ออร์เคสตร้าEEC:เล่นเป็นวง คนปั้นงานสู่ความสำเร็จ

วันก่อนได้มีโอกาสเชิญท่าน ดร. คณิศ แสงสุพรรณ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) มาแลกเปลี่ยนความคิดกับคณะอนุกรรมาธิการอุตสาหกรรม วุฒิสภา ก็ให้เห็นแนวทางและแผนงานการพัฒนา EEC หลังโควิดนี้ค่อนสมบูรณ์ว่าปลายทางนั้นเราจะเห็นอะไร และมีนโยบายและแผนงานวางไว้ในทุกประเด็นที่สำคัญ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องโครงการพัฒนาสาธารณูปโภคที่ภาคเอกชนได้ลงนามในสัญญาแล้วเกือบหมด ทั้งสนามบินใหม่ ไฮเวย์ ท่าเรือ หรือรถไฟความเร็วสูง ซึ่งดูแล้วจะยกเว้นก็เรื่องพัฒนาการบินเท่านั้นที่ยังต้องรอความชัดเจนของบริษัทการบินไทยว่าจะเอาอย่างไง

 ส่วนอื่น ๆ ก็ไม่น่าห่วง ไม่ว่าเรื่องน้ำ เรื่องเขตส่งเสริมพิเศษการลงทุน และการพัฒนาแรงงาน และยิ่งมี ดร. คณิศ ซึ่งผ่านงานระดับชาติมามากและเป็นนักบริหารโครงการยักษ์ ๆ มามากแล้ว ทำให้สามารถมองเห็นจิ๊กซอว์ทุกตัวและรู้ว่าจิ๊กซอว์แต่ละตัวต้องมีรูปร่างอย่างไร รวมทั้งจะต้องนำมาต่อกันอย่างไร ฟังท่านเล่าวันนั้นยิ่งทำให้มั่นใจ

สำหรับผมแล้ว จะมีเรื่องที่ห่วงใยอยู่เรื่องเดียวเท่านั้น คือแผนทั้งหมดเหล่านี้ เป็นหน่วยงานอื่น ๆ ที่เป็นคนทำ ไม่ใช่ สกพอ. และ สกพอ. ก็บังคับบัญชาเขาไม่ได้ เพราะวันนี้ความลงตัวของงานต่าง ๆ ที่เป็นแต่ละกิจกรรมของ EEC ที่อยู่ในมือคนอื่นนั้นถูกผูกเข้าด้วยกันผ่านงบประมาณบูรณาการ EEC เท่านั้น โดยหน่วยงานแต่ละหน่วยงานจะตั้งงบประมาณของตัวเองมาตามลักษณะของกิจกรรมที่เป็นภารกิจหลักของหน่วยงานตัวเองและมีพื้นที่ทำงานใน EEC ให้ และนำงบประมาณนั้นมารวมไว้ในงบประมาณบูรณาการของEE C และแน่นอนว่างบประมาณของงานและโครงการอย่างเดียวกันนี้ก็มีบางส่วนบรรจุไว้ในงบปกติของหน่วยงานอยู่แล้ว เพียงแต่มีพื้นที่ทำงานในที่อื่นที่ไม่ใช่ EEC

ปัญหาไม่เกิดหรอกครับ ถ้าได้งบตามที่ขอทั้งหมด ปัญหาจะเกิดตอนที่เจรจากับสำนักงบประมาณที่ต้องลดให้อยู่ในกรอบงบประมาณ และยิ่งมาถึงกรรมาธิการงบประมาณที่จะหั่นงบของหน่วยงานออกอีก (เวลาตัด สส. เขามีเหตุผลแบบที่พูดไปแล้ว ทำให้คนที่เป็นข้าราชการซ้ำใจเปล่า ๆ) และเมื่อหน่วยงานจำเป็นต้องเลือกที่จะตัด ส่วนมากจะเลือกเก็บโครงการที่ตัวเองอยากทำ โครงการประเภทหรือพื้นที่ที่มีเจ้าของหรือที่ผู้บริหารเลือกที่จะทำตามนโยบายตัวเอง นโยบายลูกพี่ หรือเลือกที่หน่วยงานตัวเองได้ประโยชน์สูงสุด และหลายหน่วยงานหลายส่วนอาจไม่ใช่โครงการที่เป็นจิ๊กวอว์ของ EEC ซึ่งการขาดบางส่วนอาจทำให้วงออร์เคสตร้า EEC บรรเลงแม้ไม่ล่ม แต่ก็อาจให้ไม่เสนาะโสตอย่างที่คนฟังตั้งใจรอฟัง

