ต้องปฏิรูปสลากกินแบ่ง

ต้องปฏิรูปสลากกินแบ่ง

กรณีพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติหรือคสช.

 มีนโยบายตั้งแต่บริหารงานวันแรกว่าจะแก้ปัญหาราคาสลากกินแบ่งรัฐบาลเกินราคา โดยที่ผ่านมาก็พยายามแก้ปัญหาหลายจุด เพื่อให้การจำหน่ายอยู่ในราคาควบคุมคือคู่ละ 80 บาท แต่ผ่านไปครึ่งปีแล้วรัฐบาลก็ยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้ การจำหน่ายก็ยังเกินราคาเหมือนเดิม ซึ่งอาจเป็นนโยบายหนึ่งที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์กันมากที่สุดว่ารัฐบาลไม่สามารถแก้ปัญหาได้

ล่าสุดดูเหมือนว่าพล.อ.ประยุทธ์จะเข้ามาดูแลเรื่องนี้โดยตรง จึงได้ประกาศว่าจะยกเลิกโควตาสลากกินแบ่งในส่วนของผู้ค้ารายใหญ่ 5 รายที่รับสลากกินแบ่งของรัฐบาลในแต่ละงวดไปจำหน่ายต่อให้แก่ผู้ค้ารายย่อย โดยเชื่อว่าหากสามารถยกเลิกโควตาดังกล่าวได้ ก็จะทำให้สามารถจำหน่ายได้ตามราคาควบคุม เนื่องจากไม่มีการผูกขาดสลากกินแบ่งที่นำไปจำหน่ายต่อไว้ในกลุ่มของผู้ค้ารายใหญ่ทั้ง 5 ซึ่งถ้าสามารถทำได้ก็จะถือว่าเป็นผลงานชิ้นสำคัญของรัฐบาล

ปัญหาการขายสลากกินแบ่งเกินราคามีมาโดยตลอด และทุกรัฐบาลก็พยายามแก้ปัญหามาโดยตลอด แต่ไม่มีรัฐบาลไหนสามารถทำได้ เนื่องจากธุรกิจการจำหน่ายสลากกินแบ่งมีความซับซ้อนเกี่ยวข้องกับคนจำนวนมากที่ได้ประโยชน์จากการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาล ตั้งแต่ผู้ค้ารายใหญ่ที่รับสลากมาจำนวนมาก จนถึงองค์กรการกุศลต่างๆ รวมทั้งหน่วยงานของรัฐบางหน่วยงานก็ได้รับโควตา ตลอดจนนักการเมืองทุกยุคทุกสมัยล้วนแต่ได้ประโยชน์จากโควตาหวย

รัฐบาลที่่ผ่านมาก็พยายามหาวิธีแก้ไขหลายวิธี รวมทั้งความคิดที่จะนำหวยออนไลน์หรือระบบล็อตโต้เข้ามาใช้ เพื่อแข่งขันกับสลากกินแบ่งรัฐบาล ซึ่งช่วงหนึ่งที่รัฐบาลของพ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ได้นำเลขท้าย 2-3 ตัวมาใช้เพื่อแข่งขันก็ทำให้ราคาลดลงไปได้บ้างแต่ก็ไม่สามารถขายในราคาควบคุมได้ ซึ่งหากมองในทางเศรษฐศาสตร์แล้วจะเห็นได้ว่าสลากกินแบ่งรัฐบาล มีการผูกขาดอย่างสมบูรณ์ จึงทำให้ไม่สามารถลดราคาลงมาได้

ยิ่งกว่านั้น การจำหน่ายและกระจายสลากกินแบ่งของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ทำให้เกิดข้อสงสัยมากในเรื่องความโปร่งใส ซึ่งที่ผ่านมาสำนักงานสลากกินแบ่งมักอ้างว่าต้องนำส่งรายได้เข้ารัฐ และตามกฎหมายไม่สามารถทำอย่างอื่นได้ นอกจากการเพิ่มจำนวนสลากที่มากขึ้น เพื่อแก้ปัญหาการขายเกินราคา ซึ่งล่าสุดรัฐบาลก็ได้มีการแก้กฎหมายสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลใหม่ โดยหวังว่ากฎหมายใหม่จะเอื้อให้กองสลากมีความคล่องตัวในการแก้ปัญหามากขึ้น

ปัญหาการจำหน่ายสลากกินแบ่งเกินราคา ถือเป็นเรื่องท้าทายทุกรัฐบาลและยังไม่มีรัฐบาลไหนทำได้ หากพล.อ.ประยุทธ์สามารถทำได้ และทำให้การจำหน่ายสลากกินแบ่งของรัฐบาลมีกฎกติกาที่เป็นธรรมทั้งต่อผู้บริโภคและผู้จำหน่าย ก็ถือว่าเป็นผลงานชิ้นสำคัญ และก็เชื่อว่าจะแก้ปัญหาอื่นๆ ได้ถ้าหากว่าใช้วิธีเดียวกัน เพราะว่าขบวนการค้าสลาก เหมือนกับหลายๆ เรื่องที่มีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ คือเป็นเรื่องของอิทธิพลทางการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องมาก ดังนั้น หากทำสำเร็จได้ก็จะถือเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิ