ธุรกิจออนไลน์ ช่องทางขายใหม่และภัยคุกคาม

 สำหรับภาคธุรกิจไปพร้อมๆ กัน ในโลกการค้ายุคก่อนผู้ประกอบการอาจกังวล กับบรรดาธุรกิจยักษ์ใหญ่และสถานการณ์ “ปลาใหญ่กินปลาเล็ก” แต่โลกการค้าในยุคดิจิทัลนี้ภัยคุกคามผู้ประกอบการรายย่อย หรือแม้กระทั่งรายใหญ่ด้วยกันเองอาจไม่ใช่คู่แข่งทางตรง แต่กลับการค้าในรูปแบบอีคอมเมิร์ซ หรือการค้าออนไลน์ ซึ่งกลุ่มธุรกิจเหล่านี้มีทั้งผู้ประกอบการที่มีตัวตนและไม่มีตัวตน

การพัฒนาของเครือข่ายสัญญาณโทรศัพท์ 4จี และขยายตัวของอินเตอร์เน็ตส่งผลกับพฤติกรรมและการใช้ชีวิตของผู้คน การค้า และการสื่อสารต่างๆ อยู่บนพื้นที่ออนไลน์มากขึ้น ผู้บริโภคยุคใหม่มีพฤติกรรมการในการเลือกซื้อสินค้ารูปแบบใหม่ผ่านการใช้งานอินเตอร์เน็ต สมาร์ทโฟน โซเชียลมีเดียต่างๆ ยอดการใช้จ่ายผ่านช่องทางออนไลน์ขยายตัวสูงเพิ่มขึ้นทุกปี แม้ในเชิงมูลค่ายังมีสัดส่วนน้อยมากแต่เป็นเมกะเทรนด์ที่ธุรกิจและผู้บริโภคทั่วโลกไม่อาจปฎิเสธได้

ยกตัวอย่างภัยคุกคามจากการค้าอีคอมเมิร์ซโดยเฉพาะในอุตสาหกรรมค้าปลีก การแข่งขันเริ่มปรับทิศทางจากร้านค้าปลีกขนาดใหญ่เป็นร้านค้าออนไลน์ นับเป็นภัยคุกคามในรูปแบบเทคโนโลยี่ผสมผสานกับพฤติกรรมของผู้ประกอบการ หรือ “คู่แข่งใหม่” ที่ไม่ต้องการทำเลที่ตั้งหน้าร้าน ไม่ต้องมีสต็อก สามารถเข้าหาลูกค้าได้ทั่วทุกสารทิศ ไม่สนใจเรื่องระยะทาง และขนาดของธุรกิจ ไม่มีตัวตน (ไม่ได้จดทะเบียน) และอาจไม่สนใจเรื่องกฎหมายและภาษี จะเห็นว่าผู้ประกอบการทุกราย และร้านค้าปลีกอิสระขนาดเล็กๆ ที่มีอยู่จำนวนมากกำลังตกอยู่ท่ามกลางการแข่งขันอันรุนแรง

นอกเหนือจากผู้ประกอบการที่เปิดตัวสู่การค้าออนไลน์โดยตรง จะเป็นคู่แข่งทางอ้อมสำหรับธุรกิจที่มีหน้าร้าน ยังมีการขยายช่องทางจำหน่ายจากหน้าร้าน หรือที่เรียกว่า On Ground สู่ การค้าช้อปออนไลน์มากขึ้น ด้วยสถานการณ์การค้าและพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงตามเทคโนโลยีแต่ละยุคทำให้ผู้ประกอบการค้าปลีกที่มีหน้าร้าน On Ground ไม่สามารถอยู่นิ่งเฉยได้อีกต่อไป การปฏิวัติการชอปปิงสมัยใหม่ที่เป็นการนำการค้าการขายแบบร้านดั้งเดิมหลอมรวมให้เป็นเนื้อเดียวกับการค้าการขายแบบออนไลน์ ในรูปแบบที่ไร้รอยต่อเพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีให้กับลูกค้าจึงขยายวงกว้างขึ้น หรือที่ศัพท์สมัยใหม่เรียกว่า Omni Channel จึงเริ่มต้นขึ้น

นับเป็นความได้เปรียบของบรรดายักษ์ใหญ่อีกเช่นกันที่มีช่องทางหลากหลายในการเข้าถึงลูกค้า ทั้้งช่องทาง On Ground ขณะเดียวกันมีการเปิดช่องทางออนไลน์เพื่อขยายฐานลูกค้าที่เครือข่ายร้านค้ายังไม่สามารถขยายพื้นที่ให้บริการได้ ออนไลน์จะทำหน้าที่เข้าถึงลูกค้าในวงกว้างทั่วประเทศ แม้กระทั่งตลาดต่างประเทศทั่วโลก เป็นการสร้างโอกาสที่ดียิ่งสำหรับธุรกิจที่มีความพร้อม

สำหรับ สถิติของผู้ขายออนไลน์จากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ พบว่า มีผู้ขายออนไลน์ในไทยสูงถึง 1,005,000 ราย เป็นผู้ค้าออนไลน์รายเล็ก 800,000 ราย ขนาดกลาง 200,000 ราย ในจำนวนนี้เป็นผู้ขายที่จดทะเบียนเป็นเรื่องเป็นราว 13,000 ราย

แน่นอนว่ายิ่งการเติบโตคู่ขนาน ของโลกการค้าออนไลน์ย่อมกระทบการค้า On Ground ไม่มากก็น้อย เป็นหน้าที่ของผู้ประกอบการ ที่จะต้องปรับตัวให้สอดรับการเปลี่ยนแปลง