เมื่อเร็วๆ นี้ นิตยสาร TIME เพิ่งจะเปิดโผรายชื่อผู้นำด้านสุขภาพระดับโลกในทำเนียบ TIME100 Health 2026 ซึ่งปีนี้ถือเป็นปีที่ 3 ในการคัดเลือก 100 บุคคลผู้มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนโฉมหน้าวงการสุขภาพ ทั้งนี้เพื่อเป็นการยกย่องเหล่าแพทย์ นักวิทยาศาสตร์ และนวัตกรผู้พลิกโฉมวงการสาธารณสุขโลก ‘กรุงเทพธุรกิจ จุดประกาย’ ชวนเช็กลิสต์รายชื่อในปี 2026 นี้ครอบคลุมบุคคลจากหลากหลายวงการ ได้แก่
ภาคธุรกิจและนวัตกรรม: Karan Singhal (หัวหน้าฝ่าย AI ด้านสุขภาพจาก OpenAI) รวมถึง CEO จากบริษัทยายักษ์ใหญ่ระดับโลกอย่าง Novartis, Merck และ Eli Lilly
ภาครัฐและนโยบาย: Robert F. Kennedy Jr. (รมว.สาธารณสุขฯ สหรัฐฯ), Mehmet Oz (ผู้บริหาร Centers for Medicare & Medicaid Services) และผู้ว่าการรัฐต่างๆ
วงการบันเทิงและสื่อ: Chris Hemsworth, Jesse Eisenberg, Eric Dane, Nathan Fielder และพี่น้องนักเขียน John & Hank Green
กองบรรณาธิการของ TIME ใช้เวลาหลายเดือนในการปรึกษาหารือกับแหล่งข่าวและผู้เชี่ยวชาญทั่วโลก เพื่อระบุตัวบุคคลที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จครั้งสำคัญของปี ไม่ว่าจะเป็นการทดลองทางคลินิกที่มีความหวัง นวัตกรรมการรักษาด้วยภูมิคุ้มกันบำบัด ความก้าวหน้าของวัคซีนมะเร็ง หรือการเปิดตัวยาเม็ด GLP-1 (ยาลดน้ำหนัก/เบาหวาน) ครั้งแรกโดย Novo Nordisk
ทั้งนี้ มีประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจอย่างยิ่งคือ ท่ามกลางภารกิจที่ต้องหาวิธีดูแลรักษาประชากรทั่วโลก ในมุมส่วนตัวพวกเขาดูแล "สุขภาวะ (Well-being)" ของตัวเองอย่างไร? ชวนถอดรหัสเคล็ดลับ "One Small Change" หรือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพียงเล็กน้อยแต่ทรงพลัง จาก 5 ผู้ทรงอิทธิพลด้านสุขภาพระดับโลกที่มีรายชื่อในทำเนียบ TIME100 Health 2026
มาดูกันว่าพวกเขามีวิธีการสร้างสมดุลชีวิตที่ดี และวิธีฟื้นฟูสุขภาพกายใจให้แข็งแรงเพื่ออายุยืนยาวอย่างไรบ้าง โดยเป็นคำแนะนำที่มาจากประสบการณ์จริง
คืนคุณภาพให้การนอน ด้วยศาสตร์แห่ง Pre-Sleep
เกือบหนึ่งทศวรรษแล้วที่ ฌอง ทเวนกี (Jean Twenge) ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยา มหาวิทยาลัย San Diego State ได้เริ่มต้นศึกษาผลกระทบของ "เวลาหน้าจอ" ที่มีต่อเยาวชน ในฐานะศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยา เธอเป็นนักวิจัยกลุ่มแรกๆ ที่ออกมาเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างอัตราภาวะวิตกกังวลและโรคซึมเศร้าที่พุ่งสูงขึ้นในวัยรุ่นกับการแพร่หลายของสมาร์ทโฟน
แม้ความเข้าใจเกี่ยวกับวิกฤติสุขภาพจิตในยุคดิจิทัลจะเพิ่มขึ้น แต่พ่อแม่ส่วนใหญ่ยังขาดคำแนะนำเชิงปฏิบัติที่จะปกป้องลูกโดยไม่ตัดขาดพวกเขาออกจากสังคม หนังสือเล่มล่าสุดของเธอชื่อ 10 Rules for Raising Kids in a High-Tech World ได้เสนอแนวทางที่อ้างอิงจากหลักฐานทางวิทยาศาสตร์และทำได้จริง เช่น วัยรุ่นไม่ควรมีสมาร์ทโฟนจนกว่าจะมีใบขับขี่ และแม้จะมีแล้ว ก็ไม่ควรนำอุปกรณ์เหล่านั้นเข้าไปในห้องนอนตอนกลางคืน
เคล็ดลับการดูแลตัวเองของ ศาสตราจารย์ทเวนกี:
"การงดใช้โทรศัพท์หรือแล็ปท็อปในช่วงหนึ่งชั่วโมงก่อนนอน สร้างความเปลี่ยนแปลงมหาศาลให้กับคุณภาพการนอนของฉัน ฉันหลับได้เร็วขึ้นและหลับลึกกว่าเดิมมาก ฉันชอบคำเปรียบเปรยที่ว่า 'การจะเข้านอนก็เหมือนกับการนำเครื่องบินลงจอด' มันช่วยเตือนใจให้ฉันเริ่ม 'ถอนคันเร่ง' และปรับโหมดร่างกายให้ค่อยๆ ผ่อนคลายลงก่อน แทนที่จะฝืนกดสวิตช์สั่งให้ตัวเองหลับปุ๊บปั๊บในทันทีที่หัวถึงหมอน ซึ่งมันเป็นไปไม่ได้"
นอกจากนี้ เธอยังเน้นย้ำถึงกฎเหล็กที่สำคัญที่สุดคือ "คุณไม่จำเป็นต้องมีโทรศัพท์อยู่ในห้องนอนตลอดทั้งคืน จบแค่นั้น" นี่คือจุดเริ่มต้นที่ง่ายและตรงไปตรงมาที่สุดในการดูแลสุขภาพจิตในทุกๆ วัน
พลังแห่งการ 'ใจดีต่อตนเอง' ท่ามกลางมรสุมการเมือง
ดร.ซูซาน เครสลีย์ (Dr.Susan Kressly) ประธานสมาคมกุมารเวชศาสตร์อเมริกัน (AAP) เธอเล่าว่า ในปี 2025 เธอต้องเผชิญกับภารกิจที่ท้าทายที่สุด เมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขสหรัฐฯ (HHS) ประกาศยกเลิกคำแนะนำให้เด็กสุขภาพดีฉีดวัคซีนโควิด-19 ส่งผลให้สมาคมกุมารเวชศาสตร์อเมริกัน (AAP) ต้องออกมาประกาศแนวทางของตนเอง เพื่อยืนยันว่าเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีทุกคนควรได้รับวัคซีน นับเป็นครั้งแรกในรอบ 30 ปีที่คำแนะนำของ AAP แตกต่างจากแนวทางของรัฐบาลอย่างสิ้นเชิง
ในฐานะผู้นำกุมารแพทย์กว่า 67,000 คน ดร.ซูซาน ได้ยื่นฟ้องกระทรวงสาธารณสุขถึงสองครั้ง เพื่อปกป้องสวัสดิภาพของเด็กๆ และคัดค้านการตัดงบประมาณสนับสนุนสมาคม เธอกล่าวว่า "เราไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องลงมือทำ เพราะถ้าเราไม่ลุกขึ้นมาปกป้องสุขภาพของเด็กๆ แล้วใครจะทำ?"
เคล็ดลับการดูแลตัวเองของ ดร.ซูซาน :
"ในช่วงปี 2025 ฉันเคยผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบาก แต่ก็ก้าวผ่านมันได้อย่างดี โดยฉันเริ่มต้นทุกเช้าหลังตื่นนอน ด้วยการพูดกับตัวเองดังๆ ว่า 'วันนี้ฉันจะตั้งใจใช้ชีวิตอยู่กับปัจจุบันในทุกช่วงเวลา เพื่อมอบสิ่งที่ดีที่สุดให้กับทั้งตัวเองและทุกคนที่ฉันได้พบเจอ'
พอถึงเวลาเข้านอน ฉันก็จะบอกตัวเองว่า 'ฉันเลือกที่จะใจดีกับตัวเองและคนรอบข้างให้มากที่สุด วันนี้เราทำเต็มที่เท่าที่คนหนึ่งคนจะทำได้แล้ว และแค่นี้มันก็ดีมากพอแล้วล่ะ'' ไม่ต้องกังวลอะไรแล้ว จากนั้นก็เข้านอนด้วยใจที่สงบและสบาย"
พลังเยียวยาจาก 'พื้นที่สีเขียว' ท่ามกลางโลกดิจิทัล
มิคาอิล วาร์ชาวสกี (Mikhail Varshavski) หรือที่รู้จักในชื่อ ดร.ไมค์ (Dr. Mike) แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว และอินฟลูเอนเซอร์ชื่อดังด้านสุขภาพ เขาเริ่มต้นเส้นทางในโซเชียลมีเดียเพื่อนำเสนอข้อมูลสุขภาพที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว โดยเล่าให้ผู้คนฟังในรูปแบบที่เข้าใจง่าย ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงนโยบายสาธารณสุขที่น่าสับสน เขาคือแหล่งข้อมูลที่ผู้คนไว้วางใจ โดยมีผู้ติดตามกว่า 14.5 ล้านคนบน YouTube และอีกหลายล้านคนบน Instagram และ TikTok
ผลงานที่โดดเด่นของเขาคือการดีเบตกับกลุ่มต่อต้านวัคซีนที่มียอดเข้าชมเกือบ 1 พันล้านครั้ง รวมถึงการตรวจสอบการสั่งตรวจทางการแพทย์ที่เกินความจำเป็น เขาถือว่าการสื่อสารข้อมูลที่มีค่า ด้วยความเห็นอกเห็นใจและโปร่งใสคือ "เกียรติยศสูงสุด" ของวิชาชีพแพทย์
เคล็ดลับการดูแลตัวเองของ ดร.ไมค์:
"การได้ครอบครองต้นลิ้นมังกรต้นแรกในช่วง โควิด-19 ระบาด กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการลงทุนอย่างต่อเนื่อง ในการนำพื้นที่สีเขียวเข้ามาไว้ในอาคาร การได้ใช้เวลาอยู่ร่วมกับพรรณไม้สีเขียว คือสิ่งที่ดีต่อจิตวิญญาณของเราอย่างแท้จริง"
สูงวัยไม่ใช่เรื่องแย่ แก่แบบมีความสุขไม่มีวันหมดอายุ
เคอร์รี เบอร์ไนต์ (Kerry Burnight) นักชราภาพวิทยา (Gerontologist) และผู้เชี่ยวชาญด้านการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุ กำลังเขียนบทนิยามใหม่ให้กับ "ความชรา" หนังสือของเธอที่ชื่อ Joyspan: The Art and Science of Thriving in Life's Second Half ที่ตีพิมพ์ในปี 2025 กลายเป็นหนังสือขายดีถถล่มทลายแห่งปี ที่แนะนำให้ผู้อ่านให้ความสำคัญกับ 4 เสาหลักคือ การเติบโต, การเชื่อมต่อ, การปรับตัว และการเป็นผู้ให้
เธอต้องการเปลี่ยนความเชื่อเดิมๆ ที่ว่า การแก่ตัวลงคือความเสื่อมถอย และสนับสนุนให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตด้วยความเบิกบานและมีเป้าหมาย เธอเป็นผู้บัญญัติคำว่า "Joyspan" (ช่วงเวลาแห่งความสุข) เพื่อให้ล้อไปกับคำว่า Lifespan (อายุยืนยาวอย่างมีคุณภาพ) เพื่อช่วยให้คนมองเห็นความงามและพลังในวัยที่เพิ่มขึ้น
