เมื่อโลกเผชิญกับ "พายุที่สมบูรณ์แบบ" (Perfect Storm) จากอุณหภูมิที่สูงขึ้น 1.5 องศา ส่งผลให้ผืนป่าซึ่งเป็นบ้านของความหลากหลายทางชีวภาพกว่า 80% ตกอยู่ในภาวะวิกฤติ ล่าสุดในที่ประชุม World Economic Forum (WEF) ณ เมืองดาวอส ได้มีการประกาศจัดตั้ง Forest Future Alliance (FFA) เพื่อปฏิรูปการลงทุนในป่าไม้จากความมุ่งเน้นเพียงตัวเลข สู่การเป็น "ผู้ดูแลระบบนิเวศ" อย่างยั่งยืน โดยชี้ชัดว่า "ไฟป่า" ได้แซงหน้าเกษตรกรรมกลายเป็นสาเหตุหลักของการสูญเสียป่าเขตร้อนทั่วโลก
FFA: พลิกบทบาทนักลงทุน สู่การเป็นลมหายใจของโลก
หลังจากการดำเนินโครงการ 1t.org ตลอด 6 ปีที่ผ่านมา ซึ่งระดมทุนปลูกต้นไม้ได้กว่า 9 พันล้านต้น FFA จะก้าวไปไกลกว่าเดิมด้วยกลยุทธ์
- จาก "ทรัพย์สิน" สู่ "ระบบชีวิต": เปลี่ยนมุมมองจากการขุดรีดทรัพยากร (Extraction) เป็นการดูแล (Stewardship) เพื่อสร้างความยั่งยืนในระยะยาว
- สู้ภัยไฟป่าเชิงรุก: ในปี 2568 เพียงปีเดียว ไฟป่าเผาผลาญพื้นที่ไปกว่า 100 ล้านเฮกตาร์ทั่วโลก FFA จึงผลักดันการลงทุน "ก่อนเกิดเหตุ" (Pre-disaster prevention) แทนการรอแก้ไขเมื่อสาย
- ระเบียงสีเขียว Kivu-Kinshasa: ตัวอย่างความสำเร็จในคองโก พื้นที่กว่า 540,000 ตร.กม. ที่มุ่งเน้นเศรษฐกิจชีวภาพ (Bioeconomy) ควบคู่กับสันติภาพ
ส่องสถานการณ์ป่าไม้ไทย เมื่อ "ไฟป่า" และ "การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ" คือโจทย์ใหญ่
ประเทศไทยเองก็กำลังเผชิญกับความท้าทายในลักษณะเดียวกัน โดยเฉพาะปัญหาไฟป่าและฝุ่น PM2.5 ที่ทวีความรุนแรงขึ้น
- สถิติไฟป่าในไทย: ข้อมูลจาก กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ระบุว่าในปี 2567 (จนถึงช่วงกลางปี) พบจุดความร้อน (Hotspot) และพื้นที่เผาไหม้ในเขตป่าเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือ ซึ่งสอดคล้องกับรายงานของ FFA ที่ว่าไฟป่ากลายเป็นภัยคุกคามหลักต่อความหลากหลายทางชีวภาพ
- นโยบายคาร์บอนเครดิต: ประเทศไทยกำลังขับเคลื่อน ระเบียบกรมป่าไม้ว่าด้วยการแบ่งปันคาร์บอนเครดิต (พ.ศ. 2566) เพื่อดึงดูดภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการฟื้นฟูฟ่า ตามแนวทาง "ผู้ดูแลป่า" ที่ FFA เสนอ
- ความเสี่ยงด้านการลงทุน: ข้อมูลจาก ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ชี้ให้เห็นว่า ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Physical Risk) เช่น น้ำท่วมและภัยแล้ง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบเศรษฐกิจไทย ซึ่งการรักษาพื้นที่ป่าต้นน้ำคือการ "บริหารจัดการความเสี่ยงโดยใช้ธรรมชาติ" (Nature-based risk management) ที่คุ้มค่าที่สุด
เศรษฐกิจจะรุ่งเรืองได้ ต้องอยู่ภายใต้ขีดจำกัดของโลก
เศรษฐกิจชีวภาพ (Bioeconomy) จากผลิตภัณฑ์ป่าไม้ที่ยั่งยืน เช่น สมุนไพรและพืชพื้นเมือง กำลังเป็นเทรนด์การลงทุนใหม่ที่ให้ผลตอบแทนสูง FFA เชื่อมั่นว่าเมื่อเงินทุน การกำกับดูแล และผู้นำหันมา "รับใช้ชีวิต" การฟื้นฟูป่าไม้จะกลายเป็นความจริงทางเศรษฐกิจที่มั่นคง
"เราเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ และถึงเวลาแล้วที่เราต้องจดจำความจริงข้อนี้ ซึ่งเป็นเรื่องในทางปฏิบัติ ไม่ใช่แค่ปรัชญา" – Forest Future Alliance
ที่มา : world economic forum