วันเสาร์ ที่ 21 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

‘ชนเผ่าอวา’ ออกจากป่าขออาหารชาวบ้าน ครั้งแรกรอบหลายสิบปี หลังป่าแอมะซอนถูกตัดรอบด้าน

ชนเผ่าอวาในบราซิล ออกจากป่าแอมะซอนขออาหารครั้งแรกในรอบหลายสิบปี สภาพผอมโซ หลังเผชิญการตัดไม้ ปศุสัตว์เถื่อน และโลกร้อนทำลายแหล่งอาหาร หวั่นติดโรคระบาดรุนแรง พร้อมจี้รัฐเร่งขับไล่ผู้บุกรุกเพื่อปกป้องวิถีชีวิตดั้งเดิมของชนเผ่า

KEY POINTS

  • ชนเผ่าอวา ซึ่งเป็นชนเผ่าพื้นเมืองที่ตัดขาดจากโลกภายนอก ได้ปรากฏตัวเป็นครั้งแรกในรอบหลายสิบปีเพื่อขออาหารจากชาวบ้าน
  • สาเหตุหลักมาจากการบุกรุกทำลายป่าแอมะซอนอย่างหนัก ทั้งการลักลอบตัดไม้และการทำปศุสัตว์ผิดกฎหมาย ซึ่งส่งผลกระทบต่อแหล่งอาหารและวิถีชีวิตดั้งเดิมของชนเผ่า
  • การปรากฏตัวครั้งนี้สร้างความกังวลถึงภาวะอดอยากของชนเผ่า และความเสี่ยงต่อการติดเชื้อโรคจากโลกภายนอกเนื่องจากพวกเขาไม่มีภูมิคุ้มกัน

“ชนเผ่าอวา” (Awá) ออกจากป่าแอมะซอน เพื่อขอรับความช่วยเหลือจากโลกภายนอก
นับเป็นการปรากฏตัวและติดต่อกับโลกภายนอกครั้งแรกในรอบหลายสิบปี หลังจากป่าแห่งนี้กำลังถูกบุกรุกตัดไม้ทำลายป่าและทำปศุสัตว์ผิดกฎหมาย จนเกิดความกังวลต่อสุขภาพและความปลอดภัยของประชากรในชนเผ่าเหล่านี้

กลุ่มชนเผ่าอวาประมาณ 20 คน มีทั้งชาย หญิง และเด็ก ยืนอยู่บริเวณชายป่าแอมะซอน ในเขตรักษาแดนชนพื้นเมืองอาราริโบยา รัฐมารันเญา ทางตะวันออกเฉียงเหนือของบราซิล โดยพวกเขาออกมาเพื่อขออาหารจากชาวบ้านในหมู่บ้านตาวารี ของกลุ่มชาติพันธุ์กวาจาจารา  ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่ได้มอบมันเทศให้แก่พวกเขา ก่อนที่สมาชิกชนเผ่าอวาจะนำอาหารดังกล่าวมุ่งหน้ากลับเข้าสู่ป่าลึกตามเดิม

ชาวบ้านในพื้นที่ ได้บันทึกวิดีโอชนเผ่าอวาเอาไว้ แสดงให้เห็นว่าชาวเผ่าไม่สวมใส่เสื้อผ้า มีเพียงสร้อยคอตกแต่งร่างกาย โดยกลุ่มผู้ชายถือคันธนูและลูกธนูยาวเป็นอาวุธ ซึ่งชาวเผ่าบาง โดยเฉพาะเด็กและคนชรามีภาวะผอมแห้งอย่างหนัก ตามข้อมูลจากองค์กร COAPIMA (Maranhão Indigenous people's organization) ตัวแทนกลุ่มชนพื้นเมืองในรัฐมารันเญา

ปรกติแล้ว ชนเผ่าอวาดำรงชีวิตด้วยการล่าสัตว์ พึ่งพาการเก็บของป่า และใช้ชีวิตพึ่งพาตนเองโดยหลีกเลี่ยงการติดต่อกับคนภายนอกมาโดยตลอด ทว่าวิถีชีวิตอันสงบสุขของพวกเขากลับกำลังเผชิญกับภัยคุกคามรอบด้านอย่างหนัก ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มลักลอบตัดไม้ผิดกฎหมาย แก๊งลักลอบค้าสัตว์ และกลุ่มทำฟาร์มปศุสัตว์ ที่รุกไล่เข้าไปในเขตอาศัยของชนเผ่าอย่างต่อเนื่อง

‘ชนเผ่าอวา’ ออกจากป่าขออาหารชาวบ้าน ครั้งแรกรอบหลายสิบปี หลังป่าแอมะซอนถูกตัดรอบด้าน ชนเผ่าอวาที่ออกมาขอความช่วยเหลือ

