รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐระบุปฏิบัติการรุกโจมตีในสงครามกับอิหร่านสิ้นสุดลงแล้ว ขณะที่มีรายงานว่า เรือสินค้าอีกลำถูกโจมตีในช่องแคบฮอร์มุซ
บลูมเบิร์ก รายงานว่า สหรัฐ ระบุว่าปฏิบัติการเชิงรุกต่ออิหร่านได้สิ้นสุดลงแล้ว ขณะที่กำลังหันไปมุ่งเน้นการคุ้มครองการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ แต่เหตุเรือบรรทุกสินค้าอีกลำถูกโจมตี หลังผ่านพ้นวันแห่งการโจมตีทางอากาศ ยิ่งตอกย้ำว่าสงครามครั้งนี้ยังยืดเยื้อต่อไป
“ปฏิบัติการ Epic Fury สิ้นสุดลงแล้ว” มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐกล่าวกับผู้สื่อข่าวที่ทำเนียบขาวเมื่อวันอังคาร (5 พ.ค. 69) ครบ 66 วันนับตั้งแต่สหรัฐและอิสราเอลเริ่มทิ้งระเบิดใส่อิหร่าน “เราได้บรรลุเป้าหมายของปฏิบัติการนั้นแล้ว”
แม้ขณะนี้สหรัฐดูเหมือนต้องการลดระดับความขัดแย้ง ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปแล้วหลายพันรายในอิหร่าน และเขย่าตลาดพลังงานโลก แต่เส้นทางสู่ข้อตกลงที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซขึ้นมาอีกครั้งยังคงเลือนลาง สหรัฐได้ใช้มาตรการปิดล้อมทางทะเลต่ออิหร่าน ขณะที่อิหร่านตอบโต้ด้วยการปิดเส้นทางเดินเรือซึ่งเป็นทางผ่านน้ำมันส่งออกของโลกถึงหนึ่งในห้า
เรือสินค้าถูกโจมตีที่ช่องแคบฮอร์มุซ
ในระหว่างที่รูบิโอกำลังกล่าวแถลง องค์กรเฝ้าระวังในสหราชอาณาจักร (UKMTO) รายงานว่า เรือสินค้าลำหนึ่งในช่องแคบฮอร์มุซถูกยิงด้วยวัตถุระเบิดไม่ทราบชนิด
สหรัฐระบุว่าการปิดช่องแคบดังกล่าวทำให้มีเรือพาณิชย์มากกว่า 1,550 ลำ ซึ่งบรรทุกลูกเรือราว 22,000 คน “ติดค้าง” อยู่ในอ่าวเปอร์เซีย
ประธานาธิบดีอิหร่าน ปฏิเสธข้อเรียกร้องของสหรัฐที่ให้กลับมาเจรจา โดยระบุว่า “เป็นไปไม่ได้”
“ปัญหาก็คือ ขณะที่สหรัฐยังคงใช้นโยบายกดดันสูงสุดต่อประเทศของเรา ก็ยังคาดหวังให้สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านมาที่โต๊ะเจรจา และท้ายที่สุดยอมจำนนต่อข้อเรียกร้องฝ่ายเดียวของตน ซึ่งเป็นสมการที่เป็นไปไม่ได้” ประธานาธิบดีมาซูด เปเซชเคียน กล่าวระหว่างการสนทนาทางโทรศัพท์กับอาลี อัล-ซัยดี ผู้ได้รับการเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีอิรัก ตามรายงานของสำนักข่าวกึ่งทางการฟาร์ส
ราคาน้ำมันดิบร่วงลง หลังพุ่งขึ้นแรง
ราคาน้ำมันร่วงลงเมื่อวันอังคาร โดยน้ำมันดิบเบรนท์ลดลงราว 3.6% มาอยู่ต่ำกว่า 111 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หลังจากพุ่งขึ้นเกือบ 6% เมื่อวันจันทร์
การที่รูบิโอระบุนิยามของ “ปฏิบัติการ Epic Fury” ซ้ำกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงคนอื่น ๆ ในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา สะท้อนแรงกดดันที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เผชิญให้ยุติสงครามที่ไม่เป็นที่นิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ ในการแถลง รูบิโอพยายามวาดภาพให้อิหร่านเป็นฝ่ายรุกราน และให้สหรัฐเป็นผู้นำความพยายามระดับโลกในการทำให้ “ชาติอันธพาล” ต้องยอมจำนน
