แพทย์เตือนคนแก่ความจำระยะสั้นไม่ค่อยดี

นพ.วีรศักดิ์ เมืองไพศาล ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ,ระบบประสาท,ระบาดวิทยา ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า โรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์เกิดจากการเสื่อมสภาพของเซลล์สมอง ซึ่งเป็นไปตามอายุที่มากขึ้น ยังมีอาการร่วมของโรคหลอดเลือดสมองแตก ตีบ ทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงสมองไม่ดี คนที่มีปัญหาเรื่องหลอดเลือดสมองจะมีความเสี่ยง หรือโรคประจำตัวเบาหวาน ความดัน น้ำหนักตัวเกิน อ้วน สูบบุหรี่ พบมากในผู้สูงอายุ65ปี ขึ้นไปร้อยละ6-8และโรคจะรุนแรงเพิ่มขึ้น2เท่าในทุกๆ5ปี อย่างไรก็ตาม ในกลุ่มผู้อายุน้อยกว่า65ปี ก็สามารถเป็นโรคนี้ได้ โดยอาจเกิดจากอุบัติเหตุที่สมอง เนื้องอกที่สมอง เป็นต้น

นพ.วีรศักดิ์ กล่าวต่อว่า คนที่เป็นโรคอัลไซเมอร์ส่วนใหญ่อาการเริ่มแรกจะพบว่าความจำระยะสั้นไม่ค่อยดี ส่วนความจำในเรื่องที่เกิดขึ้นเมื่อนานมาแล้วยังดีอยู่ หรือพูดเรื่องเดิมซ้ำๆ ถามซ้ำๆ ความสามารถในการทำกิจกรรมต่างๆ ลดลง เช่น เคยสามารถขับรถ เคยซื้อของนอกบ้านได้ก็กลายเป็นทำไม่ได้เพราะว่าคิดอ่านไม่ได้ นอกจากนี้ เนื่องจากมาเป็นโรคในช่วงที่อายุเยอะแล้วจึงทำให้มีปัญหาเรื่องพฤติกรรม อารมณ์ตามมา เช่น ซึมเศร้า หงุดหงิดง่าย หวาดระแวง เป็นต้น หากพบอาการเหล่านี้ขอให้ระวังและรีบมาพบแพทย์ เพราะอาจจะเป็นระยะเริ่มแรกของสมองเสื่อม ซึ่งพบได้70ใน100คน ที่กลายเป็นโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งปัจจุบันยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ทำได้เพียงช่วยชะลอความเสื่อมของเซลล์สมองเท่านั้น อย่างไรก็ตามอยากให้คนที่มีความเสี่ยงมาตรวจสุขภาพ ถ้าวินิจฉัยเร็วก็ดี เพราะใน5-10คน ของคนที่เป็นโรคสมองเสื่อมมีบางภาวะที่แก้ไขได้ เช่น โพรงสมองคั่งน้ำ มีน้ำในสมองเยอะรักษาโดยการผ่าตัดก็ช่วยได้ หรือเกิดจากต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ เกิดจากการขาดสารอาหารบางตัว การติดเชื้อในสมอง ยังสามารถรักษาให้คนไข้อาการดีขึ้นได้

นพ.วีรศักดิ์ กล่าวอีกว่า การป้องกันต้องทำตั้งแต่วัยกลางคน หรือวัยหนุ่มสาว ถ้ามาทำตอนอายุมากแล้วก็อาจจะไม่ค่อยได้ผล โดยปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ7-8ชั่วโมง ออกกำลังกายชนิดแอโรบิก เช่น เดินเร็ว วิ่ง ว่ายน้ำ ประมาณ40นาทีต่อครั้ง สัปดาห์ละ3ครั้งซึ่งจากการวัคสมรรถภาพของสมองในผู้ที่ออกกำลังกายเป็นเวลา6-12เดือนพบว่าดีขึ้นกว่าคนที่ไม่ออกกำลังกาย หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันเยอะ และหันมารับประทานผัก ผลไม้ เนื้อปลา เช่น ปลาแซลมอน ปลาสวาย ถั่วเมล็ดแห้ง ธัญพืชที่ไม่ผ่านการขัดสี ให้มากขึ้น ซึ่งอุดมไปด้วยวิตามินชนิดต่างเพื่อบำรุงสมอง แต่ในส่วนของอาหารเสริมบำรุงสมองต่างๆ นั้นยังไม่พบข้อมูลว่าช่วยบำรุงสมองได้จริง และพยายามทำกิจกรรมที่กระตุ้นความจำคิดอ่าน เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ และพยายามไม่ให้เศร้า หรือมีเหตุวิตกกังวลมาก เลี่ยงการสูบบุหรี่ การดื่มเหล้า และเลี่ยงการใช้ยาที่ทำให้ง่วงซึม กดการทำงานของสมอง หรืออุบัติเหตุในผู้สูงอายุ เพราะอาจจะทำให้เลือดออกในสมอง ความจำก็ลดลงเกิดสมองเสื่อมตามมาได้