‘น้ำมันอิหร่าน’ คืนชีพ! อินเดีย-เอเชียแห่ติดต่อซื้อ

ในสถานการณ์น้ำมันแพงทั่วโลก โรงกลั่นน้ำมันในอินเดียเตรียม “กลับมาซื้อน้ำมันอิหร่าน” อีกครั้ง ขณะที่โรงกลั่นในหลายประเทศเอเชีย ก็เริ่มพิจารณาซื้อน้ำมันอิหร่านเช่นกัน หลังสหรัฐตัดสินใจผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรอิหร่านชั่วคราว 

แหล่งข่าวจาก โรงกลั่นอินเดีย 3 รายระบุ กับสำนักข่าวรอยเตอร์สว่า พวกเขามีแผนจะซื้อน้ำมันอิหร่าน โดยขณะนี้กำลังรอ “คำสั่งจากรัฐบาล” และความชัดเจนจากสหรัฐในรายละเอียดต่าง ๆ เช่น เงื่อนไขการชำระเงิน

ก่อนหน้านั้น โรงกลั่นน้ำมันในอินเดีย ก็ได้เร่ง “จองซื้อน้ำมันจากรัสเซีย” หลังจากสหรัฐเพิ่งผ่อนคลายคว่ำบาตรชั่วคราว 

สำหรับมาตรการผ่อนผันนี้ ครอบคลุมน้ำมันที่ถูกบรรทุกลงเรือทุกลำ รวมถึงเรือบรรทุกที่อยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตร หากมีการขนส่งก่อนหรือภายในวันที่ 20 มีนาคม และต้องมีการขนถ่ายภายในวันที่ 19 เมษายน ตามข้อมูลจากสำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างประเทศ (OFAC) โดยนับเป็น “ครั้งที่ 3” แล้ว ที่สหรัฐผ่อนคลายคว่ำบาตรด้านน้ำมันนับตั้งแต่เริ่มสงครามอิหร่านนี้

ในขณะนี้ น้ำมันดิบอิหร่าน ราว 170 ล้านบาร์เรล กำลังลอยอยู่ในทะเล ตามการเปิดเผยของเอ็มมานูเอล เบโลสตริโน ผู้จัดการอาวุโสด้านข้อมูลตลาดน้ำมันดิบของ Kpler โดยกระจายอยู่บนเรือตั้งแต่อ่าวตะวันออกกลางไปจนถึงน่านน้ำใกล้จีน

ขณะที่บริษัทที่ปรึกษา Energy Aspects ประเมินเมื่อวันที่ 19 มีนาคมว่า มีน้ำมันอิหร่านในทะเลประมาณ 130–140 ล้านบาร์เรล แต่ปริมาณนี้ ไม่ได้มากพอจะชดเชยการขาดแคลนได้นาน เพราะเทียบแล้ว พอใช้ได้ไม่ถึง 14 วัน หากการผลิตน้ำมันในตะวันออกกลางยังหายไปในระดับปัจจุบัน

ทั้งนี้ เอเชียพึ่งพาน้ำมันจากตะวันออกกลาง สูงถึง 60% ของอุปทานทั้งหมด และการที่ช่องแคบฮอร์มุซเกือบปิดในเดือนนี้ กำลังบีบให้โรงกลั่นทั่วภูมิภาคต้อง “ลดกำลังการผลิต” และ “ลดการส่งออกเชื้อเพลิง”

อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวระบุว่า การซื้อน้ำมันอิหร่านยังมี “อุปสรรค” เช่น ความไม่ชัดเจนด้านการชำระเงิน และข้อเท็จจริงที่ว่าน้ำมันจำนวนมากอยู่บน “กองเรือเงา” ซึ่งเป็นเรือเก่าจำนวนมาก

นอกจากนี้ ผู้ซื้อบางรายในอดีตยังมีข้อผูกพันตามสัญญาที่ต้องซื้อจากบริษัท National Iranian Oil Co. โดยตรง แต่หลังจากสหรัฐกลับมาคว่ำบาตรในช่วงปลายปี 2018 น้ำมันอิหร่าน จำนวนมากถูกจำหน่ายผ่าน “เทรดเดอร์บุคคลที่สาม”

“โดยปกติแล้ว กระบวนการด้านกฎระเบียบ งานเอกสาร และระบบธนาคารจะใช้เวลาพอสมควร แต่คาดว่าทุกฝ่ายจะพยายามเร่งให้เร็วที่สุด” เทรดเดอร์ในสิงคโปร์รายหนึ่งกล่าว

นอกเหนือจากจีนแล้ว ผู้ซื้อรายใหญ่ของน้ำมันอิหร่านก่อนการกลับมาคว่ำบาตร ได้แก่ อินเดีย เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น อิตาลี กรีซ ไต้หวัน และตุรกี

อ้างอิง: reuters