เปิดบทเรียน "โคโรน่าไวรัส" 101 ซึ่งจะพาไปรู้จักสายพันธุ์ไวรัสวายร้ายที่ใครๆ ต่างก็ตื่นกลัวในขณะนี้ โดยเฉพาะ “โคโรน่าไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019” (Novel Coronavirus) ตัวการของ “โรคปอดอักเสบอู่ฮั่น” ที่กำลังแพร่ระบาดไปทั่วโลก
นาทีนี้ใครๆ ก็ต้องเกาะขอบจอติดตามข่าวการระบาดของ “โคโรน่าไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019” แบบไม่ให้คลาดสายตา เพราะแต่ละวันมีผู้ติดเชื้อจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในประเทศจีน ต้นทางของการระบาดเชื้อไวรัสสายพันธุ์ใหม่ชนิดนี้
โดยก่อนหน้านี้ทางองค์การอนามัยโลก (WHO) ได้รับการแจ้งข้อมูลจากทางการจีนเกี่ยวกับการระบาดของโรคปอดอักเสบแบบไม่มีที่มาหรือ “โรคปอดอักเสบอู่ฮั่น” แต่ก็ไม่ได้มีการประกาศภาวะฉุกเฉินแต่อย่างใด เพราะมองว่าเป็นการระบาดปกติตามฤดูกาล แต่หลังจากพบว่ายอดผู้ติดเชื้อสูงขึ้นเรื่อยๆ และแพร่ระบาดไปยังหลายประเทศมากขึ้น ทางองค์การอนามัยโลก (WHO) ก็ออกมายอมรับว่าคาดการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรน่าผิดพลาด
จากเดิมที่ประเมินว่าความเสี่ยงระดับโลกของไวรัสนี้อยู่ที่ระดับ “ปานกลาง” แต่ล่าสุดรายงานใหม่ว่า การแพร่ระบาดและความเสี่ยงของไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ในประเทศจีนนั้นอยู่ในระดับ “สูงมาก” และการแพร่ระบาดในระดับภูมิภาคอยู่ในระดับ “สูง”
อ่านข่าวอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง : WHO รับพลาด-แก้ความเสี่ยง ‘ไวรัสโคโรน่า’ เป็น ‘สูง’
- อัพเดตสถานการณ์ “โคโรน่าไวรัส” ล่าสุด!
ทางการจีนโดยพ่อเมืองอย่าง ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ได้ออกมากำกับดูแลเรื่องนี้อย่างเข้มงวด ไม่ว่าจะเป็นการสั่ง “ปิดเมือง” ที่มีการแพร่ระบาดของโรคอย่างรวดเร็วเพื่อชะลอการแพร่ระบาดไม่ให้ขยายววงกว้าง ได้แก่ เมืองอู่ฮั่น หวงกัง เป็นต้น รวมถึงการมีคำสั่งห้ามทัวร์จีนเดินทางไปเที่ยวทั่วโลก และสั่งระงับการค้าขายของป่าในตลาดอาหารป่าต่างๆ ทั่วประเทศ
ล่าสุดทีมนักวิจัยจาก Johns Hopkins Center for Systems Science and Engineering (CSSE) ได้พัฒนาแดชบอร์ดสำหรับติดตามจำนวนผู้ติดเชื้อไวรัสทั่วโลก เพื่อให้ทุกคนสามารถติดตามรายงานการแพร่ระบาดของ “เชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019” ได้อย่างใกล้ชิดแบบเรียลไทม์
