โรคหลอดเลือดสมองให้ครอบคลุม 1 ล้านคนทั่วประเทศ เน้นกลุ่มเป้าหมายสื่อสารสู่ “วัยทำงาน” และ “นักเรียน” เพื่อให้บุคคลที่อยู่ใกล้ชิดผู้ป่วยมีความรู้ความเข้าใจ
KEY POINTS
- สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ และ บริษัท เบอริงเกอร์ อินเกลไฮม์ (ไทย) จำกัด ลงนาม MoU สร้างโครงการ “Stroke Hero” 1 ล้านคน ส่งเสริมความเข้าใจเรื่องโรคหลอดเลือดสมองให้เป็นเรื่องใกล้ตัวและเข้าถึงง่าย
- จากสถิติพบว่ามีผู้ป่วยเพียง 10-20% เท่านั้นที่สามารถเข้ามารับยาได้ทันเวลา หากสามารถเพิ่มจำนวนผู้ป่วยให้เข้าถึงการรักษาได้เร็วขึ้น จะช่วยลดอัตราการเสียชีวิตให้ต่ำกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ที่ 7% รวมถึงลดความพิการลงได้
- ปรับเปลี่ยนแนวทางการสร้างความตระหนักรู้ใหม่ จากเดิมที่มุ่งเน้นไปที่กลุ่มเสี่ยงผู้สูงอายุโดยตรง
เปิดตัวโครงการ “Stroke Hero” ความร่วมมือระหว่างสถาบันประสาทวิทยาและ บริษัท เบอริงเกอร์ อินเกลไฮม์ (ไทย) จำกัด เพื่อสร้างเครือข่ายความตระหนักรู้เรื่องโรคหลอดเลือดสมองให้ครอบคลุม 1 ล้านคนทั่วประเทศ เน้นกลุ่มเป้าหมายสื่อสารสู่ “วัยทำงาน” และ “นักเรียน” เพื่อให้บุคคลที่อยู่ใกล้ชิดผู้ป่วยมีความรู้ความเข้าใจ สามารถสังเกตอาการเตือนและช่วยพามาถึงมือแพทย์ได้อย่างรวดเร็ว
แก้ปัญหาการมารักษาล่าช้า ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักรอสังเกตอาการถึงเช้า ทำให้พลาดช่วงเวลาทอง (Golden Period) ในการรักษา เนื่องจากกระบวนการให้ยาละลายลิ่มเลือดจำเป็นต้องให้ก่อน 4 ชั่วโมง หรือในปัจจุบันที่มีการสวนหลอดเลือดสมองภายใน 20-24 ชั่วโมงแรกมีผู้ป่วยมาทันเวลาแค่ 10-20% โดยเป้าหมายคือเพิ่มการมาทันเวลาเพื่อลดอัตราเสียชีวิตให้ต่ำกว่า 7%
ปัจจุบัน สโตรกในคนอายุน้อยพุ่งสูงขึ้น 5-7 เท่า เกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่มีความเสี่ยง (ดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่ ภาวะความดัน ไขมัน และโรคหัวใจ) รวมถึงผลกระทบจากสภาพอากาศร้อน โครงการ “Stroke Hero” จะพัฒนาระบบเครือข่ายผ่าน “ครู ก” เริ่มต้นอบรมแกนนำ เช่น อสม. ผู้นำชุมชน และบุคลากรทางการแพทย์ ในเขตสุขภาพที่ 4, 5, 6 และ 13 ก่อนขยายผลทั่วประเทศเพื่อลดอัตราการเสียชีวิตและความพิการอย่างยั่งยืน
ข่าวที่เกี่ยวข้อง:
'อายุน้อยก็เป็น Stroke ได้' BEFAST รู้ทัน ปัจจัยเสี่ยงก่อนเกิดเหตุ
สัญญาณเตือน!! เส้นเลือดสมองตีบเฉียบพลัน รู้เร็ว รักษาทัน ลดเสี่ยงอัมพาต
โรคหลอดเลือดสมองสะสมมากกว่า 1.2 ล้านคน
ปี 2568 มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสะสมมากกว่า 1.2 ล้านคน สะท้อนถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการยกระดับระบบบริการสุขภาพและการป้องกันโรคอย่างเป็นรูปธรรม เนื่องจากโรคนี้เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ทุกนาทีมีค่า การรับมืออย่างมีประสิทธิภาพจึงต้องอาศัยความตระหนักรู้ของประชาชนควบคู่กับการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์อย่างใกล้ชิด
สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ และ บริษัท เบอริงเกอร์ อินเกลไฮม์ (ไทย) จำกัด ร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจ (MoU) สร้างโครงการ “Stroke Hero” 1 ล้านคน เพื่อส่งเสริมความเข้าใจเรื่องโรคหลอดเลือดสมองให้เป็นเรื่องใกล้ตัวและเข้าถึงง่าย ผ่านการสร้างเครือข่ายความรู้ในชุมชนและการเชื่อมโยงระบบส่งต่อผู้ป่วยให้ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที ซึ่งจะช่วยลดอัตราการเสียชีวิต ความพิการ และภาระต่อระบบเศรษฐกิจ สังคม และครอบครัวได้อย่างยั่งยืน
“ช่วงเวลาทอง”ลดเสียชีวิต-พิการ
ผศ.พิเศษ นพ.ธนินทร์ เวชชาภินันท์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ เปิดเผยว่า ปัจจุบันการรักษาในโรงพยาบาลทำได้ดีอยู่แล้ว แต่ปัญหาสำคัญคือการตระหนักรู้ของประชาชนทั่วไปในการเข้าโรงพยาบาลและการรับรู้สาเหตุ เมื่อมีอาการเริ่มต้น เช่น แขนขาอ่อนแรง หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด คิดช้า หรือการมองเห็นผิดปกติ หลายคนมักรอให้ถึงตอนเช้า ซึ่งถือว่าช้าเกินไป เนื่องจากกระบวนการให้ยาละลายลิ่มเลือดจำเป็นต้องให้ก่อน 4 ชั่วโมง หรือในปัจจุบันที่มีการสวนหลอดเลือดสมองภายใน 20-24 ชั่วโมงแรกมีผู้ป่วยมาทันเวลาแค่ 10-20% โดยเป้าหมายคือเพิ่มการมาทันเวลาเพื่อลดอัตราเสียชีวิตให้ต่ำกว่า 7%
“จากสถิติพบว่ามีผู้ป่วยเพียง 10-20% เท่านั้นที่สามารถเข้ามารับยาได้ทันเวลา หากสามารถเพิ่มจำนวนผู้ป่วยให้เข้าถึงการรักษาได้เร็วขึ้น จะช่วยลดอัตราการเสียชีวิตให้ต่ำกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ที่ 7% รวมถึงลดความพิการลงได้”
ปั้น“ครูก”4 เขตสุขภาพ-ขยายทั่วประเทศ
ผศ.พิเศษ นพ.ธนินทร์ กล่าวถึงการร่วมมือในครั้งนี้ว่า โครงการ Stroke Hero มีเป้าหมายพัฒนาเครือข่ายให้ครอบคลุม 1 ล้านคนทั่วประเทศไทย โดยจะเริ่มจากการพัฒนา “ครู ก” ซึ่งประกอบด้วย อสม. และบุคลากรทางการแพทย์บางส่วน เพื่อนำไปขยายผลสอนต่อให้แก่ ประชาชนทั่วไป และโรงเรียน
เริ่มต้นในเขตสุขภาพใกล้กรุงเทพฯ ได้แก่ ก่อนขยายสู่ภาคเหนือ ภาคใต้ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือต่อไป เพื่อสร้างความตระหนักรู้ วิธีการป้องกันไม่ติดต่อโรคเรื้อรัง (NDCs) ที่เป็นสาเหตุ เช่น เบาหวาน ความดัน และการเชื่อมโยงระบบส่งต่อผู้ป่วยให้รวดเร็วที่สุด เพื่อช่วยลดภาระต่อครอบครัว ชุมชน และระบบเศรษฐกิจของประเทศ
ทุกนาทีมีผลต่อชีวิตส่งต่อผู้ป่วย
ด้าน พญ.วาสนา ประสิทธิ์สืบสาย ผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์ บริษัท เบอริงเกอร์ อินเกลไฮม์ (ไทย) จำกัด กล่าวถึงความร่วมมือในครั้งนี้ว่า ความร่วมมือระหว่างบริษัท เบอริงเกอร์ อินเกลไฮม์ (ไทย) จำกัด กับสถาบันประสาทวิทยา สะท้อนให้เห็นถึงพันธกิจของบริษัทในการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คนทั้งในปัจจุบันและอนาคต
โดยมุ่งมั่นสร้างความตระหนักรู้ด้านสุขภาพแก่ประชาชน และสร้างความร่วมมือทางด้านสาธารณสุขโดยเฉพาะโรคหลอดเลือดสมอง เนื่องจากทุกๆ นาทีมีความหมายต่อชีวิตผู้ป่วย การที่ผู้ป่วยไม่สามารถเข้าถึงการรักษาได้ทันท่วงทีอาจส่งผลถึงชีวิตได้ โครงการนี้จึงไม่เพียงแต่มุ่งเน้นให้ประชาชนมีความตระหนักรู้เท่านั้น แต่ยังเป็นการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ทางการแพทย์เพื่อยกระดับการดูแลรักษาผู้ป่วย
