จับเข่าซักถาม 'สม รังสี' ผู้อาสาโค่น 'ระบอบฮุนเซน'

ว่าด้วยวิกฤตการเมืองกัมพูชา

วันก่อน ผมหลบไปพนมเปญเพื่อจับเข่าสัมภาษณ์พิเศษ “สม รังสี” ผู้ได้ชื่อว่าเป็น “ศัตรูหมายเลข 1” ของนายกรัฐมนตรี ฮุนเซน แห่งกัมพูชา เพื่อถามไถ่ถึงทางออกจากวิกฤติการเมืองของประเทศเพื่อนบ้านแห่งนี้

สม รังสี ยืนยันกับผมว่าภารกิจของการโค่น “ระบอบฮุนเซน” ที่ครอบงำประเทศนั้นมากว่า 28 ปีกำลังจะใกล้สำเร็จ และคนเขมรโดยเฉพาะที่เขาเรียก “Facebook Generation” กำลังเรียกร้องความเปลี่ยนแปลงและการปฏิรูปอย่างจริงจัง

เขาบอกว่าคลื่นแห่งการปฏิรูปเพื่อสร้างกัมพูชาใหม่ หนักหน่วงเข้มข้นจนมิอาจจะย้อนคืนไปได้อีกแล้ว

การประท้วงของคนเขมรต่อต้านฮุนเซนที่นำโดย สม รังสี ในฐานะหัวหน้าพรรค “กู้ชาติกัมพูชา” หรือ Cambodia National Rescue Party (CNRC) ดำเนินมาตั้งแต่การเลือกตั้งเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคมปีที่แล้วจนถึงวันที่มีการสลายม็อบครั้งใหญ่ ตาย 5 บาดเจ็บ 48 และถูกจับไป 23 คนเมื่อวันที่ 2 มกราคมปีนี้

จนมีการ “สงบศึก” เพื่อเจรจาหาทางออกร่วมกันในรูปของการตั้ง “คณะกรรมการร่วมเพื่อการปฏิรูปการเลือกตั้ง” ที่จะมีตัวแทนเท่ากันจากทั้งพรรค Cambodia People’s Party (CPP) ของ ฮุนเซน กับ CNRP ของ สม รังสี โดยจะมีการระดมความคิดจากทุกภาคส่วนของสังคม เพื่อแก้ไขกติกาการเลือกตั้ง ให้สะอาดบริสุทธิ์และเป็นธรรม

สม รังสี ยังยืนยันว่าพรรคเขาชนะการเลือกตั้งครั้งที่แล้ว แต่ถูกรัฐบาลของฮุนเซนโกงจนแพ้ และต้องการให้มีการเลือกตั้งใหม่เพื่อพิสูจน์ความจริง แต่ฮุนเซน ไม่ยอมจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่ เพียงแต่พร้อมจะเจรจาเพื่อแก้ไขกฎกติกาเพื่อการเลือกตั้งคราวหน้าเท่านั้น

สม รังสี บอกว่าการเลือกตั้งใหม่จะต้องเกิดขึ้นแน่นอน แม้จะไม่ใช่ภายในสิ้นปีนี้ แต่ก็จะต้องก่อนกำหนดเลือกตั้งคราวหน้า

ผู้นำฝ่ายต่อต้านเขมรบอกผมว่า เขาพร้อมจะลดเงื่อนไขการเจรจาหากฮุนเซน ยอมถอย “เพื่อประเทศของผมจะสามารถเดินต่อไปได้”

ผมถามเขาว่าคนไทยจะเรียนรู้อะไรจากกระบวนการเจรจา เพื่อหาทางออกจากวิกฤตการเมืองของกัมพูชาได้บ้าง สม รังสี ยิ้มอย่างถ่อมตน

“ผมคิดว่าเราจะต้องเรียนรู้จากกรณีของประเทศไทยต่างหาก ขณะที่ประเทศไทยมีกระบวนการยุติธรรมที่เป็นอิสระ และมีคณะกรรมการการเลือกตั้งที่เป็นองค์กรอิสระ แต่ในกัมพูชาทุกอย่างอยู่ใต้อิทธิพลของฮุนเซน ทั้งสิ้น” สม รังสี บอกระหว่างการให้สัมภาษณ์พิเศษที่บ้านริมแม่น้ำปาสักกลางกรุงพนมเปญ

วันนี้ เมืองหลวงของกัมพูชาก็อยู่ใต้คำประกาศ “ภาวะฉุกเฉิน” ตามคำสั่งของฮุนเซน เหมือนกรุงเทพฯ

“รัฐบาลสั่งห้ามการชุมนุม คนเขมรทุกวันนี้รวมตัวกันเกิน 10 คน เพื่อแสดงความเห็นทางการเมืองไม่ได้ นี่คือเผด็จการชัดเจน...”

การเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมา ผลที่ประกาศเป็นทางการคือพรรค CPP ของฮุนเซนได้ 68 ที่ขณะที่ฝ่ายค้าน CNRP ได้ 55 ที่นั่ง แต่สม รังสี บอกว่าถ้าไม่มีการโกงการเลือกตั้ง พรรคฝ่ายค้านได้ที่นั่งมากกว่ารัฐบาลแน่นอน

พรรค CNRP ก็จึงยังคว่ำบาตรการประชุมรัฐสภาอยู่ถึงวันนี้ ถือว่าการเลือกตั้งที่ผ่านมาไม่ชอบธรรม และจะต้องมีการหย่อนบัตรใหม่อีกรอบหนึ่งภายใต้กติกาที่เป็นธรรมมากขึ้น

ผมถามว่า ฮุนเซน ได้หยั่งรากมายาวนานขนาดนั้น พรรคฝ่ายค้านของเขาจะมีพลังเพียงพอที่จะโค่นฐานอำนาจเก่าได้หรือ?

“คุณรู้ไหม ในประวัติศาสตร์ ก่อนที่เผด็จการระดับโลกถูกประชาชนโค่น ผู้คนก็ตั้งคำถามเดียวกันแบบนี้ แต่ผู้กุมอำนาจเบ็ดเสร็จของโลก ต่างก็ถูกประชาชนต่อต้าน จนล่มสลายต่อหน้าต่อตาเช่นกัน...”

ยังมีคำถามและคำตอบอีกหลากหลายที่ท่านจะได้รับชมทาง Nation Channel ที่เตรียมจะก้าวกระโดดเป็น Nation TV ดิจิทัลทีวีช่อง 22 ที่กำลังจะออกอากาศในเร็ววัน... โปรดติดตามเพราะจะนำเสนอที่นี่ที่เดียวเท่านั้น

คำถามเช่น “วันที่คุณเป็นนายกฯ คุณจะทำอย่างไรกับฮุนเซน?”

หรือ “จริงหรือที่ฮุนเซนขอให้คุณเสนอกฎหมายนิรโทษกรรมให้เขา?”

และ “สม รังสี คุณไม่กลัวตายหรือ?”