ลุ้นสถานะบัญชีค้ามนุษย์เร่งล็อบบี้สหรัฐ-ยุโรป

นายนิวัติ สุธีมีชัยกุล อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า ตามที่หนังสือพิมพ์เดอะการ์เดียนได้เผยแพร่บทความระบุว่าบริษัทเจริญโภคภัณฑ์จำกัด (มหาชน) มีการใช้แรงงานผิดกฎหมายนั้น ได้ส่งผลกระทบกับภาพลักษณ์ของไทยอย่างอย่างมาก เนื่องจากไทยมีการปฏิเสธเรื่องนี้มาโดยตลอด รวมทั้งมีการรณรงค์ร่วมกับทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการแก้ไขปัญหา

ประเด็นนี้จะยังเป็นส่วนหนึ่งที่จะมีผลต่อการพิจารณาของสหรัฐ ที่จะประกาศคำตัดสินเรื่องสถานการณ์การค้ามนุษย์ (TIP Report) ให้ไทยอยู่ระดับเป็นประเทศที่ถูกจับตามองเป็นพิเศษ เรื่องการใช้แรงงานผิดกฎหมาย ในวันที่ 20 มิ.ย. นี้

"แม้ว่าเดอะ การ์เดียนเป็นของอังกฤษ แต่การเผยแพร่ข่าวสารเรื่องนี้ กระทบกับภาพลักษณ์ของไทยในภาพรวม ซึ่งกรมฯได้ประสานไปยังสมาพันธ์ผู้ผลิตสินค้าประมงไทย ซึ่งเกิดจากการรวมตัวของ 8 สมาคมประมง ว่าควรมีหนังสือชี้แจงความเป็นจริงไปยังสถานเอกอัครราชทูตอังกฤษประจำประเทศไทย คาดว่าในขณะนี้อยู่ระหว่างการดำเนินการ"นายนิวัติ กล่าว

สำหรับการพิจารณาของสหรัฐ ได้รับรายงานจากสำนักงานที่ปรึกษาด้านการเกษตรของไทยประจำวอชิงตัน ดีซี ว่าเบื้องต้นท่าทีของสหรัฐขณะนี้ คาดว่าจะให้ไทยอยู่ในระดับเทียร์ 2 ต่อไป ซึ่งจะเป็นผลดีต่อภาพอุตสาหกรรมกุ้งทั้งระบบ

อย่างไรก็ตามแม้สหรัฐจะให้ไทยอยู่ระดับ เทียร์ 3 การซื้อขายระหว่างเอกชนกับเอกชน ก็จะเป็นไปในภาวะปกติ เพราะเทียร์ 3 เป็นเรื่องการซื้อขายระหว่างรัฐกับรัฐ เท่านั้นการตัดสินลักษณะนี้เป็นเพียงการลดเกรดของประเทศ ซึ่งการช่วยเหลือระหว่างกันอาจจะลดลงบ้าง

ในขณะที่การค้าขายระหว่างไทยกับสหภาพยุโรปยังสามารถดำเนินการต่อไปได้ ไม่เกี่ยวข้องกับเทียร์ 3 อีก ทั้งการ์เดียน เป็นสื่อจากอังกฤษ ที่ไม่มีการร่วมตัวอยู่ในกลุ่มอียู

นายพรศิลป์ พัชรินทร์ตนะกุล นายกสมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ กล่าวว่า การ์เดียน ทำให้ภาพลักษณ์ของไทยเสียหายมาก เป็นการเสนอข้อเท็จจริงที่ไม่ครบทุกด้าน ซึ่งจะต้องรอดูแถลงการณ์ของสมาพันธ์ฯที่คาดว่าจะมีขึ้นไม่เกินวันที่ 18 มิ.ย. นี้

นายพจน์ อร่ามวัฒนานนท์ นายกสมาคมอาหารแช่เยือกแข็งไทย กล่าวว่า การเสนอข่าวของการ์เดียนมี แผ่นซีดี ที่เป็นภาพเคลื่อนไหว ดังนั้นการตกเป็นจำเลยของซีพีเอฟ จึงลำบากที่จะแก้ตัว ดังนั้น ทั้ง 8 สมาคม จึงจะประชุมเพื่อหาทางแก้ไขปัญหาภายในสัปดาห์นี้

โดยที่ผ่านมาการซื้อปลาป่นเพื่อนำมาใช้เป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ มีการหลีกเลี่ยงการรับซื้อมาจากเรือที่ผิดกฎหมาย รวมทั้งมีการเฝ้าระวังห่วงโซ่ระวังตัวอยู่แล้ว ซึ่งเรื่องนี้องค์กรที่เกี่ยวข้องต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องแม้ว่าไทยจะถูกปรับเป็นเทียร์ 3 แต่การพิจารณามีขึ้นทุกปี

