ในวัย 100 ปีเต็ม นักแสดงระดับตำนานอย่าง ดิ๊ก แวน ไดค์ (Dick Van Dyke) เจ้าของผลงานคลาสสิกอย่าง Mary Poppins และ Chitty Chitty Bang Bang ยังสามารถเข้ายิม ออกกำลังกาย และก้มแตะปลายเท้าได้อย่างสบาย
เขาเกิดในยุคของ ประธานาธิบดี คาลวิน คูลิดจ์ (Calvin Coolidge) ผู้นำสหรัฐฯ คนที่ 30 (ดำรงตำแหน่งระหว่างปี ค.ศ. 1923 - 1929) และยังจำภาพในวัยเด็กได้ดีว่า ครั้งหนึ่งคนส่งน้ำแข็งเคยนำของมาส่งถึงบ้านด้วยเกวียนที่ลากด้วยม้า
“ผมเป็นคนแก่ระดับซูเปอร์แล้วล่ะ” เขาพูดติดตลก
แล้วอะไรคือเคล็ดลับที่ทำให้เขายังมีพลังและใช้ชีวิตอย่างกระฉับกระเฉงในวัย 100 ปี ?
“กรุงเทพธุรกิจ จุดประกาย” พาผู้อ่านไปสำรวจแนวคิดการใช้ชีวิตและเคล็ดลับสุขภาพของดาราระดับตำนานคนนี้ ที่อาจเป็นแรงบันดาลใจให้เราใช้ชีวิตอย่างมีพลังในทุกช่วงวัย
Dick Van Dyke arrives at the 19th Annual Screen Actors Guild Awards Press Room on January 27, 2013 in Los Angeles, CA
อะไรทำให้เขามีชีวิตยืนยาวมาถึงวันนี้
แม้พันธุกรรมอาจมีส่วนช่วย แต่ ดิ๊ก แวน ไดค์ บอกว่า อีกปัจจัยสำคัญคือการใช้ชีวิตตาม พฤติกรรมสุขภาพที่มีงานวิจัยรองรับ ซึ่งเขาได้ถ่ายทอดไว้ในหนังสือเล่มใหม่ “100 Rules for Living to 100: An Optimist’s Guide to a Happy Life”
แน่นอนว่า การมีอายุยืนก็มีความท้าทายอยู่บ้าง นักแสดงผู้คว้ารางวัล Emmy, Tony และ Grammy เล่าว่า ตอนนี้เขาต้องใช้เครื่องช่วยฟัง และสายตาก็เริ่มพร่ามัวลงตามวัย
“พออายุถึง 100 หลายอย่างก็เริ่มทำงานไม่ค่อยดีแล้ว” เขาพูดอย่างตรงไปตรงมาในการให้สัมภาษณ์
แต่ถึงอย่างนั้น ในบางวันเขาก็ยังรู้สึกเหมือนตัวเอง “อายุ 15 ปี” อยู่เลย
ขยับร่างกายทุกวัน
หนึ่งในปัจจัยที่งานวิจัยยืนยันซ้ำแล้วซ้ำอีกคือ การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอช่วยเพิ่มโอกาสในการมีอายุยืน
ดิ๊กจึงพยายามขยับร่างกายทุกวัน เขาไปยิมสัปดาห์ละสามครั้งเพื่อ ออกกำลังกายหลายท่าต่อเนื่องแบบ circuit training และบางครั้งระหว่างเดินจากเครื่องหนึ่งไปอีกเครื่องหนึ่ง เขายังแอบเต้นสเต็ปเบา ๆ อย่างขี้เล่นไปด้วย
ถ้าวันไหนรู้สึกขี้เกียจ เขาก็มีวิธีสร้างแรงจูงใจให้ตัวเองเล็ก ๆ น้อย ๆ
“ผมบอกตัวเองว่า ถ้าไปยิมได้ เดี๋ยวจะให้ตัวเองงีบสักหน่อย”
ในวันที่ไม่ได้เข้ายิม เขาจะใช้เวลา ทำโยคะและยืดกล้ามเนื้อ แทน
“หมอหลายคนยังแปลกใจเวลาผมก้มแตะปลายเท้าได้” เขากล่าว
Dick Van Dyke arrives at The 12th Annual Golden Hearts Awards presented by The Midnight Mission on Monday, May 7, 2012 at the Beverly Wilshire Hotel in Beverly Hills, CA.
