วันอาทิตย์ ที่ 22 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

กันน้ำท่วมอย่างเดียวไม่พอ 'ธุรกิจต้องผนึกกำลังลดเสี่ยง' แลกเบี้ยประกันถูกลง

การลงทุนป้องกันความเสี่ยงของธุรกิจรายเดียว เช่น การสร้างที่กั้นน้ำท่วม ไม่เพียงพอที่จะทำให้เบี้ยประกันลดลง เนื่องจากความเสี่ยงโดยรวมยังขึ้นอยู่กับโครงสร้างพื้นฐานของพื้นที่โดยรอบ

KEY POINTS

  • การลงทุนป้องกันความเสี่ยงของธุรกิจรายเดียว เช่น การสร้างที่กั้นน้ำท่วม ไม่เพียงพอที่จะทำให้เบี้ยประกันลดลง เนื่องจากความเสี่ยงโดยรวมยังขึ้นอยู่กับโครงสร้างพื้นฐานของพื้นที่โดยรอบ
  • สภาเศรษฐกิจโลก (WEF) เสนอให้ภาคธุรกิจร่วมมือกันลงทุนลดความเสี่ยงเชิงพื้นที่ (Place-Based Resilience) เพื่อสร้างอำนาจต่อรองกับบริษัทประกัน ดังกรณีศึกษาในฮ่องกงที่สามารถลดเบี้ยประกันได้ถึง 11.7%
  • ธุรกิจสามารถนำข้อมูลการลงทุนลดความเสี่ยงที่วัดผลได้ไปเจรจาต่อรองกับบริษัทประกัน เพื่อขอลดเบี้ยประกัน เพิ่มวงเงิน

สภาเศรษฐกิจโลก (WEF) ร่วมกับ Marsh เปิดคู่มือฝ่าวิกฤติเบี้ยประกันพุ่ง หนุนเอกชนลงทุนลดความเสี่ยงเชิงพื้นที่ ชูโมเดลฮ่องกงหั่นค่าเบี้ยได้กว่า 11.7% หันมองไทยพบจุดเปราะบางเพียบ หลังสถิติความเสียหายน้ำท่วมพุ่งสูง ขณะที่ระบบระบายน้ำและผังเมืองยังเป็นโจทย์ใหญ่

ในยุคที่สภาพอากาศแปรปรวนทวีความรุนแรงขึ้นทุกปี ความเสี่ยงทางกายภาพจากภัยพิบัติ  ไม่ใช่แค่เรื่องการซ่อมแซมตึกหลังพายุผ่านไปอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นตัวแปรสำคัญที่ชี้เป็นชี้ตายตั้งแต่ต้นทุนการดำเนินงาน การขอสินเชื่อ ไปจนถึงมูลค่าสินทรัพย์เมื่อต้องการขายต่อ

คำถามสำคัญของนักลงทุนในวันนี้จึงไม่ใช่แค่ "อาคารนี้ทนทานต่อภัยพิบัติได้หรือไม่" แต่คือ "หากเกิดเหตุขึ้น ธุรกิจจะเดินหน้าต่อได้แค่ไหน และยังทำประกันภัยในราคาที่สมเหตุสมผลได้อยู่หรือไม่"

เมื่อ "ทำประกันไม่ได้" กลายเป็นจุดตายของการลงทุน

ปัจจุบัน หลายพื้นที่ทั่วโลกกำลังเผชิญภาวะ "ประกันภัยตึงตัว" จากความเสียหายทางธรรมชาติที่ถี่และรุนแรงขึ้น บวกกับเงินเฟ้อ ทำให้บริษัทประกันต้องปรับขึ้นเบี้ยหรือจำกัดวงเงินคุ้มครอง ปัญหาคือ แม้เจ้าของอาคารจะทุ่มงบติดตั้งระบบป้องกันน้ำท่วมหรือเสริมความแข็งแรงตัวตึกอย่างดีเยี่ยม แต่ในทางปฏิบัติ ระบบประกันภัยกลับยังไม่มีกลไกที่ให้รางวัลหรือลดเบี้ยประกันให้ชัดเจนพอ ทำให้เอกชนจำนวนมากลังเลที่จะควักกระเป๋าลงทุนเพิ่ม

นอกจากนี้ ขอบเขตของความเสี่ยงไม่ได้หยุดอยู่แค่รั้วโครงการ ต่อให้ตัวอาคารออกแบบมาดีแค่ไหน แต่หากระบบระบายน้ำของเมืองโดยรอบล้มเหลว จนน้ำท่วมขังตัดขาดเส้นทางสัญจร ธุรกิจก็หยุดชะงักอยู่ดี

4 ขั้นตอนเปลี่ยนงบป้องกันภัย ให้เป็นส่วนลดค่าเบี้ย

เพื่อปลดล็อกปัญหานี้ กรอบแนวคิด Investing in Resilience Framework ได้วางแนวทางให้ภาคธุรกิจแปลงการลงทุนด้านความยืดหยุ่นให้กลายเป็นแต้มต่อในการเจรจากับบริษัทประกัน ผ่าน 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่

  • ประเมินความเสี่ยงล่วงหน้า (Measure the risk): ใช้แบบจำลองคาดการณ์ความเสียหายทางการเงินตลอดอายุการถือครองสินทรัพย์ ไม่ใช่ดูแค่คะแนนความเสี่ยงผิวเผิน
  • สำรวจเกราะป้องกันที่มี (Understand the controls): ตรวจสอบทั้งโครงสร้างทางกายภาพและแผนรับมือฉุกเฉินที่มีอยู่เดิม
  • ลงทุนจุดที่ลดความเสียหายได้จริง (Reduce the loss): เลือกลงทุนในจุดที่คุ้มค่า ทั้งการปรับปรุงอาคารและการซ้อมแผนกู้คืนระบบ
  • เจรจาแลกสิทธิประโยชน์ (Translate the improvement): นำข้อมูลตัวเลขความเสี่ยงที่ลดลงไปต่อรองกับบริษัทประกัน ไม่ใช่แค่ขอลดเบี้ย แต่รวมถึงการลดค่าเสียหายส่วนแรก (Deductible) ขยายวงเงินคุ้มครอง หรือทำสัญญาระยะยาว