การประกาศว่าสงคราม “จบแล้ว” ยังเปิดช่องให้รัฐบาลเลี่ยงตอบคำถามด้านกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการทำสงครามด้วย กฎหมาย War Powers Act กำหนดให้ประธานาธิบดีต้องยุติปฏิบัติการรบภายใน 60 วัน หากไม่ได้รับอนุมัติจากสภาคองเกรส ซึ่งทรัมป์เลยเส้นตายดังกล่าวมาแล้วราวหนึ่งสัปดาห์
“เป้าหมายของเรานั้นค่อนข้างตรงไปตรงมา คือการสร้างเขตเดินเรือที่ได้รับการคุ้มครองโดย สหรัฐทั้งทางเรือและทางอากาศ แล้วเปิดโอกาสให้เรือที่ต้องการเคลื่อนย้าย สามารถผ่านเข้า–ออกได้และนำสินค้าเข้าสู่ตลาด เพื่อเริ่มฟื้นความเชื่อมั่นในความสามารถที่จะทำเช่นนั้นได้” รูบิโอกล่าว
ความรุนแรงปะทุขึ้นเมื่อวันจันทร์ หลังทรัมป์ประกาศปฏิบัติการเสรีภาพ “Project Freedom” ซึ่งเขาอธิบายว่าเป็นภารกิจนำเรือพาณิชย์ของประเทศที่เป็นกลางซึ่งติดค้างอยู่ในอ่าวเปอร์เซีย ให้ผ่านช่องแคบฮอร์มุซโดยไม่ต้องใช้การคุ้มกันเต็มรูปแบบจากเรือรบ มีเรือพาณิชย์อย่างน้อยสองลำที่แล่นผ่านเส้นทางเดินเรือดังกล่าวด้วยความช่วยเหลือจากสหรัฐ ในการสกัดการโจมตี ขณะที่เรือรบสหรัฐสองลำได้เข้าสู่อ่าว
ยูเออีกล่าวเมื่อวันอังคารว่ากองทัพของตนได้ตอบโต้ภัยคุกคามจากขีปนาวุธและโดรน หลังจากสกัดกั้นวัตถุระเบิดจากอิหร่านได้เกือบทั้งหมดราว 20 ลูกที่ถูกปล่อยออกมาในวันก่อนหน้า
เจ้าหน้าที่สหรัฐพยายามลดทอนน้ำหนักของการโจมตีจากอิหร่าน โดยระบุว่า เหตุการณ์ดังกล่าวยังไม่ถือเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงที่ประกาศไว้เมื่อไม่ถึงหนึ่งเดือนก่อน
จนถึงขณะนี้แทบไม่มีสัญญาณว่าอิหร่านและสหรัฐกำลังเข้าใกล้การบรรลุข้อตกลง เตหะรานยืนยันว่ากรุงวอชิงตันต้องยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลต่อท่าเรือของอิหร่านเสียก่อน ขณะที่สหรัฐ ระบุว่าการปิดล้อมนั้นกำลังกดดันการส่งออกน้ำมันของอิหร่านและบีบเศรษฐกิจของประเทศให้จนมุม จนต้องยอมอ่อนข้อ
“เรามอง ‘Project Freedom’ ว่าเป็นความพยายามที่จะคลี่คลายภาวะชะงักงันในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเงาทะมึนปกคลุมเศรษฐกิจโลก” เบกกา วอสเซอร์ นักวิเคราะห์จาก Bloomberg Economics ระบุ “อย่างไรก็ดี ปฏิบัติการนี้แบกรับความเสี่ยงต่อการยกระดับความตึงเครียดอย่างมีนัยสำคัญ ดังที่การปะทุของความรุนแรงเมื่อวันจันทร์แสดงให้เห็นแล้ว”
ความเคลื่อนไหวอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสงคราม มีดังนี้
- ที่สหประชาชาติ สหรัฐและชาติพันธมิตรสนับสนุนร่างมติคณะมนตรีความมั่นคงที่เปิดทางให้ใช้มาตรการคว่ำบาตร หรือแม้แต่ปฏิบัติการทางทหาร หากอิหร่านไม่ผ่อนคลายการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ มติดังกล่าวจะผ่านได้ต้องอาศัยเสียงสนับสนุนจากจีนและรัสเซีย
- อิหร่านประณามการเคลื่อนไหวของสหรัฐฯ ในช่องแคบฮอร์มุซว่าเป็นปฏิบัติการทางตัน “Project Deadlock” และเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิง พร้อมระบุว่าการเจรจาที่มีปากีสถานเป็นคนกลาง “กำลังก้าวหน้า”
- อิหร่านออกคำเตือนอีกครั้งต่อเรือทุกลำไม่ให้พยายามผ่านช่องแคบฮอร์มุซโดยไม่ได้รับอนุญาต เมื่อวันอังคาร รัฐบาลเตหะรานประกาศระเบียบใหม่สำหรับเรือที่ต้องการผ่านช่องแคบ กำหนดให้ต้องได้รับอีเมลยืนยันการอนุมัติอย่างเป็นทางการก่อน ตามรายงานของสถานีโทรทัศน์ Press TV ของทางการอิหร่าน

