พอขึ้นปีใหม่ก็ถือเป็นจังหวะและโอกาสดีๆ ในการเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งต่างๆ และสิ่งหนึ่งที่ผมเริ่มเห็นสำนักต่างๆ
ในต่างประเทศเริ่มทำกันมากขึ้นก็คือการเสนอว่าอะไรคือทักษะที่สำคัญสำหรับการทำงานในปี 2559 สัปดาห์นี้ผมเลยขออนุญาตรวบรวมจากข้อเสนอของสำนักต่างๆ ในต่างประเทศรวมทั้งความคิดเห็นส่วนตัวด้วยว่าสำหรับปี 2559 นี้ อะไรคือทักษะที่สำคัญในการทำงานบ้าง
ต้องเรียนก่อนนะครับว่า ทักษะทั้ง 5 ประการนี้ไม่ได้เป็นทักษะเพียง 5 ประการที่ต้องมีเพียงแต่เป็นทักษะที่ผมมองว่าสำคัญและเป็นทักษะที่แม้กระทั่งตัวผมก็อยากจะให้ตัวเองมีในปี 2559 เช่นเดียวกันครับ
เริ่มต้นด้วย Entrepreneurial Thinking and Spirits ครับ (ขออนุญาตเปิดด้วยภาษาอังกฤษเพราะไม่แต่ใจจะแปลเป็นไทยอย่างไร) ซึ่งคำว่า Entrepreneurial ในที่นี้ของผมไม่ได้หมายถึงคำว่า “ผู้ประกอบการ” ในไทยเท่านั้นนะครับ ไม่ว่าจะทำงานอิสระทำงานในองค์กรเอกชนทำงานในราชการหรือเป็นนิสิตนักศึกษาการคิดแบบ Entrepreneur ที่แสวงหา และพร้อมจะสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ตลอดเวลาเป็นสิ่งที่สำคัญและจำเป็นโดยเฉพาะอย่างยิ่งในโลกที่ตอนนี้ทุกอย่างสามารถลอกเลียนแบบกันได้อย่างรวดเร็ว และถูกลงเรื่อยๆ ปัญหาคือหลายครั้ง เมื่อเราทำงานไปเรื่อยๆ เรามักจะพอใจและสบายใจในสิ่งที่ทำอยู่และทำงานในลักษณะเดิมๆ ไปเรื่อยๆ โดยขาดการคิดในสิ่งใหม่ๆ
นอกจากความสามารถในการคิดและสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ได้แล้วจะต้องมี Spirits หรือจิตวิญญาณของผู้ประกอบการด้วยนั้น คือกล้าที่จะเสี่ยงพร้อมที่จะทดลองและทำตามสิ่งที่ตนเองคิดขึ้นมาด้วย (ไม่ใช่เพียงแค่คิดสิ่งใหม่ๆ ได้อย่างเดียวและไม่กล้าและไม่สามารถที่จะทำตามสิ่งที่คิด)
ทักษะที่สำคัญประการที่ 2 คือ Social Media Intelligence หรือความฉลาดทางสังคมออนไลน์ทั้งนี้เนื่องจากปัจจุบันสื่อสังคมออนไลน์ได้เข้ามามีบทบาทกลายเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญในชีวิตเราซึ่งเป็นสิ่งที่ทั้งเป็นคุณและโทษหลายคนใช้สื่อสังคมออนไลน์โดยขาดการคิดและไตร่ตรองซึ่งสุดท้ายแล้วแทนที่จะเป็นข้อดีกลับกลายเป็นข้อเสียทั้งกับตนเองและองค์กร
ทักษะสำคัญประการที่ 3 คือการทำงานภายใต้ความแตกต่างและหลากหลาย หรือ Diversity ครับเมื่อเขียนถึงความหลากหลายในที่ทำงานแล้วเรามักจะนึกถึงแต่เรื่องของสัญชาติและเชื้อชาติแต่อีกปัจจัยที่มาแรงในปัจจุบันคือเรื่องของรุ่นและอายุ (Generations) ด้วยครับปัจจุบันในองค์กรต่างๆ จะมีคนอยู่สามรุ่นที่ทำงานอยู่ด้วยกัน (Baby Boomers, Gen X, Gen Y) แต่ในช่วงปีนี้และปีหน้าๆ ก็จะเริ่มมีคนรุ่นที่เป็น Gen Z เข้ามาทำงานมากขึ้นพื้นฐานความคิดความเชื่อสมมติฐานและมุมมองในการคิดและใช้ชีวิตของคนแต่ละรุ่น ก็จะแตกต่างกันทำให้การทำงานในปัจจุบันจะต้องสามารถประสานและสามารถทำงานร่วมกับกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายในมุมมองและความคิดได้
ทักษะสำคัญประการที่ 4 คือความคุ้นชินเข้าใจและทำงานทางด้านการวิเคราะห์ หรือUnderstanding of Analytics ครับ ทั้งนี้เนื่องจากในปัจจุบันเรามีการเก็บข้อมูลในด้านต่างๆ มามากขึ้นแนวโน้มของ Big Data & Analytics ก็กำลังคืบคลานเข้าไปในทุกวงการแต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกๆ คนจะต้องเป็นนักวิทยาศาสตร์ข้อมูลหรือ Data Scientist นะครับเพียงแต่เราจะต้องไม่กลัวและรู้จักที่จะใช้ประโยชน์จากข้อมูลต่างๆ ที่มีอยู่อย่างมากมายมหาศาลดังนั้น Understanding of Analytics จึงเป็นทักษะที่สำคัญสำหรับการทำงานต่อไปทั้งในปีนี้และอนาคตครับ
ปัจจุบัน Business School ทั่วโลกต่างมาให้ความสำคัญกับผู้เรียนที่มีพื้นฐานมาจาก STEM (Science, Technology, Engineering, and Math) มากขึ้นทั้งนี้เนื่องจากพวกที่มีพื้นฐานการศึกษามาจาก STEM นั้น จะมีทักษะในการคิดและวิเคราะห์ที่เหมาะสม สำหรับโลกธุรกิจในปัจจุบันการมาต่อยอดทางด้านธุรกิจจะทำให้กลายเป็นบุคลากรที่มีค่าสำหรับองค์กรไป
ทักษะที่สำคัญประการที่ 5 คือการเรียนรู้และปรับตัวครับ (Learning & Adapting) ซึ่งเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่แต่ผมมองว่าเป็นเรื่องที่ทวีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากสิ่งใหม่ๆ เทคโนโลยีใหม่ๆ ความรู้แนวคิดใหม่ๆถูกต่อยอดพัฒนาขึ้นมาเรื่อยๆ ถ้าเราอยู่กับที่และหยุดการเรียนรู้เมื่อการศึกษาจบลงเราก็จะตามการเปลี่ยนแปลงไม่ทันขณะเดียวกันไม่ใช่แค่เรื่องของการเรียนรู้อย่างเดียว แต่จะต้องสามารถที่จะเรียนรู้และนำสิ่งที่เรียนรู้มาใช้ในการปรับปรุงในเรื่องต่างๆ ได้
ทักษะทั้ง 5 ประการไม่ใช่เรื่องยากแต่มีความสำคัญ และจำเป็นมากขึ้นสำหรับการทำงานในปี 2559 นี้และการจะพัฒนาทักษะเหล่านี้ขึ้นมาได้ก็ขึ้นอยู่กับตัวเราเองว่า จะเข้าใจยอมรับและพร้อมจะพัฒนาหรือไม่