ลองยกตัวอย่างเรื่องแผนเรื่องการเตรียมความพร้อมของ “คน” สำหรับ EEC ที่ผ่าน ครม. เมื่อธ.ค. 2563 จะเห็นได้ว่ามีแผนทุกอย่างครบด้านทั้งอบรม การศึกษาในสถาบัน รูปแบบการพัฒนา การเปลี่ยนทักษะ หรือการสร้างคนที่มีทักษะใหม่ ๆ รวมทั้งการเข้ามามีส่วนร่วมของภาคเอกชนในการพัฒนาคน ซึ่งเวลาลงมือทำจะเห็นว่าคนรับผิดชอบมีเยอะส่วน หลายกระทรวง หน่วยงาน แต่พอถามว่าเรื่องนี้ใครเป็นเจ้าภาพ “จริงๆ” ก็คงเป็น สกพอ. ที่จะต้องไปเร่งให้หน่วยงานให้ช่วยกันทำงานแบบบูรณาการตามแผน ส่วนตัวผมแล้ว คำว่า “บูรณาการ” เป็นคำที่น่ากลัวสำหรับหน่วยงานบ้านเราจริง ๆ อย่างไรก็ตาม ก็ต้องให้กำลังใจ Conductor ท่าน ดร. คณิศฯ กันเต็มที่ ละครับ

ผมแอบเข้าไปดูงบประมาณด้านการพัฒนาชุมชน ผ่านโครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนต่าง ๆ รวมทั้งวิสาหกิจชุมชน รวมทั้ง SME นั้น พบว่ามี หลายหน่วงงานช่วยกันมะรุมมะตุ้มกันช่วยทำใน EEC สวทช. กรมพัฒนาชุมชน อุดมศึกษาฯ อุตสาหกรรม พาณิชย์ ฯลฯ ส่วนมากหรือเกือบทั้งหมดจะเป็นกิจกรรมที่เหมือนกันทำในพื้นที่อื่น ๆ อย่างไงอย่างงั้น หวังว่าจะช่วยซ้ำเสริมแทนซ้ำซ้อนนะครับ หรือพอต้องปรับงบประมาณลง ก็ถึงกับทิ้งโครงการในพื้นที่นี้จนหมดก็แล้วกัน เหลือเยื่อเหลือใยไว้บ้างก็ดี แต่คิดในมุมที่ดีก็ถือว่าดีครับ ที่อย่างน้อยช่วยเติมจิ๊กวอว์ในพื้นที่หรือขยับเล่นตามตัวโน๊ตในวงออร์เคสตร้า EEC ด้วย

ผมว่าวันนี้ หากมองในมุมของคนทำโครงการนี้จะทำอย่างไรที่จะทำให้ทุกคนที่อยู่ในวงช่วยกันร่วมเล่นดนตรีเพลงเดียวกัน โน้ตถูกต้อง เข้าจังหวะเวลาที่เหมาะสม เพื่อจะได้เป็นเพลง ไม่งั้นคนฟัง ไม่ว่าจะเป็นนักลงทุน หรือคนไทยทุกคนจะได้เสนาะหู และดีใจที่ได้ฟัง โดยเฉพาะคนในพื้นที่ ที่ต้องทำให้เขาดีใจที่วงออร์เคสตร้าวงนี้ตั้งอยู่ในบ้านเขา