ขณะเดียวกัน ยังมีปัจจัยอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเกิดไฟป่า การตัดไม้ทำลายป่า และการบีบขยายพื้นที่ครอบครองที่ดิน ล้วนส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อแหล่งอาหารธรรมชาติ และวิถีชีวิตดั้งเดิมของชนเผ่าอวาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

แคโรไลน์ เพียร์ซ ผู้อำนวยการองค์กร Survival International องค์กรสิทธิชนพื้นเมืองชี้ว่า การที่ชนเผ่าอวาตัดสินใจออกจากป่ามาเพื่อขอความช่วยเหลือ เป็นสัญญาณเตือนภัยอันน่ากังวล การรุกรานผืนป่าที่เกิดขึ้นอย่างไม่หยุดยั้งกำลังบีบให้ชนเผ่าที่เคยพึ่งพาตนเองได้ ต้องตกอยู่ในอันตรายร้ายแรง และต้องถอยร่นไปอาศัยอยู่ในผืนป่าที่เล็กลงเรื่อย ๆ ที่ถูกทำลายรอบด้าน

นอกจากนี้ ยังมีความกังวลว่าชาวเผ่าจะติดโรคร้ายแรง เนื่องจากชนเผ่าที่ปลีกตัวจากโลกภายนอกขาดภูมิคุ้มกันต่อเชื้อโรคทั่วไป ที่แพร่กระจายในสังคมภายนอก ซึ่งองค์กร COAPIMA เตือนว่า การติดต่อระหว่างคนในเผ่าและคนภายนอกโดยไม่ได้วางแผน อาจนำไปสู่โศกนาฏกรรม เหมือนเช่นกรณีของ “ชนเผ่านูกัก” ในโคลอมเบีย ที่ต้องสูญเสียประชากรไปถึงเกือบ 40% จากการติดเชื้อโรคหลังจากเริ่มสัมผัสกับคนภายนอกในช่วงทศวรรษ 1980

ทั้งนี้ Funai (Fundação Nacional do Índio)หน่วยงานดูแลกิจการชนพื้นเมืองของบราซิล ร่วมกับกระทรวงชนพื้นเมือง ได้ส่งทีมเทคนิคและบุคลากรทางการแพทย์ลงพื้นที่เพื่อติดตามสถานการณ์และตรวจประเมินสุขภาพอย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งเปิดใช้แผนรับมือเหตุฉุกเฉิน โดยยืนยันว่ารัฐบาลบราซิลยังคงยึดมั่นในนโยบายไม่แสวงหาการติดต่อ เพื่อเคารพสิทธิในการปลีกตัวของชนเผ่า

เขตรักษาแดนชนพื้นเมืองอาราริโบยา นอกจากจะเป็นถิ่นอาศัยของชนเผ่าอวาแล้ว ยังเป็นบ้านของชาวกวาจาจารา ซึ่งได้จัดตั้งกลุ่มผู้พิทักษ์ป่าขึ้นมา เพื่อคอยสอดส่องและเผชิญหน้ากับกลุ่มผู้บุกรุกผิดกฎหมายด้วยตนเอง โดยตลอดหลายปีที่ผ่านมา สมาชิกกลุ่มผู้พิทักษ์ป่าหลายคนต้องเผชิญกับความรุนแรงและยอมเสียสละชีวิต เพื่อปกป้องผืนป่าที่พวกเขาส่งต่อและใช้อาศัยร่วมกับชนเผ่าอวา

จากข้อมูลสถิติของ Survival International ระบุว่า ในปัจจุบันมีชนเผ่าและกลุ่มคนที่เลือกปลีกตัวจากโลกภายนอก ประมาณ 196 กลุ่ม กระจายอยู่ใน 10 ประเทศทั่วโลก โดยมากกว่า 90% ของชนเผ่าเหล่านี้อาศัยอยู่ในผืนป่าแอมะซอน และเฉพาะในประเทศบราซิลเพียงแห่งเดียว ได้มีการสำรวจและระบุพิกัดของกลุ่มชนเผ่าปลีกตัวไว้มากถึง 124 กลุ่ม

ผู้เชี่ยวชาญและนักปกป้องสิทธิเห็นพ้องกันว่า ทางเดียวที่จะช่วยให้ชนเผ่าอวาสามารถรอดพ้นจากภัยวิกฤตได้ คือรัฐบาลบราซิลต้องขับไล่และกันกลุ่มผู้บุกรุกออกจากพื้นที่ป่าอย่างถาวร เพื่อเปิดโอกาสให้พวกเขาสามารถดำรงวิถีชีวิตดั้งเดิม ทั้งการล่าสัตว์ หาปลา และเก็บของป่าในผืนป่าแอมะซอนได้อย่างปลอดภัย โดยไม่ต้องเผชิญกับภาวะอดอยากหรือภัยคุกคามจากภายนอกอีกต่อไป


ที่มา: Aljazeera, AP News, Reuters, The Guardian