รายงานข่าวจากกระทรวงพาณิชย์แจ้งว่า ในการประชุมกับ พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลป์ยะ รองหัวหน้าฝ่ายเศรษฐกิจ คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อ 29 พ.ค. ที่ผ่านมา กระทรวงพาณิชย์ได้หยิบยกประเด็น การแก้ไขปัญหาการค้าที่เชื่อมโยงกับแรงงาน สิ่งแวดล้อม และสิทธิมนุษยชน อาทิ กรณีที่ไทยถูกจัดอันดับเป็น Tier 2 Watch List ในรายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ของสหรัฐ โดยประเด็นดังกล่าวได้ระบุในข้อเสนอสำหรับแผนงานเร่งด่วนที่ต้องดำเนินการในระยะปัจจุบัน คือให้จัดตั้งคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการค้าแรงงานเพื่อแก้ไขภาพลักษณ์สินค้าไทยเรื่องแรงงานเด็กและแรงงานบังคับ ซึ่งขณะนี้อยู่ในขั้นพิจารณาจาก คสช.

ทั้งนี้ ประเด็นแรงงานในฝั่งสหภาพยุโรป แม้ไม่มีมาตรการด้านแรงงานที่ชัดเจน ส่วนใหญ่มีการรับข้อมูลในเรื่องดังกล่าวจากกลุ่มองค์กรที่ไม่ใช่ภาครัฐ (NGOs) ได้แก่ EJF (Environmental Justice Foundation) และ Finnwatch ได้นำเสนอ คลิปวีดิโอ เรื่อง Sold to the Sea ที่เข้ามาถ่ายทำในประเทศไทยเมื่อปี 2556 และนำไปเผยแพร่ในรัฐสภาสหภาพยุโรป และสื่อต่างๆ เช่น BBC เพื่อแสดงให้เห็นถึงความโหดร้ายที่แรงงานต่างด้าว โดยเฉพาะแรงงานชาวพม่าที่ถูกใช้แรงงานเยี่ยงทาสในอุตสาหกรรมประมงไทย ทำให้เกิดภาพลักษณ์ที่ติดลบและบิดเบือนจากความเป็นจริง ซึ่งส่งผลทางจิตวิทยากับผู้ซื้อและผู้บริโภคในสหภาพยุโรป ซึ่งเป็นข้อกังวลของภาคอุตสาหกรรมไทย

"ตามกฎหมายของสหรัฐ TVPA (Trafficking Victims Protection ACT of 2000) ไทยถูกจัดให้อยู่ใน Tier 2 Watch List สำหรับสินค้า กุ้ง เครื่องนุ่งห่ม อ้อย สื่อลามก และปลา เป็นปีที่ 4 ติดต่อกัน จึงไม่สามารถอยู่ในระดับนี้ได้อีกต่อไป จึงต้องหาทางโน้มน้าว และชี้แจงเพื่อปรับสถานะ "

กรมการค้าต่างประเทศ อยู่ระหว่างประสานสำนักงานพาณิชย์ในต่างประเทศ ณ กรุงวอชิงตัน เพื่อจัดจ้างบริษัทที่ปรึกษา (Lobbyist) เพื่อเข้าถึงกลุ่มเป้าหมาย เจรจาทำความเข้าใจและให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และชัดเจนโดยกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ฝ่ายกำหนดนโยบาย อาทิ กระทรวงแรงงาน TIP Office สมาชิกสภา ผู้แทนการค้าสหรัฐ (USTR) กระทรวงการต่างประเทศ NGOs ผู้นำเข้ารายใหญ่ เพื่อถอดถอนรายการสินค้า 4 รายการได้แก่ กุ้ง อ้อย เครื่องนุ่งห่ม และปลา ออกจากรายงานสินค้าที่ใช้แรงงานผิดกฎหมาย

นอกจากนี้ยังผลิตสื่อประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับสถานการณ์การใช้แรงงานที่ถูกต้อง เน้นเผยแพร่ในสหรัฐและยุโรป และให้จัดส่งข้อมูลดำเนินงานของประเทศไทย ผ่านสำนักงานทูตพาณิชย์ ต่อข้อกล่าวหาของNGOs เรื่องเสรีภาพในสมาคมและร่วมเจรจาต่อรอง สิทธิในการนัดหยุดงานและเสรีภาพการแสดงความเห็น เป็นต้น