แนะ 'รัฐ' เร่งใช้ ‘ดิจิทัล’ คว้าโอกาส หนุน ศก.ประเทศฟื้นตัว

กรุงเทพธุรกิจ

จับตาบทบาทเทคโนโลยีดิจิทัลในการสนับสนุนภาครัฐเพื่อช่วยสร้างโอกาส และการเติบโต โดยเฉพาะในภาวะที่ประเทศไม่ปกติ และเกิดวิกฤติครั้งใหญ่

“ประเทศไทยต้องการกรอบนโยบายและการกำกับดูแลที่เหมาะสม เพื่อสนับสนุนเทคโนโลยีบิ๊กดาต้า (Big Data) ความมั่นคงปลอดภัย และการรักษาความเป็นส่วนตัวของข้อมูล เพื่อจะส่งเสริมให้ประเทศมีศักยภาพ ความปลอดภัย และความยั่งยืนอย่างแท้จริง”

“ปวีร์ เจนวีระนนท์” ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย เศรษฐกิจดิจิทัล มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และผู้เชี่ยวชาญด้านกฎเกณฑ์เศรษฐกิจดิจิทัลของธนาคารโลก (World Bank Group) กล่าวถึงบทบาทเทคโนโลยีดิจิทัลในการสนับสนุนภาครัฐเพื่อช่วยสร้างโอกาส และการเติบโต โดยเฉพาะในภาวะที่ประเทศไม่ปกติ และเกิดวิกฤติครั้งใหญ่

เขากล่าวว่า ปัจจุบันรัฐบาลทั่วโลกมีโอกาสสร้างความเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นกว่าเดิม แม้จะอยู่ในสถานการณ์ที่ไม่ปกติและไม่เคยเผชิญมาก่อน สามารถใช้ช่วงเวลานี้เปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งจะช่วยเพิ่มศักยภาพและผลักดันให้ประเทศคว้าโอกาสใหม่ๆ และฟื้นตัวได้เร็วยิ่งขึ้นจากผลกระทบที่เกิดจากวิกฤติโควิด-19

คลาวด์เปลี่ยนรูปแบบธุรกิจ

ปีที่ผ่านมา ภาคเอกชน ประชาชน แสดงถึงความพร้อมนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้ เอสเอ็มอี รวมถึงบริษัทขนาดใหญ่มากมายใช้เทคโนโลยีคลาวด์คอมพิวติ้ง เปลี่ยนรูปแบบและส่งเสริมการดำเนินธุรกิจ นำโซลูชั่นดิจิทัลเข้ามาช่วยให้ธุรกิจดำเนินต่อได้ในภาวะวิกฤติ พร้อมกับเร่งฟื้นตัวลดผลกระทบและแปรวิกฤติให้เป็นโอกาส เห็นได้ชัดว่า เทคโนโลยีดิจิทัลมีส่วนสำคัญในการเปลี่ยนวิธีเรียนรู้ ติดต่อสื่อสาร และการทำธุรกรรมของผู้คน

สอดคล้องกับ World Economic Forum ระบุว่า ถึงเวลาที่ภาครัฐต้องเริ่ม “การรีบูตครั้งยิ่งใหญ่ หรือ great reboot” ซึ่งประเทศไทยพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลง เห็นจากนโยบายเศรษฐกิจดิจิทัลช่วง 10 ปีที่ผ่านมา เริ่มจากกลยุทธ์การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านไอซีทีสู่กลยุทธ์การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างครอบคลุม

วิกฤติโควิด-19 ย้ำเตือนให้เห็นถึงความสำคัญของศักยภาพดิจิทัลในส่วนภาครัฐ เพื่อสร้างการพัฒนาเชิงบวก ตัวอย่างที่เกี่ยวข้องและทำให้เห็นภาพได้ชัด เช่น ดิจิทัลช่วยให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุข สามารถตรวจสอบการแพร่ระบาดโดยใช้บิ๊กดาต้า และแสดงภาพข้อมูลนี้โดยใช้เทคโนโลยีคลาวด์และติดตามจำนวนผู้ป่วยโดยใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ

หากจะถามถึงช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการสร้างชุดเทคโนโลยี (tech stack) และวัฒนธรรมดิจิทัลที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจ รวมถึงการพลิกโฉมประเทศไทย คำตอบคือวันนี้และตอนนี้ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่องค์กรภาครัฐจะต้องเร่งเพิ่มขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีดิจิทัลของตนเองเพื่อให้สอดคล้องกับขีดความสามารถทางด้านดิจิทัล การปรับตัว และความพร้อมของภาคเอกชน

เปิด 3 ข้อที่โลกต้องเน้น

รายงานด้าน เทคโนโลยีสาระสนเทศ ของ World Economic Forum ที่เก็บข้อมูลจากทั่วโลก กล่าวถึงปัจจัยสำคัญ 3 ประการที่ภาครัฐต้องพิจารณา 1.ข้อมูลชี้ให้เห็นว่านวัตกรรมปัจจุบันถูกขับเคลื่อนด้วยเทคโลโนยีดิจิทัลอย่างเห็นได้ชัด 2.ภาครัฐมีบทบาทส่งเสริมให้ภาคเอกชนปรับเปลี่ยนไปสู่ระบบดิจิทัล และ 3.รัฐควรให้ความสำคัญกับการลงทุนในการพลิกโฉมสู่ยุคดิจิทัลของภาคธุรกิจอย่างเต็มรูปแบบ

รัฐจำเป็นต้องมีนโยบายและกรอบการกำกับดูแลที่เหมาะสม ซึ่งเป็นสิ่งที่ประเทศไทยยังมีไม่ครอบคลุมในปัจจุบัน แต่หากมีการนำกฎหมายเข้ามาปรับใช้อย่างเหมาะสมก็จะสามารถเข้ามามีส่วนช่วยสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงในเรื่องนี้ได้

ยกตัวอย่างเช่น นโยบาย Cloud-First หรือการพิจารณาใช้เทคโนโลยีคลาวด์คอมพิวติ้ง ก่อนเลือกระบบอื่น เป็นนโยบายแรกที่ประเทศไทยและประเทศในกลุ่มอาเซียนบางประเทศ ควรประกาศและบังคับใช้อย่างจริงจัง เพราะสามารถสนับสนุนการจัดลำดับความสำคัญเชิงกลยุทธ์ได้ 3 ประการ คือ การฟื้นตัว การเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัล และการพัฒนาอย่างยั่งยืน กลยุทธ์เหล่านี้ได้มีการหารือกันในที่ประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนเมื่อเดือนที่แล้วเป็นที่เรียบร้อย

“รัฐบาลควรคำนึงว่าเทคโนโลยีดิจิทัลจะสามารถเร่งการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจของประเทศ พร้อมสร้างความยืดหยุ่นทางธุรกิจและการเชื่อมต่อที่ดียิ่งขึ้น รวมถึงส่งมอบบริการที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยจากภาครัฐสู่ประชาชนได้อย่างไร”

ปัจจุบัน รัฐบาลหลายประเทศทั่วโลกที่มีวิสัยทัศน์การบริหารเชิงกลยุทธ์ กำลังสร้างความเปลี่ยนแปลงและนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้ ทั้งหมดนี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ “การรีบูตครั้งยิ่งใหญ่” ซึ่งรัฐบาลไทยควรใช้โอกาสนี้นำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้ในวัฒนธรรมของภาครัฐ ความคิดเกี่ยวกับกฎระเบียบ และโดยเฉพาะเทคโนโลยีของภาครัฐเอง