ได้เวลาปรับโครงสร้างพลังงาน

ต่ำกว่า 70 ดอลลาร์/บาร์เรล ซึ่งถือว่าเป็นระดับต่ำสุดในรอบ 5 ปี หากราคาน้ำมันยังคงอยู่ในระดับ 60 ดอลลาร์/บาร์เรล จะมีทั้งผู้ได้ประโยชน์และเสียประโยชน์จากราคาระดับนี้ ซึ่งบรรดานักวิเคราะห์และผู้เชี่ยวชาญด้านธุรกิจน้ำมันประเมินว่าหากราคาน้ำมันยังอยู่ระดับต่ำต่อไป จะส่งผลกระทบต่อการเมืองโลกอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ผลิตน้ำมันหรือโอเปค

ระดับราคาน้ำมันถือว่าเป็นเรื่องของการคาดหวังของตลาด ซึ่งการคาดหวังของบรรดานักลงทุนหรือตลาดน้ำมันนั้นมีความแตกต่างจากสินค้าประเภท โดยหากตลาดคาดหวังว่าในอนาคตจะมีการผลิตเพิ่มขึ้นจากแหล่งผลิตใหม่ เช่นการผลิตในสหรัฐฯ หรือ แคนาดา รวมทั้ง มีการลดใช้น้ำมันเนื่องจากมีพลังงานทดแทน เช่น การนำรถยนต์ด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ การใช้ก๊าซทดแทน หรือ ใช้แหล่งพลังงานอื่น ก็จะทำให้ความต้องการใช้น้ำมันน้อยลงในอนาคต หากยังมีการผลิตในระดับเดิม

แต่หากผู้ผลิตต้องการให้ราคาน้ำมันสูงขึ้น ก็จะลดการผลิตลง หรือ นำน้ำมันที่ผลิตได้ออกจากตลาดชั่วคราวเก็บไว้ในสต็อก ซึ่งเป็นบทบาทเดิมของโอเปคที่ใช้วิธีนี้มาโดยตลอด เนื่องจากสามารถประเมินกำลังการผลิตของโลกได้ ดังนั้นการลดลงหรือเพิ่มขึ้นของกลุ่มโอเปค จึงมีอิทธิพลอย่างมากต่อการเคลื่อนไหวของราคาน้ำมันดิบในตลาดโลก แต่จากสถานการณ์ราคาน้ำมันในขณะนี้สะท้อนให้เห็นว่า บทบาทเดิมของกลุ่มโอเปคได้ลดลงอย่างมาก แม้แต่คำพูดก็ยังไม่สามารถกระตุ้นตลาดเหมือนในอดีต

ผู้ได้ประโยชน์จากราคาน้ำมันระดับต่ำ คือ บรรดาประเทศนำเข้าน้ำมัน รวมทั้งประเทศไทย ซึ่งเท่ากับว่าได้เพิ่มอำนาจการบริโภคให้กับประชาชนมากขึ้น หลังจากเงินในกระเป๋ามีมากขึ้นจากการจ่ายค่าน้ำมันลดลง และเป็นผลดีกับเศรษฐกิจโดยรวมเมื่อกำลังซื้อเพิ่มขึ้น แต่ประเทศที่เสียประโยชน์คือบรรดาผู้ส่งออกน้ำมัน โดยเฉพาะประเทศที่ต้องพึ่งพารายได้จากน้ำมันมาใช้จ่ายในงบประมาณของรัฐบาล ก็ยิ่งมีผลกระทบมากขึ้น ซึ่งแต่ละประเทศได้รับผลกระทบต่างกันตามต้นทุนและการนำรายได้จากน้ำมันไปใช้

ขณะนี้ยังประเมินค่อนข้างยาก สำหรับประเทศที่มีรายได้หลักจากการขายน้ำมัน ว่าจะผ่านพ้นช่วงนี้ไปได้อย่างไร ซึ่งประเทศเหล่านี้ต้องการให้ราคาน้ำมันอยู่ในระดับสูง แม้แต่ละประเทศจะไม่เท่ากัน บางประเทศต้องการระดับไม่ต่ำกว่า 100 ดอลลาร์/บาร์เรล บางประเทศต้องการระดับ 80 ดอลลาร์/บาร์เรล หรือแม้แต่ประเทศอย่างซาอุดีอาระเบีย ที่ประเมินกันว่าอยู่ได้ที่ระดับต่ำกว่านั้น แต่ราคาน้ำมันระดับต่ำย่อมส่งผลต่อประเทศอื่นด้วย ไม่เพียงแค่การใช้น้ำมันถูกเท่านั้น

รัฐบาลไทยมีนโยบายจะปรับโครงสร้างราคาน้ำมันที่เป็นธรรม โดยจะเลิกการอุดหนุนทั้งหมดที่เคยมีมา ยกเว้นอุดหนุนผู้มีรายได้น้อย ซึ่งกระทรวงพลังงานมีแผนว่าจะประกาศปรับโครงสร้างหลังปีใหม่ แต่หากดูแนวโน้มราคาน้ำมันในขณะนี้อาจมีความเป็นไปได้ที่จะปรับโครงสร้างก่อนปีใหม่ แต่การปรับโครงสร้างไม่เพียงแค่การโชว์ราคาเท่านั้น ทางที่ดีควรแตกแยกและแจกแจงรายละเอียดที่เกิดขึ้นทั้งหมดว่านโยบายในอดีตนั้นมีปัญหาอย่างไร อย่าให้นโยบายแบบประชานิยมได้กลับมาสร้างภาระสังคมอีกต่อไป