วิกฤติรูเบิล...เมื่อปูติน กลายเป็นเสือลำบาก

ก่อร่างสร้างขึ้นมาตลอด 15 ปีก็กำลังทำท่าจะพังสลายได้อย่างน่ากลัว

เพียงแค่สองวัน รูเบิลอ่อนค่าลง 18% เมื่อเทียบกับดอลลาร์ และเมื่อวานนี้ก็ยังดิ่งลงต่อเนื่องอย่างไม่มีทีท่าว่าจะชะลอตัวลงอย่างที่เรียกว่า free fall

ที่น่าแปลกคือคะแนนนิยมของปูติน ในสายตาประชาชนคนรัสเซียพุ่งสูงขึ้นอย่างยิ่ง เพราะจุดยืนแข็งกร้าวของเขาในกรณียูเครน

แต่ “วิกฤติรูเบิล” ครั้งนี้อาจสึกกร่อนฐานอำนาจทางการเมือง อย่างรุนแรงที่สุดเท่าที่เขาเคยเผชิญมา เพราะหากเศรษฐกิจเสื่อมทรุดต่อหน้าต่อตาเช่นนี้ ปากท้องประชาชนถูกกระทบอย่างแรง ความนิยมชมชอบทางการเมืองก็ไม่อาจจะช่วยให้ป้องกันการล่มสลายของอำนาจที่ศูนย์กลางได้

ที่สร้างความประหลาดใจท่ามกลางวิกฤตเงินสกุลรูเบิล ธนาคารกลางรัสเซียก็ประกาศขึ้นอัตราดอกเบี้ย 17% ซึ่งสูงที่สุดใน 16 ปี

หากเป้าหมายคือการยับยั้งการทรุดตัวของเงินรูเบิล ความพยายามนั้นก็ล้มเหลวอย่างไม่เป็นท่า ยิ่งมีผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของปูตินซ้ำสอง

ราคาน้ำมันดิบที่ลดลงอย่างฮวบฮาบ ย่อมมีผลต่อเศรษฐกิจของรัสเซีย เพราะมอสโกอาศัยรายได้จากน้ำมันเป็นหนึ่งในเสาหลัก

เมื่อราคาน้ำมันดิบโลกหล่นลงไปที่ต่ำกว่า 60 เหรียญต่อบาเรล และไม่มีใครทำนายได้ว่าจะไปนิ่งที่ระดับราคาไหน เงินรูเบิลของรัสเซียก็โหม่งโลก จากอัตราแลกเปลี่ยนที่ 34 รูเบิลเป็น 70 รูเบิลต่อดอลลาร์

ตลอดเวลา 15 ปีที่ผ่านมา ปูติน อาศัยรายได้จากน้ำมันเป็นปัจจัยหลัก ในการสร้างระบบเศรษฐกิจรัสเซีย แต่เมื่ออัตราดอกเบี้ยพุ่งขึ้นอย่างรุนแรงเช่นนี้ ก็ย่อมมีผลทางลบต่อชาวบ้านทันที เพราะจะมีผลต่ออัตราดอกเบี้ยที่ทั้งครัวเรือนและธุรกิจ

จึงไม่ต้องสงสัยว่าหากรัสเซียต้องเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจตีบตันฝืดเคืองในเร็ววัน

ธนาคารกลางของรัสเซียคาดว่าหากราคาน้ำมันลดลงไปที่ 60 เหรียญต่อบาเรล จีดีพี หรือผลผลิตมวลรวมของรัสเซียจะหดตัวลง 4.7%

คนจะตกงาน ธุรกิจน้อยใหญ่จะเจ๊ง และการเมืองรัสเซียจะผันผวน

นักวิเคราะห์การเมืองระหว่างประเทศบางคนมีทฤษฎี “สมรู้ร่วมคิด” ระหว่างสหรัฐกับซาอุดีอาระเบีย ในการกดราคาน้ำมันลงต่ำถึงระดับที่จะมีผลต่อรัสเซีย เพื่อกดดันปูตินให้ยอมถอยในกรณียูเครน

ใครจะเชื่อหรือไม่ก็ตาม ผมเห็นว่า ปูติน จะไม่อยู่เฉย ๆ และจะต้องดิ้นออกจากมุมอับนี้อย่างสุดฤทธิ์ เพราะหากเศรษฐกิจพัง เขาก็อยู่ไม่ได้ และหากเขาอยู่ไม่ได้ ปูติน ก็จะต้องลากเอาสหรัฐลงไปด้วย

เพราะ ปูติน เห็นว่าการที่สหรัฐกับยุโรปตะวันตก ใช้มาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่อเขา เป็นการเล่นนอกเกม และจงใจที่จะบีบให้เขาตกจากอำนาจ

ปูตินรู้ว่าประชาชนยังชื่นชมเขา แต่ขณะเดียวกันก็ตระหนักว่า ความนิยมทางการเมืองไม่อาจอยู่ยั่งยืนได้ หากปากท้องของชาวบ้านเริ่มมีปัญหา

หากรัสเซียมีอันต้องเข้าสู่ภาวะโคม่าทางเศรษฐกิจ ผลที่ตามมาจะไม่จำกัดแต่เพียงในประเทศ หากแต่จะส่งผลกว้างไกลไปทั่วโลก เพราะรัสเซียค้าขายและลงทุนในต่างประเทศไม่น้อย และจีนซึ่งเป็นเพื่อนบ้านใกล้ชิดก็คงจะไม่อยู่เฉย ๆ ต้องหาทางเข้ามาโอบอุ้มเพื่อคานอำนาจสหรัฐในย่านนี้ด้วยอย่างแน่นอน

ปูติน กำลังเป็นเสือลำบากที่ไม่ยอมล้มหมอนนอนเสื่อง่าย ๆ แน่นอน