เคล็ดลับการดูแลตัวเองของ เบอร์ไนต์:
"เราถูกล้อมรอบด้วยชุดความคิดที่ว่า การแก่ตัวลงคือความเสื่อมถอยในทุกด้าน ซึ่งมันไม่เป็นความจริงเลย ความคิดแบบนั้นแหละที่กำลังทำร้ายเราอย่างรุนแรง เมื่อไหร่ก็ตามที่คุณจับได้ว่าตัวเองกำลังคิดว่า 'ฉันแก่เกินไปสำหรับเรื่องนี้' ให้ลองหยุดนิ่งแล้วปรับมุมมองใหม่เป็น 'ฉันมีประสบการณ์กับเรื่องนี้มานานนับทศวรรษ' ซึ่งเป็นสิ่งที่มีคุณค่า
เป้าหมายของเราไม่ใช่การมองโลกในแง่บวกแบบจอมปลอม (Toxic Positivity) แต่คือความถูกต้องแม่นยำ ความชราอาจพรากบางสิ่งไปจากเรา แต่ขณะเดียวกันมันก็มอบบางอย่างที่สำคัญกลับมาให้เราด้วย ความสุขและพลังแห่งการใช้ชีวิตไม่ได้ถูกจำกัดอยู่แค่ในวัยเยาว์เท่านั้น"
สร้าง 'เครือข่ายพักใจ' เพื่อต่อสู้กับภาวะหมดไฟ
สหรัฐอเมริกามีอัตราการเสียชีวิตของมารดาสูงที่สุดในบรรดาประเทศร่ำรวย และสถานการณ์ยิ่งเลวร้ายสำหรับมารดาผิวสีที่มีโอกาสเสียชีวิตสูงกว่าผู้หญิงผิวขาวถึง 3 เท่า ความเหลื่อมล้ำนี้คือแรงผลักดันให้ แองเจลา โดอินโซลา ไอนา (Angela Doyinsola Aina) ร่วมก่อตั้งกลุ่มพันธมิตร Black Mamas Matter Alliance (BMMA) ขึ้นมาในปี 2016
เธอทำงานอย่างหนักเพื่อแก้ปัญหารากเหง้าอย่างการเหยียดเชื้อชาติในระบบสาธารณสุข และสนับสนุนกลุ่มวิชาชีพพยาบาลผดุงครรภ์ผิวสี จนสามารถผลักดันให้เกิด "สัปดาห์สุขภาพคุณแม่ผิวสี" ที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการจากทำเนียบขาว และสร้างแรงบันดาลใจให้หลายรัฐผ่านกฎหมายคุ้มครองสุขภาพมารดา
เคล็ดลับการดูแลตัวเองของ โดอินโซลา ไอนา:
"จุดเล็กๆ ที่ฉันเลือกปรับเปลี่ยนตัวเอง คือ การให้ความสำคัญกับการเชื่อมต่อกับผู้นำหญิงผิวสีคนอื่นๆ และผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพคุณแม่อย่างสม่ำเสมอ
การสร้างพื้นที่สำหรับการสนับสนุนระหว่างเพื่อนร่วมอาชีพ (Peer Support) และการได้พักผ่อนร่วมกัน ช่วยเป็นเกราะป้องกันภาวะหมดไฟและความเครียดเรื้อรัง ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่ออัตราการเสียชีวิตของคุณแม่ผิวสี ในขณะเดียวกัน มันยังช่วยเตือนใจพวกเราว่า 'สุขภาพกายและใจของเราเอง ก็มีความสำคัญมากพอๆ กับชีวิตของผู้คนที่เรากำลังทุ่มเทรักษาไว้เช่นกัน"
จากเรื่องราวของทั้ง 5 ผู้นำโลก ทำให้พบความจริงที่ลึกซึ้งว่า "การจะดูแลโลกใบนี้ให้ดีได้ เราต้องเริ่มจากการดูแลร่างกายและจิตใจของตัวเองให้ดีก่อน" เคล็ดลับที่พวกเขาแชร์ ไม่ว่าจะเป็นการจัดลำดับความสำคัญของการนอน การใจดีต่อตัวเอง หรือการสร้างเครือข่ายสนับสนุน ไม่ใช่เรื่องยากที่ต้องใช้เทคโนโลยีล้ำสมัย แต่มันคือการตั้งใจใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน สำหรับวัยทำงานแม้จะทำบทบาทอาชีพอื่นๆ ก็สามารถนำเคล็ดลับเหล่านี้ไปปรับใช้ได้เช่ืนกัน เพื่อให้ทุกๆ วันของชีวิตมีความสุขจากสุขภาพกายใจที่สดใสแข็งแรง
อ้างอิง: TIME100 health, TIME100 Health List, 5 leaders Healthcare