ผวาพิษ'อีโบลา'หวั่นซ้ำเติมส่งออก

นักเศรษฐศาสตร์ ห่วงสถานการณ์ "อีโบลา" ชี้หากยังไม่สามารถยับยั้งการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส อาจส่งผลต่อเศรษฐกิจไทยในปีหน้า ผ่านการ "ส่งออก-ท่องเที่ยว" เผยปัจจุบันยังกระทบแค่ความเชื่อมั่น จิตวิทยาการลงทุน แนะจับตาหลังเดือนพ.ย.เป็นต้นไป

สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสอีโบลาขณะนี้ แม้จะยังไม่กระทบต่อภาคเศรษฐกิจจริงมากนัก แต่หากสถานการณ์ดังกล่าวยังไม่สามารถควบคุมได้ เชื่อว่าในปีหน้า อาจได้เห็นผลกระทบที่เกิดขึ้นกับภาคเศรษฐกิจจริงที่มากขึ้น โดยเฉพาะด้านการส่งออกและการท่องเที่ยว

ก่อนหน้านี้ในการประชุมทูตพาณิชย์ไทยจากทั่วโลก ประเมินปัจจัยไวรัสอีโบล่า เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่จะกระทบการส่งออกของไทยในปีหน้า ถ้าหากยังไม่จำกัดการขยายวงได้ โดยเฉพาะการส่งออกจากไทยไปแอฟริกาที่ผู้ส่งออกยกเลิกการเข้าร่วมงานแสดงสินค้าในเดือนม.ค.ปีหน้าไว้ก่อน ขณะที่เรือขนส่งสินค้าไปแอฟริกา เริ่มหายากมากขึ้น ซึ่งส่งผลกระทบกับการส่งออกข้าวไทยไปยังตลาดใหญ่อย่างภูมิภาคแอฟริกา

นายสมประวิณ มันประเสริฐ อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า มีการประเมินกันว่า ตั้งแต่เดือนพ.ย.ไป หากยังไม่สามารถยับยั้งการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสดังกล่าวได้ จะยิ่งทำให้จำนวนคนติดเชื้อมีมากขึ้น ในยุโรปก็จะมีคนติดเยอะขึ้นด้วย ถ้าเป็นเช่นนั้น คงส่งผลกระทบต่อด้านการส่งออกและการท่องเที่ยว เพราะเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางขนส่ง

สำหรับผลกระทบที่เกิดขึ้นในปัจจุบันนั้น ส่วนใหญ่กระทบเชิงจิตวิทยาการลงทุน ซึ่งทำให้ความมั่งคั่งในตลาดหุ้นและตลาดตราสารหนี้ปรับลดลงไปบ้าง กระทบต่อความมั่งคั่งของผู้คนรวมไปถึงการบริโภค แต่โดยภาพรวมไม่ได้รุนแรงนัก

ชี้เชิงเศรษฐกิจกระทบส่งออก

นายอมรเทพ จาวะลา ผู้อำนวยการสำนักวิจัย สายบริหารความเสี่ยง ธนาคารซีไอเอ็มบี ไทย กล่าวว่า สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสอีโบลาในขณะนี้ ถือเป็นเรื่องที่น่าตกใจแต่ยังไม่ถึงกับต้องแตกตื่น เนื่องจากสถานการณ์โดยรวมยังควบคุมได้ในระดับหนึ่ง ซึ่งมีการแพร่กระจายอยู่เพียงไม่กี่ประเทศ และยังไม่พบข่าวการแพร่ระบาดมายังภูมิภาคเอเชีย

"มันน่าตกใจที่เชื้อไวรัสนี้รุนแรงถึงขั้นทำให้คนเสียชีวิต และมีการแพร่กระจายในหลายประเทศ แต่ที่ยังไม่ถึงกับขั้นแตกตื่นเพราะการแพร่ระบาดดังกล่าวเรียกว่ายังอยู่ในวงจำกัด ซึ่งส่วนใหญ่เป็นประเทศแถบแอฟริกา และในสหรัฐเท่านั้น ยังไม่พบการแพร่ระบาดไปยังทวีปอื่นๆ" นายอมรเทพกล่าว

สำหรับผลกระทบเชิงเศรษฐกิจนั้น อาจมีบ้างโดยเฉพาะในด้านการส่งออก เพียงแต่ผลกระทบที่ว่านี้ยังไม่มากนัก เพราะผู้ส่งออกเองก็สามารถหันไปพึ่งพาการส่งออกในตลาดอื่นได้

