อดีตนายกฯ ลีกวนยู ของสิงคโปร์ถือว่า “The Red Box” หรือ “กระเป๋าสีแดง” ใบนี้มีความสำคัญต่อการทำงานมาก
คนที่รู้เรื่องนี้ดีเป็นพิเศษคือรัฐมนตรีศึกษาคนปัจจุบัน นายเฮงสวีเคียท (Heng Swee Keat) ซึ่งครั้งที่ยังเป็นเลขาส่วนตัวหรือ Principal Private Secretary (PPS) จะต้องดูแลเจ้ากระเป๋าใบนี้เป็นพิเศษ
เขาเขียนเล่าว่า ในช่วงที่ลีกวนยูเป็นนายกฯ นั้น ชีวิตการทำงานประจำวันของคนทำหน้าที่เลขาฯ ส่วนตัวนายกฯ จะต้องเกี่ยวโยงกับกระเป๋าใบนี้
ก่อนนายกฯ มาทำงานทุกวัน กระเป๋าใบที่ปิดล็อก กว้างประมาณ 14 เซนติเมตรจะมาถึงที่ทำเนียบนายกฯ ประมาณ 9 โมงเช้า
เป็นธรรมเนียมเก่าแก่ของรัฐมนตรีอังกฤษ ที่จะใช้กระเป๋าสีแดงแบบนี้ส่งเอกสารทางการ ระหว่างกระทรวงทบวงกรมทั้งหลาย
แต่ก่อนเก่า รัฐมนตรีของสิงคโปร์ต่างก็มีกระเป๋าสีแดงเหมือนกัน ต่อมาก็มีแต่นายกฯลีกวนยูเท่านั้นที่ใช้กระเป๋าแดงอย่างต่อเนื่อง
เลขาฯส่วนตัวบอกว่า ลีกวนยูใช้กระเป๋าสีแจ๊ดใบนี้ใส่เอกสารต่าง ๆ ที่กำลังใช้งานอยู่ไม่ว่าจะเป็นเอกสาร, ร่างคำปราศรัย, จดหมาย, เรื่องราวที่ต้องอ่าน และบันทึกส่วนตัวเกี่ยวกับเรื่องราวต่าง ๆ ที่กำลังเป็นประเด็นของหน้าที่งานการของผู้นำประเทศ
ช่วงที่นายลีกวนยูกำลังเขียนบันทึกส่วนตัวอยู่ กระเป๋าสีแดงใบนี้ใช้เป็นที่เก็บร่างแรก ๆ ที่เขียนจากบ้านกับที่ทำงาน เป็นร่างลายมือที่เขียนเอง รวมถึงที่ภรรยาของลีกวนยูช่วยในการร่างหนังสือเล่มนี้ด้วย
ในกระเป๋าใบนี้ยังมีตลับเทปบันทึกเสียงสั่งงานของลีกวนยู หรือไม่ก็เป็นเสียงบันทึกเกี่ยวกับเรื่องราวที่คิดขึ้นได้เพื่อเอาไปถอดเทปทีหลัง ช่วงหลัง ๆ ลีกวนยูใช้เครื่องอัดเสียงดิจิทัลแทนเพราะสามารถหยิบฉวยมาใช้ได้คล่องกว่าเครื่องอัดเสียงสมัยก่อน
กระเป๋าสีแดงมีทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นข้อความถึงผู้นำต่างประเทศ หรือประเด็นข้อคิดเกี่ยวกับวิกฤตเศรษฐกิจ หรือคำสั่งถึงคนดูแลทำเนียบรัฐบาล
แม้กระทั่งหากต้นไม้ใหญ่ข้างทางดูเหี่ยวเฉา ลีกวนยูก็จะบันทึกใส่ไว้ในกระเป๋าแดงใบนี้
“เราไม่อาจจะคาดเดาว่าลีกวนยูจะจับประเด็นอะไรขึ้นมา อาจจะเป็นเหตุการณ์ในสิงคโปร์หรือในโลก แต่ที่เราแน่ใจได้อย่างหนึ่งก็คือว่าเรื่องนั้น ๆ จะต้องเกี่ยวกับคำถามที่ว่าเหตุการณ์ต่าง ๆ เหล่านี้จะมีผลกระทบต่อสิงคโปร์และชาวสิงคโปร์อย่างไร และเราจะสามารถยืนอยู่หนึ่งก้าวข้างหน้าได้อย่างไร... กระเป๋าแดงจึงมีเรื่องราวเกี่ยวกับวิธีที่เราจะสามารถสร้างชีวิตที่ดีกว่าสำหรับทุกคนเสมอ...” เลขาฯ ส่วนตัวเขียนบันทึกไว้อย่างนี้
“ในช่วงที่ผมทำงานให้ท่าน (1997-2000) อาหารเช้าจะเป็นเต้าฮวยหนึ่งถ้วย ไม่ใส่น้ำตาลหรือน้ำเชื่อม ใส่ปิ่นโตจากร้านใกล้ ๆ บ้านท่าน ท่านจะดื่มน้ำ (อุณหภูมิเท่ากับห้อง) ตาม ท่านไม่ดื่มกาแฟหรือชากับอาหารเช้า
ทันที่ท่านมาถึงที่ทำงาน การบ้านที่ท่านสั่งผ่านกระเป๋าแดงจะเสร็จ พร้อมให้ท่านตรวจ และท่านก็จะมีงานสั่งเพิ่มเติมมาให้อีก จากนั้นท่านก็จะอ่านเอกสาร เคลียร์งานอีเมล และรับแขก”
“ผมได้รับเกียรติให้นั่งอยู่ด้วยในทุกการประชุมที่ท่านเป็นประธาน ท่านมักจะถามผมหลังจากจบว่ามีความเห็นอย่างไรเกี่ยวกับการประชุมนั้น ๆ ซึ่งทำให้ผมต้องสนใจทุกถ้อยคำที่แลกเปลี่ยนในที่ประชุม และผมเรียนรู้จากท่านอย่างมาก...”
“ตกเย็นเป็นช่วงการออกกำลังกายของท่านซึ่งมีทั้งการเดินบนเครื่องวิ่ง, ว่ายน้ำ, เดิน ขณะเดียวกันก็มีหูฟังสำหรับข่าวหรือฝึกภาษาจีนกลางจากเทป บางทีท่านรับโทรศัพท์ระหว่างออกกำลังกาย”
แม้ตอนต้องผ่าตัดหัวใจเมื่อปี 1996 ลีกวนยูก็ยังเป็นห่วงกระเป๋าสีแดง
เลขาฯส่วนตัวเล่าว่า “ปี 1996 หลังจากการผ่าตัดหัวใจครั้งที่สองในสองเดือน อยู่ในห้อง ICU ทันทีที่ท่านฟื้นจากการผ่าตัดและสามารถนั่งบนเตียงคนไข้ได้ ท่านเรียกคณะทีม รปภ. ของท่าน เมื่อหัวหน้ารักษาความปลอดภัยวิ่งเข้าไปหา ท่านบอกว่า “ช่วยเอากระเป๋าสีแดงมาให้ผมหน่อย” แล้วท่านก็นั่งทำงานต่อ พยาบาลบอกว่า คนไข้อื่น ๆ วัยเดียวกันนี้ ในสภาพเดียวกับท่านลีกวนยูก็คงจะนอนพักอย่างเดียว...ปีนั้นท่านอายุ 72”
วันนี้ ถ้าอยากจะดูกระเป๋าสีแดงของลีกวนยู ที่มีส่วนสัมพันธ์กับวิถีแห่งสิงคโปร์อย่างมาก ให้ไปที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติที่นั่นได้