โดยในแดชบอร์ดจะมีการแสดงจำนวนผู้ติดเชื้อทั้งหมด แยกเป็นประเทศหรือเมือง และมีกราฟช่วยแสดงผลให้เห็นว่ามีอัตราผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้นเท่าใด มีจำนวนผู้เสียชีวิตและจำนวนผู้รอดชีวิตจากเชื้อไวรัสนี้จำนวนเท่าใด รวมถึงนำมาทำเป็นแผนที่ว่าตอนนี้มีผู้ติดเชื้อตอนนี้อยู่ที่ใดบ้าง ซึ่งข้อมูลต่างๆ นำมาจากรายงานขององค์กรสาธารณสุขระดับโลก เช่น WHO, CDC, NHC, Dingxiangyuan เป็นต้น ข้อมูลถูกรวบรวมและสรุปให้ดูง่ายๆ และอัพเดตข้อมูลแบบรายวัน สามารถเข้าไปติดตามได้ที่ gisanddata.maps.arcgis.com/ (หมายเหตุ:ตัวเลขอาจมีความคลาดเคลื่อน)
- ย้อนรอยต้นตอ “ไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่”
การแพร่ระบาดของ “โคโรน่าไวรัส” หรือไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 ในครั้งนี้ ทุกคนคงต้องติดตามอัพเดตข่าวสารกันวันต่อวัน ส่วนต้นตอที่มาการระบาดของโรคปอดอักเสบที่เกิดจาก “ไวรัสสายพันธุ์ใหม่” เราขอย้อนรอยเหตุการณ์การระบาดรุนแรงครั้งนี้กันสักหน่อย
มีข้อมูลพบว่าการระบาดของ “ไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่” ที่เป็นสาเหตุของโรคโรคปอดอักเสบนั้น เริ่มเกิดขึ้นครั้งแรกในเมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย ประเทศจีน เมื่อช่วงกลางเดือนธันวาคม 2019 ซึ่งเป็นช่วงฤดูหนาว โดยผู้ป่วยมาพบแพทย์ด้วยอาการไข้สูง ไอแห้ง จาม หอบเหนื่อย เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลจำนวนหลายรายในเวลาใกล้เคียงกัน และบางรายก็มีอาการรุนแรง ผลการตรวจร่างกายผู้ป่วยเบื้องต้นพบว่าเกิดจากเชื้อจำพวกไวรัส แต่ยังไม่สามารถระบุชนิดได้
ในขณะนั้นทางการจีนได้แจ้งไปทางองค์การอนามัยโลก(WHO) ซึ่งทาง WHO ได้ระบุชื่อโรคนี้อย่างคร่าวๆ ว่า “โรคปอดอักเสบที่ไม่ทราบสาเหตุ” แต่ต่อมาเมื่อพบผู้ติดเชื้อมากขึ้นเรื่อยๆ และบุคลากรทางการแพทย์ได้เร่งสืบหาสายพันธุ์ไวรัส จนในที่สุดก็พบว่าเชื้อโรคนี้คือ “โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่” และการแพร่ระบาดก็ยังขยายวงกว้างไปเรื่อยๆ ระบาดข้ามปีจนมาถึงช่วงปีใหม่และเทศกาลตรุษจีน 2020 โดยเฉพาะช่วงตรุษจีนที่ชาวจีนจำนวนมากเดินทางกลับภูมิลำเนาไปยังเมืองอื่นๆ รวมถึงเดินทางไปเที่ยวต่างประเทศ ทำให้การแพร่ระบาดยิ่งรุนแรงมากขึ้น
ที่น่าตกใจคือ “ไวรัสโคโรน่า” แพร่ระบาดในวงกว้างไปยังหลายๆ ประเทศ ได้แก่ ประเทศจีน ประเทศไทย ฮ่องกง มาเก๊า ไต้หวัน ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา สิงคโปร์ มาเลเซีย เกาหลีใต้ ฝรั่งเศส ญี่ปุ่น เวียดนาม แคนาดา เยอรมนี ศรีลังกา กัมพูชา และเนปาล ซึ่งล่าสุดพบว่าในเมืองจีนมีผู้ติดเชื้อจำนวนเพิ่มขึ้นมากถึง 4,500 คนแล้ว (ณ วันที่ 28 ม.ค. เวลา 16.00 น. / ที่มา: เอเอฟพี, ซินหัว, นิวยอร์กไทมส์)
- เจาะลึกสายพันธุ์ไวรัสวายร้าย!
