ตำตา:ว่าด้วยการหามุมมองใหม่

ใช้เวลาพินิจพิจารณาตามสบาย ลองมองหาสี่เหลี่ยมจัตุรัสให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้
...................................................................
สรุปว่า ได้เท่าไหร่คะ

มั่นใจว่า สิ่งแรกที่ท่านผู้อ่านเห็นได้ชัดเจน คือ รูปสี่เหลี่ยมเล็ก กว้าง 1 ช่อง ยาว 1 ช่อง รวมได้ 16 รูป

หากเรามองต่อสักพัก คงเห็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้าง 2 ช่อง x ยาว 2 ช่อง อีก 9 รูป

ลองมองใหม่ ไม่ยอมแพ้ น่าจะได้อีก 4 รูป เป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส 3 x 3

ตบท้ายด้วยสี่เหลี่ยมใหญ่กว่าใคร ขนาด 4 x 4 อีก 1 รูป

รวมในชั้นต้น น่าจะได้ 30 รูป

วิธีมองหาสิ่งใหม่ๆ อาจไม่ต่างจากกระบวนการนี้ นั่นคือ จะมีทางออกที่ชัดเจน เห็นกระจ่างในชั้นต้น ซึ่งอาจเป็นแนวทางที่เคยใช้ แนวทางที่ไม่ซับซ้อน

แต่หากเราเชื่อมั่นว่าน่าจะมีวิธีใหม่ๆ แล้วใส่ใจ พยายามมองหาต่อไป ก็จะมีสิทธิ์มองเห็น เป็นดังเช่นกรณีสี่เหลี่ยมมากมาย ที่ผุดให้เราเลือก

ที่น่าสนใจ คือ สี่เหลี่ยมทั้งหลายเหล่านี้ มีอยู่แล้วตลอดเวลา มิได้สร้างขึ้นใหม่ ขึ้นอยู่กับว่า เราจะพยายามมองหาเขาหรือไม่

หรืออีกนัยหนึ่ง ทางออกใหม่ๆทั้งหลาย มีอยู่มากมาย ขึ้นอยู่ว่าใครจะเห็นและหยิบมาใช้ มาขยายผลได้ก่อน

คุณ Steve Jobs มีวาทะเด็ดดังเรื่อง Connecting the dots หรือ การมองหาความเชื่อมโยงของจุดต่างๆเพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ กล่าวคือ มีหลายสิ่งเกิดขึ้นต่างกรรมต่างวาระ เปรียบเสมือน “จุด” ต่างๆในชีวิต หากจะมองแยกส่วน อาจเห็นเป็นภาพย่อย แต่หากเราค่อยๆเชื่อมโยงปะติดปะต่อ อาจได้เห็นภาพใหม่ ได้มุมมองที่น่าสนใจ ไม่ธรรมดา

ย้ำว่า ภาพ"ใหม่" ที่เห็นมิได้เป็นอะไรใหม่ เพราะจุดทั้งหลายมีอยู่ให้เห็นตำตา เพียงแต่เราอาจยังมองหาความเชื่อมโยงไม่เจอ

เหมือนตอนเราเล่นลากเส้นเชื่อมจุดบนกระดาษยามเยาว์วัย ค่อยๆบรรจงลาก จากจุดกระจัดกระจาย รูปกระต่ายน้อยอาจโผล่ขึ้นมาอย่างน่าอัศจรรย์

ท่านที่อยากมีจินตนาการกว้างไกล อยากได้แนวคิดใหม่ๆ แต่หวั่นใจว่าฉันจะทำได้หรือ ฉันออกเป็นมนุษย์ตื้อปานนี้
คำตอบคือ ทำได้! ก็ท่านผู้อ่านเพิ่งหาสี่เหลี่ยมใหม่ได้มากมายไงคะ

ท่านเห็นสี่เหลี่ยมใหม่ๆได้ โดยเพียงตั้งใจหาวิธีใหม่ในการมอง

นอกจากนั้น หากเราอยากก้าวไปอีกระดับของการมองหาความคิดสร้างสรรค์ ต้องดันตัวเองออกนอกกรอบ หรือที่ฝรั่งเรียกว่า think outside the box

ยามที่ยังติดและคิดในกรอบเดิม การเพิ่มทางเลือกใหม่ อาจเป็นเรื่องไม่ง่าย

แต่เมื่อไหร่ที่เราเริ่มแกะ แงะกรอบและกติกาที่เรายึดติด คิดทะลุข้อจำกัด สิ่งใหม่ก็ไม่สามารถหนีสายตา หรือเล่นซ่อนหากับเราได้อีก

ตัวอย่างเช่น

เราสามารถหาสี่เหลี่ยมได้อีกมาก หากไม่ยึดติดว่าสี่เหลี่ยมคือกล่องสีขาว ที่เรานับรวมได้ 30 เมื่อช่วงต้น

หากจินตนาการได้ว่า กล่องสีขาวทุกกล่อง มีกล่องขอบสีดำ ซึ่งถือเป็นอีกกล่องที่ใหญ่กว่าเล็กน้อย อยู่ใต้กล่องขาว ดังตัวอย่าง

เราจะมีกล่องเพิ่มเป็น 60 ในบัดดล ให้คนอื่นฉงนฉงาย คิดได้ไง น่าประทับใจจริงๆ

หากคิดต่อไปอย่างไม่มีขอบจำกัดเช่นนี้ เราจะสามารถหาสี่เหลี่ยมจัตุรัสได้มากมายจนนับไม่ถ้วน

เช่น มองผ่านข้อจำกัดว่าสี่เหลี่ยมต้องเป็นสีขาวขอบดำ

หากสี่เหลี่ยมจัตุรัสเป็นพื้นที่สีขาว และมีขอบสีขาว เราจะมีสี่เหลี่ยมนับไม่ถ้วน ขนาดจิ๋ว กลาง ใหญ่ ซ้อนทับกันไปมาในพื้นที่สีขาวทั้งหมด

หรือ ในเส้นสีดำทั้งหมด อาจปรากฏว่ามีสี่เหลี่ยมจัตุรัสสีดำขนาดจิ๋ว เรียงต่อกันทำให้กลายเหมือนเป็นเส้น

ในชีวิตจริงก็เช่นเดียวกัน คำตอบสร้างสรรค์ทั้งหลาย ไม่ต้องสร้างใหม่ให้เหนื่อย เพราะคำตอบล้วนมีอยู่แล้ว ลองมองดีๆจากมุมใหม่ หาวิธีเชื่อมโยง ไม่ยึดติดกับข้อจำกัดซึ่งเรามัดตัวเองไว้

กล้ามองหาอย่างมั่นใจ ทางเลือกใหม่ๆ ย่อมหนีไปไหนไม่พ้นค่ะ