รักษาความขี้เล่นเอาไว้
สำหรับ ดิ๊ก แวน ไดค์ วิธีมองความชราของเขาคือ แทนที่จะปล่อยให้ตัวเองกลายเป็นคนเคร่งเครียดหรือบ่นกับโลก เขาพยายามรักษา ความขี้เล่น (playfulness) เอาไว้ เพราะมันช่วยให้เขายังคงเชื่อมโยงกับ “เด็กน้อยในตัวเอง” ได้เสมอ
ความขี้เล่นในแบบของเขาไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องใหญ่ บางครั้งอาจแค่เล่นมุกเล็ก ๆ หรือทำให้เด็กที่บังเอิญเจอในคิวซูเปอร์มาร์เก็ตหัวเราะก็พอแล้ว
งานวิจัยจำนวนไม่น้อยยังพบว่า ความขี้เล่น สามารถช่วยลดความเครียดและเพิ่มความสุขในชีวิตได้จริง
ที่บ้านของเขายังมีแมวสามตัวและสุนัขอีกหนึ่งตัว
เขาบอกว่า “สัตว์เลี้ยงทำให้อารมณ์ดีขึ้นจริง ๆ” ซึ่งสอดคล้องกับผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ที่พบว่าการอยู่กับสัตว์เลี้ยงสามารถช่วยยกระดับอารมณ์และลดความเครียดได้
อีกกิจกรรมหนึ่งที่เขาทำเป็นประจำทุกวันคือ การร้องเพลง ซึ่งมีงานวิจัยพบว่า การร้องเพลงสามารถช่วยผ่อนคลายและลดความเครียดได้เช่นกัน
อย่าปฏิเสธประสบการณ์ใหม่ ๆ
ดิ๊ก เชื่อว่า การเปิดรับสิ่งใหม่ ๆ แม้ในวัยสูงอายุ เป็นสิ่งที่ดีต่อทั้งสมองและสุขภาพใจ สำหรับเขา นั่นหมายถึง การตอบตกลงให้บ่อยที่สุด
เมื่อโรงละครในท้องถิ่นชวนเขาไปกำกับการแสดงของเด็กประถม เขาตอบตกลงทันที เขายังไป เต้นเท้าเปล่าในมิวสิกวิดีโอเพลง “All My Love” ของ Coldplay ที่กำกับโดย Spike Jonze เมื่อไม่นานมานี้ด้วย
เขาอธิบายว่า เมื่ออายุมากขึ้น มันง่ายมากที่จะจมอยู่กับอดีต แต่การพูดคำว่า “Yes” ทำให้เขายังอยู่กับปัจจุบัน และยังมองไปข้างหน้าเสมอ
อีกสิ่งหนึ่งที่เขาให้ความสำคัญคือ การเปิดใจ เขากล่าว่า
“เรามักอยากต่อต้านการเปลี่ยนแปลง แต่เมื่ออายุมากขึ้น คุณต้องเปิดใจให้กับความคิดใหม่ ๆ จริง ๆ”
อย่าปล่อยให้ความสัมพันธ์หายไป
อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญของการมีชีวิตยืนยาวคือ ความสัมพันธ์ทางสังคม ดิ๊ก จึงพยายามรักษาความสัมพันธ์กับครอบครัวและเพื่อน ๆ ไว้อย่างตั้งใจ
เขาบอกว่าเขามัก “วางแผน” ให้ลูกหลานและเหลน ๆ มาที่บ้านบ่อย ๆ และอยากทำสวนหลังบ้านให้เหมือน สวนสนุกเล็ก ๆ
“แค่ได้ยินเสียงเด็ก ๆ หัวเราะเล่นในสวนก็ทำให้ผมมีความสุขมากแล้ว”
นอกจากนี้ เขายังร้องเพลงในวง a cappella ชื่อ Vantastix มาเกือบ 25 ปี โดยสมาชิกคนอื่น ๆ ในวงล้วนมีอายุน้อยกว่าเขาหลายสิบปี ซึ่งเขาบอกว่าบรรยากาศแบบนั้น “ช่วยให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่าขึ้น”
อย่างไรก็ตาม เขายอมรับว่า ตอนนี้แทบไม่มีเพื่อนรุ่นเดียวกันเหลืออยู่แล้ว เขาจึงพูดติดตลกว่า
“ถ้ามีใครอายุ 100 เหมือนผม ผมกำลังมองหาเพื่อนอยู่เลยนะ”
โชคดีที่เพื่อนของเขา เมล บรู๊คส์ (Mel Brooks) ที่เป็นผู้กำกับ ผู้ผลิต นักเขียน และนักแสดง กำลังจะอายุ 100 ปี ในวันที่ 28 มิถุนายน 2569
ส่วน เซอร์เดวิด แอทเทนโบโรห์ ( Sir David Attenborough) นักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษ ก็จะครบ 100 ปีในวันที่ 8 พฤษภาคมเช่นกัน
ดูเหมือนว่า “คลับร้อยปี” ของบุคคลระดับตำนานเหล่านี้ อาจกำลังจะมีสมาชิกเพิ่มขึ้นอีกไม่นาน
อ้างอิง nytimes