ในระหว่างการแพร่ระบาดที่น่าตื่นตระหนกนี้ ผู้คนทั่วโลกต่างก็หวาดกลัวว่าโรคนี้จะซ้ำรอยกับการแพร่ระบาดอย่างหนักของโรคซาร์สและโรคเมอร์สในอดีตหรือไม่? จนมีนักวิชาการและบุคลากรทางการแพทย์เริ่มออกมาให้ข้อมูลเกี่ยวกับสายพันธุ์ต่างๆ ของไวรัส หนึ่งในนั้นคือ ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ ราชบัณฑิต หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ โพสต์เฟซบุ๊คส่วนตัวระบุข้อเท็จจริงเกี่ยสวกับโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ไว้ว่า
โคโรน่าไวรัสเป็นไวรัสขนาดใหญ่ และมักกระจุกตัวเป็นกลุ่มใหญ่ เมื่อดูด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน จะพบว่าเซลล์ไวรัสมีลักษณะกลมและมีปุ่มยื่นออกมาคล้ายมงกุฎ จึงเรียกว่าโคโรนาไวรัส พบได้ทั้งในคนและสัตว์หลากหลายชนิดมาก สำหรับโคโรน่าไวรัสที่เกิดโรคในคน แต่เดิมมี 6 ชนิด เป็นสายพันธุ์ที่พบดั้งเดิม ทำให้เกิดโรคหวัดและทางเดินหายใจอยู่เป็นประจำถิ่น แล้วมีไวรัสอีก 4 ชนิดและไวรัสอุบัติใหม่ ที่ทำให้เกิดโรคทางเดินหายใจอักเสบ แบบเฉียบพลันคือ SARS และ MERS ซึ่งเป็นโรคที่ค่อนข้างรุนแรง มีอัตราการเสียชีวิต 10 และ 30 % ตามลำดับ
ส่วนโคโรน่าไวรัสสายพันธุ์ใหม่ หรือโรคปอดบวมอู่ฮั่น พบการอุบัติใหม่ที่เมืองอู่ฮั่นตั้งแต่กลางเดือน ธันวาคม 2019 เป็นต้นมา และวินิจฉัยได้หลังปีใหม่ ถอดรหัสพันธุกรรมสำเร็จในวันที่ 11 มกราคม 2020 โคโรน่าไวรัสสายพันธุ์ใหม่จะทำให้มีอาการป่วยเช่นเดียวกับไวรัสที่ทำให้เกิดโรคทางเดินหายใจอักเสบ มีได้ทั้งแบบไม่มีอาการ มีอาการทางเดินหายใจอักเสบแบบเฉียบพลัน จนถึงปอดบวมและโรคแทรกซ้อน
สำหรับ “ไวรัสโคโรน่า” ที่พบการแพร่ระบาดในวงกว้างตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน ได้แก่
- ไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล
สำหรับโรคไข้หวัดใหญ่ เป็นโรคที่มักพบการระบาดอยู่เรื่อยๆ ทุกปี แต่ไม่รุนแรง มักเกิดในช่วงที่อากาศเปลี่ยนแปลง เช่น ช่วงฤดูหนาว หรือช่วงเปลี่ยนฤดูกาล มักเกิดจากเชื้อไวรัสไรโนไวรัส (rhinovirus) และ โคโรนาไวรัส (coronavirus) สายพันธุ์ทั่วไปที่ไม่ร้ายแรง มีอัตราการเสียชีวิตเพียง 0.01%
- โรคเมอร์ส (MERS)
โรคเมอร์ส หรือโรคทางเดินหายใจตะวันออกกลาง พบการแพร่ระบาดครั้งแรกในปี 2012 เกิดจากเชื้อโคโรน่าเมอร์สไวรัส (MERS-CoV) มีความร้ายแรงและมีอัตราการเสียชีวิต 30%
- โรคซาร์ส (SARS)
โรคซาร์ส หรือโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง พบการแพร่ระบาดในวงกว้างในปี 2012 เกิดจากเชื้อโคโรนาซาร์สไวรัส (SARS-CoV) มีความร้ายแรงและมีอัตราการเสียชีวิต 10%