กรณีศึกษาที่เห็นผลเป็นรูปธรรมเกิดขึ้นที่ฮ่องกง เมื่อ Link Asset Management จับมือกับ AXA และ Marsh ทำการประเมินความเสี่ยงและลงทุนระบบป้องกันน้ำท่วมอย่างตรงจุด ส่งผลให้ในปี พ.ศ. 2568 บริษัทสามารถลดเบี้ยประกันภัยทรัพย์สินลงได้ถึง 11.7% เพิ่มเพดานคุ้มครองความเสียหายจากน้ำได้เป็น 2 เท่า และได้สัญญาคุ้มครองแบบ 2 ปี แทนการต่ออายุปีต่อปี นอกจากนี้ยังพ่วงเงื่อนไขลดเบี้ยเพิ่มอีก 7.5% หากรักษาสถิติการเคลมให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำได้

ลำพังตึกแกร่งไม่พอ ต้องสร้าง "พื้นที่ปลอดภัย" ร่วมกัน

อย่างไรก็ตาม การป้องกันเฉพาะจุดย่อมมีขีดจำกัด สภาเศรษฐกิจโลก และ Marsh จึงได้เปิดตัวคู่มือ Addressing Insurability: A Playbook for Investing in Place-Based Resilience เพื่อผลักดันการลงทุนลดความเสี่ยงในระดับพื้นที่  เช่น ระบบระบายน้ำสาธารณะ หรือแนวกันไฟป่า

เนื่องจากโครงการระดับพื้นที่ใช้งบสูงและให้ประโยชน์แก่คนหมู่มาก เอกชนรายเดียวจึงแบกรับไม่ไหว คู่มือนี้จึงเสนอให้สร้างกลไกการเงินรูปแบบใหม่ เช่น "เขตพัฒนาความยืดหยุ่น"  ในรัฐคอนเนตทิคัต หรือโครงการ OneShoreline ในแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ที่ดึงทุนเอกชนมาร่วมกับภาครัฐ แล้วนำมูลค่าทรัพย์สินและฐานภาษีที่เพิ่มขึ้นหลังพื้นที่ปลอดภัยขึ้น มาหมุนเวียนจ่ายคืนเป็นงบลงทุน

ส่องบริบทไทย ความเสี่ยงสูง-ช่องว่างเพียบ โอกาสใหม่ของตลาดประกัน?

หากหันกลับมามองประเทศไทย แนวคิดเรื่องการลงทุนลดความเสี่ยงควบคู่กับระบบประกันภัยถือเป็นเรื่องเร่งด่วนอย่างยิ่ง ข้อมูลจาก สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) และ ธนาคารโลก (World Bank) ชี้ตรงกันว่า ไทยติดอันดับประเทศที่มีความเสี่ยงสูงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากในพื้นที่เศรษฐกิจและนิคมอุตสาหกรรม

ย้อนกลับไปในช่วงมหาอุทกภัยปี พ.ศ. 2554 ข้อมูลจาก ธนาคารโลก ประเมินมูลค่าความเสียหายทางเศรษฐกิจสูงถึงราว 46,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (หรือกว่า 1.4 ล้านล้านบาทในขณะนั้น) ซึ่งส่งผลให้บริษัทประกันภัยทั่วโลกปรับขึ้นเบี้ยประกันภัยต่อ  ในไทยอย่างรุนแรง และจำกัดวงเงินคุ้มครองภัยน้ำท่วมมาจนถึงปัจจุบัน

ขณะเดียวกัน รายงานจาก สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) เคยระบุถึงความท้าทายของโครงสร้างพื้นฐานและผังเมืองไทยที่ยังขาดการบูรณาการระบบระบายน้ำในระดับลุ่มน้ำ ทำให้โรงงานในนิคมอุตสาหกรรมหลายแห่งต้องทุ่มงบสร้างเขื่อนกั้นน้ำของตัวเอง แต่ก็ยังหนีไม่พ้นผลกระทบเมื่อถนนสายหลักหรือห่วงโซ่อุปทานรอบนอกจมน้ำ

ในฝั่งของภาคการเงินและประกันภัยไทย สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) และ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เริ่มผลักดันมาตรฐานการจัดกลุ่มกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม (Thailand Taxonomy) เพื่อดึงเม็ดเงินทุนสีเขียวเข้าสู่ระบบ แต่ในทางปฏิบัติ การออกแบบกรมธรรม์ที่ลดเบี้ยให้ตามสัดส่วนการลงทุนป้องกันภัยของเอกชน ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น

บทเรียนจากต่างประเทศจึงเป็นโจทย์ใหญ่ที่ทั้งภาครัฐ ผู้ประกอบการ และธุรกิจประกันภัยไทยต้องเร่งขยับ เพราะในวันที่ภัยธรรมชาติไม่ปรานีใคร การลงทุนสร้างเกราะป้องกันตั้งแต่วันนี้ ไม่ใช่แค่การรักษาทรัพย์สิน แต่คือการซื้อตั๋วให้ธุรกิจได้ไปต่ออย่างยั่งยืนในระยะยาว

ที่มา : Global Sustainability, Carlyle , Marsh (MMC)