ปฏิรูปพลังงานจะสำเร็จ ต้องปฏิรูปคนใช้พลังงาน

ส่งผลให้ราคาพลังงานหลักของประเทศปรับตามราคาตลาด ซึ่งเป็นราคาสะท้อนต้นทุนจริง โดยนโยบายดังกล่าวเป็นไปตามนโยบายการปรับโครงสร้างพลังงานทั้งระบบ นับตั้งแต่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ(คสช.)เข้าบริหารประเทศ ก็ได้ประกาศเป็นนโยบายชัดเจนว่าจะยกเลิกการอุดหนุนในลักษณะประชานิยม เพราะสร้างความเสียหายให้กับฐานะการเงินการคลังของประเทศและทำให้เกิดการใช้พลังงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพ

การปฏิรูปพลังงานถือเป็นนโยบายหลักของรัฐบาล ซึ่งมีองค์ประกอบหลายด้าน ทั้งเรื่องการจัดหาและการใช้ โดยประเด็นเรื่องการกำหนดราคาให้สะท้อนต้นทุน ถือเป็นหนึ่งในการปฏิรูปพลังงานของประเทศ เท่านั้น ยังมีอีกหลายด้านที่ยังต้องดำเนินการ โดยเฉพาะด้านการจัดหาแหล่งพลังงานให้เพียงพอต่อความต้องการของประเทศ ซึ่งขณะนี้ยังไม่สามารถดำเนินการได้ตามเป้าหมาย เพราะหลายเรื่องอยู่ระหว่างดำเนินการ แต่ในบางโครงการมีเสียงคัดค้านจากประชาชนพอสมควร โดยเฉพาะในเรื่องการจัดหาพลังงานไฟฟ้าด้วยการสร้างโรงไฟฟ้าในประเทศ

อย่างไรก็ตาม หากติดตามมติของกบง.ตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของรัฐบาลชุดนี้ จะเห็นว่ากบง.ทำการปรับโครงสร้างราคาและการอุดหนุนมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งนับว่าแปลกอย่างมากที่ไม่มีเสียงคัดค้านมากนัก โดยเฉพาะการปรับขึ้นราคาก๊าซหุงต้มและรถยนต์ แม้ว่ามีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในเรื่องของการกำหนดราคาและการอ้างผลกระทบต่อประชาชนผู้มีรายได้น้อย ซึ่งเป็นเหตุผลที่มักจะใช้อ้างกันเสมอก่อนหน้านี้ แต่ยังไม่มีพลังมากพอจะทำให้รัฐบาลชะลอหรือยกเลิกนโยบายการปรับโครงสร้างราคาพลังงาน

ที่สำคัญ ขณะนี้ประเทศไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่การปฏิรูปในหลายด้าน และการปฏิรูปพลังงานถือว่าเป็นเรื่องสำคัญในอันดับต้นๆ ซึ่งขณะนี้ยังไม่มีความชัดเจนนักว่าสภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.)ที่ต้องคณะกรรมาธิการปฏิรูปพลังงาน จะขับเคลื่อนแผนการปฏิรูปออกมาอย่างไร แต่เมื่อย้อนกลับไปดูสถานการณ์ความขัดแย้งด้านพลังงานที่ผ่านมา เราจะพบว่าส่วนใหญ่ถกเถียงในเรื่องของระดับราคาที่เป็นธรรมกับประชาชน ซึ่งมักเป็นการโต้แย้งระหว่างหน่วยงานจัดหาพลังงานกับคนที่เห็นต่างออกไปจากหน่วยงานเหล่านี้

แต่ประเด็นด้านพลังงานที่คนไทยให้ความสำคัญกันน้อยกว่าที่ควรจะเป็น คือ ความรู้ความเข้าใจต่อสถานการณ์พลังงานของโลกและของประเทศ เราไม่เคยคิดว่าพลังงานเป็นของมีค่า แต่เป็นของที่สามารถจับจ่ายหาซื้อมาได้ง่ายหากมีเงิน ดังนั้นเมื่อเกิดสถานการณ์ราคาพลังงานสูงขึ้น เราก็ยังต้องการใช้พลังงานเช่นเดิม แต่ต้องการใช้ในราคาต่ำ ดังนั้น รัฐบาลทุกยุคทุกสมัยจึงถูกกดดันในเรื่องการอุดหนุนราคาเสมอ โดยอ้างเหตุความเดือดร้อนของประชาชน จนทำให้คนไทยอาจไม่เห็นคุณค่าพลังงานเหมือนกับในหลายประเทศ

เราเห็นว่าการปฏิรูปพลังงานที่เป็นเรื่องใหญ่กว่าเรื่องราคา และการจัดหาแหล่งพลังงาน คือ ความเข้าใจของคนไทยต่อสถานการณ์พลังงาน ซึ่งที่ผ่านมา หลายหน่วยงานก็พยายามรณรงค์ให้ประชาชนเข้าใจ แต่ก็ทำกันได้เพียงระดับรณรงค์เท่านั้น ส่วนใครจะทำตามที่รณรงค์หรือไม่นั้นเป็นเรื่องความสมัครใจของแต่ละคน ดังนั้น หากการปฏิรูปพลังงานของประเทศจะประสบความสำเร็จได้ การทำให้คนไทยเข้าใจหรือคิดใหม่ต่อสถานการณ์พลังงานของประเทศ ให้คนไทยเข้าใจ และมีวิธีอย่างไรให้เกิดการใช้พลังงานที่มีประสิทธิภาพ