- โรคปอดอักเสบ 2019
โรคปอดอักเสบอู่ฮั่น เกิดจากเชื้อโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ (2019 Novel Coronavirus : 2019-nCoV) มีการระบาดที่ค่อนข้างรวดเร็วและขยายวงกว้าง ต่อมานักวิชาการค้นคว้าและถอดรหัสพันธุกรรมจนทราบว่าเป็นเชื้อไวรัสโคโรน่าที่มีอยู่ใน “ค้างคาว” ซึ่งมีการคาดว่าเชื้อนี้แพร่กระจายมาจากตลาดอาหารป่าของเมืองอู่ฮั่น และในระยะเวลาเพียง 2 เดือน(ตั้งแต่โรคนี้เริ่มระบาดจนถึงตอนนี้) มีผู้เสียชีวิตแล้วประมาณ 106 คน เป็นคนจีนทั้งหมด ส่วนในประเทศไทยพบยอดผู้ติดเชื้อจำนวน 14 คน รักษาหายแล้ว 5 คน และยังไม่มีผู้เสียชีวิต
- อ่านข่าวอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
แพทย์คาดช่วงเวลา 'ไวรัสโคโรน่า' หยุดระบาด
โคโรน่า ไม่ได้ติดต่อผ่านมองตา แต่สามารถติดทางเยื่อบุตา
หน้ากากอนามัย ใส่แบบไหนให้ถูกวิธี
ไขข้อเท็จจริง สารพัดข่าวลือ 'ไวรัสโคโรน่า’
เปิด 5 เมนูแปลก ตามความเชื่อโซนเอเชีย
‘ไวรัสโคโรน่า’ ความเสี่ยงรสโอชา
- อาการป่วยเมื่อติดเชื้อ “ไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่”
สำหรับอาการป่วยเมื่อติดเชื้อไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 มักจะมีอาการแสดงออกมา ดังนี้ มีไข้สูง ไอ จาม น้ำมูกไหล เจ็บคอ ปวดหัว ปวดเมื่อยตามตัว หายใจลำบาก หอบเหนื่อย และอาจมีภาวะปอดปวมและปวดอักเสบในรายที่อาการรุนแรง
- วิธีป้องกันตัวเองจาก “ไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่”
นักวิชาการจากจุฬาฯ ให้ข้อมูลว่า หลักการในการระบาดของโรคใดโรคหนึ่ง จะหยุดระบาดเมื่อมีการติดเชื้อไปจำนวนหนึ่ง ขึ้นอยู่กับอำนาจการกระจายของโรค ถ้าอำนาจการกระจายของโรคเท่ากับไข้หวัดใหญ่ หรือ 1 คนกระจายไปได้ 2 คน เมื่อมีผู้ติดเชื้อหรือมีภูมิต้านทานแล้วอย่างน้อย 50% โรคจะสงบและหยุดระบาด แล้วหลังจากนั้นไวรัสนี้ก็จะเป็นโรคประจำถิ่น endemic หรือตามฤดูกาลต่อไป (seasonal) แต่ในเมื่อตอนนี้ “ไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่” ยังอยู่ในภาวะระบาดต่อเนื่อง และ ณ วันที่ 28 ม.ค. ยังไม่มียาต้านไวรัสและไม่มีวัคซีนในการป้องกัน จึงต้องป้องกันตัวเองให้ห่างไกลกับเชื้อโรคชนิดนี้ให้มากที่สุด โดยมีคำแนะนำดังนี้
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับผู้ป่วยที่มีอาการไข้ ไอ จาม
- ล้างมือบ่อยๆ
- กินอาหารร้อนๆ ปรุงสุกใหม่
- ใช้ช้อนกลางเมื่อกินอาหารร่วมกับผู้อื่น