ดูแล3ระยะช่วยผู้ป่วยได้ทันท่วงที
การเรียนรู้ภายใต้โครงการนี้ครอบคลุมการดูแล 3 ช่วง ได้แก่ Pre-hospital คือการสังเกตอาการและรับมือก่อนถึงโรงพยาบาล, In-hospital การประเมินและดูแลผู้ป่วยในโรงพยาบาล และ Post-hospital การฟื้นฟูและป้องกันการเกิดโรคซ้ำ ผู้เข้าร่วมการฝึกอบรมจะได้เรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ รวมถึงฝึกผ่านสถานการณ์จำลอง เพื่อให้เข้าใจบทบาทข้องตนเองในแต่ละช่วงของการดูแล
เป้าหมาย Stroke Hero 1 ล้านคน คือการขยายความรู้เรื่องโรคหลอดเลือดสมองให้เกิดขึ้นในวงกว้าง และทำให้ประชาชนมีความพร้อมมากขึ้นเมื่อพบเหตุฉุกเฉินตั้งแต่การสังเกตสัญญาณเตือน การรีบขอความช่วยเหลือ ไปจนถึงการสนับสนุนให้ผู้ป่วยเข้าสู่ระบบการรักษาโดยเร็ว ความร่วมมือครั้งนี้จึงมุ่งให้ความรู้ไม่หยุดอยู่เพียงในห้องอุบรม แต่ต่อยอดไปสู่การปฏิบัติในชีวิตจริง และเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสังคมที่พร้อมรับมือโรคหลอดเลือดสมอง
สโตรกคนอายุน้อยพุ่งสูงขึ้น 5-7 เท่า
พญ.ทัศนีย์ ตันติฤทธิศักดิ์ รองผู้อำนวยการด้านการแพทย์ สถาบันประสาทวิทยา ระบุว่าโรคสโตรกไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในผู้สูงอายุเท่านั้น แต่ยังสามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกช่วงวัย แม้สัดส่วนในกลุ่มคนอายุน้อยจะน้อยกว่า แต่กลับมีแนวโน้มพบผู้ป่วยกลุ่มนี้เพิ่มสูงขึ้นจากอดีตราว 5-7 เท่าตัว
สาเหตุการเกิดโรคในกลุ่มคนอายุน้อยมักมาจากการใช้ชีวิตที่มีความเสี่ยงสูง เช่น การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก การสูบบุหรี่จัด ภาวะความดันโลหิตและไขมันสูง รวมถึงโรคหัวใจและภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่พบมากขึ้น นอกจากนี้ สภาพอากาศที่ร้อนจัดยังอาจส่งผลกระทบต่อโรคหลอดเลือดสมองในอีกรูปแบบหนึ่ง เช่น ภาวะฮีทสโตรก (Heat Stroke) ซึ่งอาจเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเลือดออกในสมองได้เช่นกัน
“วัยทำงาน-นักเรียน”ส่งผู้ป่วยถึงรพ.เร็วขึ้น
ทางการแพทย์จึงได้ปรับเปลี่ยนแนวทางการสร้างความตระหนักรู้ใหม่ จากเดิมที่มุ่งเน้นไปที่กลุ่มเสี่ยงผู้สูงอายุโดยตรง ซึ่งอาจมีการเรียนรู้หรือการเข้าถึงที่จำกัด เปลี่ยนมาเป็นการเจาะกลุ่มเป้าหมายใหม่ ได้แก่ “กลุ่มวัยทำงาน” และ “นักเรียน” ซึ่งเป็นบุคคลที่อยู่ใกล้ชิดกับกลุ่มเสี่ยง เพื่อให้คนกลุ่มนี้มีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง สามารถสังเกตอาการผิดปกติของคนในครอบครัว และพาผู้ป่วยมาถึงมือแพทย์ได้อย่างรวดเร็วที่สุดเมื่อเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉิน
เป้าหมาย Stroke Hero 1 ล้านคน คือการขยายความรู้เรื่องโรคหลอดเลือดสมองให้เกิดขึ้นในวงกว้าง และทำให้ประชาชนมีความพร้อมมากขึ้นเมื่อพบเหตุฉุกเฉิน ตั้งแต่การสังเกตสัญญาณเตือน การรีบขอความช่วยเหลือ ไปจนถึงการสนับสนุนให้ผู้ป่วยเข้าสู่ระบบการรักษาโดยเร็ว ความร่วมมือครั้งนี้จึงมุ่งให้ความรู้ไม่หยุดอยู่เพียงในห้องอบรม แต่ต่อยอดไปสู่การปฏิบัติในชีวิตจริง และเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสังคมที่พร้อมรับมือโรคหลอดเลือดสมอง