จับตาท่องเที่ยวกระทบแรงกว่าส่งออก

ส่วนผลกระทบที่น่าจับตา คือ ในด้านการท่องเที่ยว ไม่เฉพาะคนแอฟริกาเท่านั้นที่จะไม่เดินทางไปยังประเทศอื่นๆ แต่ยังมีผลกับคนในประเทศทั่วๆ ไปด้วย ไม่ว่าจะเป็นสหรัฐ ยุโรป หรือแม้แต่คนจีน ที่อาจไม่กล้าเดินทางในช่วงเวลานี้

"ผลกระทบที่อาจร้ายแรงกว่าการส่งออก คือ การท่องเที่ยว ไม่ใช่แค่คนแอฟริกาเท่านั้น แต่คนอเมริกา คนยุโรป หรือคนจีนก็อาจจะไม่กล้าเดินทางไปไหนมาไหนด้วย เพราะการเดินทางต้องพบปะผู้คนมาก ไม่รู้ว่าขึ้นเครื่องบินแล้วต้องนั่งติดกับใครบ้าง ทำให้คนในเวลานี้ไม่กล้าเดินทาง ซึ่งมีผลต่อการท่องเที่ยวทั่วโลก รวมทั้งของไทยด้วย" นายอมรเทพ กล่าว

ผลกระทบที่ว่านี้ ยังเป็นเพียงแค่ช่วงเริ่มต้น ถ้าสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้ออีโบลาไม่รุนแรง หรือกระจายไปยังประเทศหรือทวีปอื่นๆ เพิ่มเติม เชื่อว่าผลที่มีต่อเศรษฐกิจอาจจะไม่รุนแรงนัก

ส่งผลกระทบจิตวิทยาการลงทุนทั่วโลก

นางสาวอุสรา วิไลพิชญ์ นักเศรษฐศาสตร์อาวุโส ธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ ไทย กล่าวว่า สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสอีโบลาในขณะนี้ ยังไม่น่าจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจไทยมากนัก แต่อาจส่งผลกระทบเชิงจิตวิทยาการลงทุนในตลาดโลก และทำให้กระทบต่อการลงทุนในแถบเอเชียรวมถึงตลาดไทยอยู่บ้างเท่านั้น

"ตอนนี้ที่คนตื่นกลัวคงเป็นเรื่องแนวโน้มมากกว่า เกรงว่าสถานการณ์จะลุกลามออกไป แต่สถานการณ์จริงก็ยังไม่ได้เกิดขึ้น ผลกระทบที่เห็นๆ ก็มีในเชิงจิตวิทยาการลงทุน โดยจะเห็นว่าปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ตลาดหุ้น ตลาดบอนด์สหรัฐได้รับผลกระทบค่อนข้างมาก ซึ่งผลกระทบนี้ได้ส่งผลไปยังประเทศอื่นๆ ด้วย" นางสาวอุสรากล่าว

กระทบโดยตรงต่อศก.ไทยน้อย

สำหรับผลกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจไทยนั้น เชื่อว่ามีค่อนข้างน้อย ซึ่งอาจมีผลต่อภาคการส่งออกในบางกลุ่มบ้างเท่านั้น ขณะที่ในด้านการท่องเที่ยวเชื่อว่าไม่น่าจะได้รับผลกระทบที่มากนัก เพราะเวลานี้ก็ยังไม่พบสถานการณ์การแพร่ระบาดเข้ามายังในภูมิภาคเอเชีย

นายเบญจรงค์ สุวรรณคีรี ผู้อำนวยการศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ ธนาคารทหารไทย กล่าวว่า จนถึงขณะนี้ยังไม่พบการแพร่ระบาดเข้ามายังในภูมิภาคเอเชีย ดังนั้นผลกระทบโดยรวมต่อเศรษฐกิจไทยจึงไม่ได้มากนัก จะมีบ้างคือการส่งออก โดยเฉพาะในส่วนของข้าวและอาหารบางประเทศ แต่สัดส่วนดังกล่าวไม่ได้ถือว่ามากนักเมื่อเทียบกับการส่งออกโดยรวม

สำหรับผลกระทบต่อการท่องเที่ยว อาจทำให้คนกังวลที่จะเดินทางไปท่องเที่ยวตามที่ต่างๆ บ้าง แต่เชื่อว่าผลกระทบนี้ไม่ได้มากนัก เพราะสถานการณ์การแพร่ระบาดยังไม่ได้เข้ามาในภูมิภาคเอเชีย ประกอบกับช่วงปลายปีถือเป็นช่วงไฮซีซันของการท่องเที่ยว โดยภาพรวมมองว่าไม่น่าจะได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ดังกล่าว

