มาตรการ ‘งดเก็บภาษีดิจิทัล’ ได้หมดอายุลงแล้วท่ามกลางความขัดแย้งที่ยังไร้ทางออก เมื่อมหาอำนาจอย่างสหรัฐ ต้องการเปิดเสรีเต็มรูปแบบ ขณะที่ประเทศกำลังพัฒนานำโดยบราซิลยืนยันสิทธิในการจัดเก็บภาษี สะท้อนแรงปะทะระหว่าง ‘โลกเทคไร้พรมแดน’ กับ ‘อธิปไตยทางเศรษฐกิจ’
หลังจากการเจรจาของ องค์การการค้าโลก (WTO) จบลงแบบ “ยังหาข้อสรุปไม่ได้” มาตรการงดเก็บภาษีอีคอมเมิร์ซก็ “หมดอายุทันที” เนื่องจากบราซิลคัดค้านข้อเสนอของสหรัฐที่ต้องการต่ออายุมาตรการนี้ ส่งผลให้ WTO ซึ่งเดิมก็เผชิญแรงกดดันอยู่แล้ว ต้องเผชิญความตึงเครียดมากขึ้นอีก
ดร.เอ็นโกซี โอคอนโจ-อิเวียลา ผู้อำนวยการใหญ่ WTO ระบุว่า มาตรการงดเก็บภาษีอีคอมเมิร์ซได้ “หมดอายุแล้ว” นั่นแปลว่า แต่ละประเทศสามารถเริ่มเก็บ “ภาษีสินค้าดิจิทัล” เช่น การดาวน์โหลด ซอฟต์แวร์ อีบุ๊ค เพลง การสตรีมภาพยนตร์ได้แล้ว
ที่ผ่านมา มาตรการงดเก็บภาษีนี้ ถูกออกแบบให้เป็นเพียงมาตรการชั่วคราว โดยได้มีการต่ออายุเกือบทุก ๆ 2 ปี ในการประชุมรัฐมนตรีของ WTO แต่ละครั้ง ครั้งล่าสุดได้ขยายเวลาออกไปอีก 2 ปี ในการประชุมครั้งที่ 13 เมื่อปี 2024
อย่างไรก็ตาม WTO ยังมีความหวังว่า จะกลับมาใช้มาตรการนี้อีก และบราซิลกับสหรัฐ ก็กำลังพยายามหาข้อตกลงร่วมกันอยู่
ทั้งนี้ ความขัดแย้งเรื่องภาษีดิจิทัล สะท้อน “การปะทะกันของ 2 โลก” โดยฝั่งสหรัฐ ซึ่งเป็นผู้นำบริษัทยักษ์เทคฯ อย่าง Amazon, Microsoft และ Apple ต้องการเปิดเสรีด้านดิจิทัล ยิ่งไร้ภาษี ก็ยิ่งขยายธุรกิจง่ายขึ้น
ขณะฝั่งประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งนำโดยบราซิล ต้องการอธิปไตยด้านดิจิทัล ในการเก็บภาษีจากแพลตฟอร์มต่างประเทศ และต้องการควบคุมเศรษฐกิจตัวเองได้มากขึ้น
ที่ผ่านมา นักการทูตพยายามเจรจากันอย่างต่อเนื่องตลอดวันอาทิตย์ เพื่อหาจุดลงตัวระหว่างจุดยืนของบราซิล ซึ่งต้องการขยายเวลางดภาษีดิจิทัล “เพียง 2 ปี” กับสหรัฐที่ต้องการให้ “ขยายแบบถาวร” โดยมีการเสนอทางออกเป็นการขยายเวลา 4 ปี พร้อมช่วงผ่อนผันอีก 1 ปี ก่อนสิ้นสุดในปี 2031
อย่างไรก็ตาม บราซิลได้ยื่นทางเลือกใหม่ โดยเสนอให้ขยายเวลา 4 ปีเช่นกัน แต่เพิ่มเงื่อนไข “ทบทวนกลางทาง” เข้าไป ทว่าข้อเสนอนี้ก็ยังไม่ได้รับการสนับสนุนจากประเทศอื่น ตามรายงานของรอยเตอร์ส
ขณะเดียวกัน กลุ่มประเทศกำลังพัฒนาหลายประเทศ ยังคงคัดค้านการขยายระยะเวลาที่ยาวนาน โดยให้เหตุผลว่า มาตรการงดเก็บภาษีดิจิทัลดังกล่าว ทำให้พวกเขาสูญเสียรายได้ที่ควรนำไปใช้พัฒนาเศรษฐกิจและยกระดับประเทศได้
เจ้าหน้าที่สหรัฐระบุว่า บราซิลเป็นฝ่ายคัดค้าน “ร่างข้อตกลงที่เกือบจะได้ฉันทามติแล้ว” พร้อมย้ำว่า “นี่ไม่ใช่เรื่องสหรัฐปะทะบราซิล แต่เป็นบราซิลและตุรกี ปะทะสมาชิกอีก 164 ประเทศ”
ขณะที่นักการทูตบราซิลรายหนึ่งกล่าวว่า “สหรัฐต้องการมากเกินไป” โดยบราซิลต้องการดำเนินการอย่างรอบคอบ ด้วยการต่ออายุมาตรการเพียง 2 ปี ตามแนวทางการประชุมรัฐมนตรีครั้งก่อน ๆ เนื่องจากการค้าในโลกดิจิทัลเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
ลุค มากลัวร์ เอ็มบาร์กา อตังกานา รัฐมนตรีการค้าของแคเมอรูน ซึ่งทำหน้าที่ประธานการประชุม ระบุว่า การเจรจาของ WTO จะ “เดินหน้าต่อที่นครเจนีวา” โดยเจ้าหน้าที่คาดว่าจะมีขึ้นในเดือนพฤษภาคมนี้
อ้างอิง: reuters, reuters(2)