- สวมหน้ากากอนามัยช่วยป้องกันการติดเชื้อจากการไอจามของผู้อื่น
- หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีผู้คนหนาแน่น
- รักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง ออกกำลังกาย พักผ่อนให้เพียงพอ
- อัพเดต! ความช่วยเหลือสู่เมืองอู่ฮั่น
ทั้งนี้มีความเคลื่อนไหวล่าสุดในการรับมือกับ “ไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่” ในเมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน พบว่าเริ่มมีการช่วยเหลือจากเมืองอื่นๆ ของจีน รวมถึงนานาประเทศที่ส่งความช่วยเหลือไปที่เมืองอู่ฮั่นและเมืองอื่นๆ ที่มีการระบาดของโคโรน่าไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 แล้ว ได้แก่
- ญี่ปุ่น: เมื่อวันที่ 26 ม.ค. 2020 ที่ผ่านมา สายการบินเสฉวนแอร์ไลน์ ได้รายงานว่า เที่ยวบิน 3U8086 จากสนามบินนาริตะ ประเทศญี่ปุ่น ได้มีการบรรทุก “หน้ากากอนามัยอนามัย” กว่า 1 ล้านชิ้น จากความร่วมมือของภาคเอกชนในญี่ปุ่นที่ร่วมกันบริจาคให้ประเทศจีน โดยส่งมาถึงสนามบินนานาชาติเฉิงตูของจีนและนำส่งต่อที่เมืองอู่ฮั่นโดยรถบรรทุกอย่างเร่งด่วน เพื่อช่วยชาวจีนต่อสู้กับสถานการณ์การระบาดของไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 โดยมีชาวจีนมาแสดงความคิดเห็นกันมากมายจากข่าวนี้ เช่น “ญี่ปุ่นเพื่อนรัก ขอบคุณมากๆ นะ” , “ฉันอยากจะร้องไห้ ขอบคุณจริงๆ ญี่ปุ่น” , “ใครที่ชอบบอกว่าเกลียดญี่ปุ่น มาดูข่าวนี้ซะ” , “จิตใจดีงามมากๆ ขอนับถือ”, “จริงๆ ญี่ปุ่นก็ช่วยเหลือเรามาโดยตลอดนะ ฉันดีใจที่ญี่ปุ่นทำทันที” , “ฉันจะซื้อรถโตโยต้าแล้วละ” เป็นต้น
- เมืองฉงชิ่ง: พี่น้องคนจีนจากฉงชิ่งส่งหน่วยแพทย์จำนวนกว่า 30 คน เข้าไปช่วยเหลือในเมืองอู่ฮั่นและเมืองอื่นๆ ใกล้เคียงที่พบการระบาดของโรคปอดอักเสบอู่ฮั่นแล้ว
- เมืองปักกิ่ง: ส่งบุคลากรทางการแพทย์จำนวน 4,130 คน เข้าไปช่วยเหลือประชาชนชาวจีนในเมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ยตั้งแต่วันที่ 27 ม.ค. และก็ส่งเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์เข้าไปเพิ่มอีก 1,800 คนในวันถัดมา
- เซี่ยงไฮ้และกว่างตง: ส่งเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ชุดแรกไปสนับสนุนบุคลากรทางการแพทย์ของมณฑลหูเป่ย ตั้งแต่วันที่ 24 ม.ค. ที่ผ่านมา
-----------------------
อ้างอิง:
https://www.nationweekend.com/content/image_news/5551
https://www.thansettakij.com/content/419752
https://www.beartai.com/news/sci-news/398612