หวั่นพบแพร่ระบาดจุดใหม่ผลกระทบหนัก

นายเชาว์ เก่งชน กรรมการผู้จัดการ บริษัท ศูนย์วิจัยกสิกรไทย จำกัด กล่าวว่า สถานการณ์ในขณะนี้ดูแล้วความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจยังไม่มากนัก เพราะการแพร่ระบาดในประเทศที่นอกเหนือจากทวีปแอฟริกาแล้ว จำนวนผู้ติดเชื้อถือว่ายังน้อยและไม่แพร่หลาย ซึ่งความกังวลจะเพิ่มขึ้นต่อเมื่อการแพร่ระบาดในประเทศเหล่านี้มีเพิ่มขึ้น

"ตอนนี้ถือว่ายังอยู่ในวงจำกัด ไม่น่าจะกระทบเศรษฐกิจเรา ซึ่งผลกระทบจะมีมากขึ้นต่อเมื่อมีการพบการแพร่ระบาดใหม่ๆ ขึ้น โดยเฉพาะในตลาดยุโรป หรือสหรัฐ ซึ่งตลาดเหล่านี้ถือเป็นตลาดการส่งออกและการท่องเที่ยวหลักๆ ของเรา" นายเชาว์กล่าว

แหล่งข่าวทำเนียบรัฐบาล กล่าวว่า รัฐบาลไม่นิ่งนอนใจแต่การระบาดของไวรัสอีโบล่า โดยครม.ได้เห็นชอบกับมาตรการดูแลและให้กระทรวงสาธารณสุขบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไปแล้วสำหรับการป้องกันและควบคุมภายในประเทศ แต่ในด้านผลกระทบต่อเนื่องด้านเศรษฐกิจกำลังให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจับตาผลกระทบและเตรียมแผนสำรองไว้

"สมหมาย"งัดแผนกระตุ้นศก.ระยะกลางเน้นยั่งยืน

นายสมหมาย ภาษี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวว่า รัฐบาลจะมีมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะกลางออกตามมา ซึ่งเป็นมาตรการที่มีความยั่งยืน หลังจากได้ดำเนินมาตรการระยะสั้นออกมาแล้ว โดยมาตรการระยะสั้นเป็นการอัดฉีด เพื่อกระตุ้นการใช้จ่ายขณะนี้เม็ดเงินกำลังไหลสู่ระบบเศรษฐกิจ คงต้องรอดูผลประมาณ 3-5 เดือน

"เศรษฐกิจเราตอนนี้ คล้ายยังคงมีภาวะ stagnation แปลเป็นภาษาเศรษฐศาสตร์คือ การชะงักงันทางเศรษฐกิจ ซึ่งเกิดขึ้นตอนมีปัญหาการเมือง มีการชุมนุมประท้วงเวทีราชดำเนิน เวทีปทุมวัน พอมีคสช.เข้ามา มีการจัดตั้งรัฐบาล ก็ดีขึ้น แต่ผมรู้สึกว่ายังไม่ดีเต็มที่ รัฐบาลจึงมีมาตรการระยะสั้นออกมา รอดูผลสักพัก แต่ไม่ได้หมายความว่า รัฐบาลจะทำแค่นี้แล้วจบ เรากำลังจะมีอะไรออกมาอีกเยอะแยะ มีมาตรการระยะกลางออกมา ที่มีความยั่งยืน เพื่อเป็นของขวัญปีใหม่ให้ประชาชนแน่นอน"

จากการประชุมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกเอเปคที่จีน ทุกประเทศต่างบอกว่าเศรษฐกิจของตัวเองชะงักงัน มีแค่ 2 ประเทศที่ดีขึ้น แม้แต่ประเทศจีน ประกาศตัวเลขเศรษฐกิจล่าสุดในช่วงไตรมาส 3 ชะลอตัวลง เติบโตในระดับ 7.3% ซึ่งแน่นอนว่าการชะลอของจีนกระทบต่อไทย เพราะเป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่

เขากล่าวต่อว่า ในวันที่ 24 ต.ค.นี้ กระทรวงการคลังจะเสนอแผนนาโนไฟแนนซ์ให้ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล รองนายกรัฐมนตรีพิจารณา หากรองนายกให้ความเห็นชอบ กระทรวงการคลังจะได้ออกประกาศใช้ โดยหลักการเบื้องต้นจะให้เอกชนเป็นผู้ดำเนินการโดยความเห็นชอบของกระทรวง อัตราดอกเบี้ยไม่เกิน 36%ต่อปี ส่วนรายละเอียดอื่นรอเสนอรองนายกรัฐมนตรีก่อน