เปิดร่างกฎหมายปฏิรูปประเทศ 29 มาตรา

นายวันชัย สอนศิริ โฆษกคณะกรรมาธิการวิสามัญกิจการสภาปฏิรูปแห่งชาติ (วิปฯ สปช.) เปิดเผยว่า ในการประชุมสปช. วันที่ 17-18 ส.ค. นั้น มีวาระพิจารณาที่สำคัญทั้งวาระปฏิรูปและเรื่องที่เกี่ยวข้องกับรัฐธรรมนูญ โดยในส่วนของการพิจารณาประเด็นการปฏิรูปประเทศไทย ที่ทางคณะอนุกรรมาธิการ (กมธ.) ศึกษาเตรียมการจัดทำร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการปฏิรูปประเทศ ที่มี นพ.ชูชัย ศุภวงศ์ รองประธาน กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ เป็นประธาน อนุ กมธ.ฯ ได้จัดทำและนำเสนอให้สปช. พิจารณานั้น เบื้องต้นจะเป็นการนำเสนอเนื้อหาของรายงานและสาระของร่างกฎหมายดังกล่าวโดยจะเปิดให้สมาชิกสปช. อภิปราย แต่คงไม่มีการแก้ไขใดๆ   

ผู้สื่อข่าวรายงานถึงสาระสำคัญของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการปฏิรูปประเทศ พ.ศ..... ที่ได้ยกบทบัญญัติและมาตราเกี่ยวกับการปฏิรูปด้านต่างๆ ที่เขียนไว้ในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาเขียนไว้ในกฎหมายเฉพาะ เพื่อให้ร่างรัฐธรรมนูญมีความสั้น และกระบวนการปฏิรูปในแต่ละด้านมีความคล่องตัวและยืดหยุ่นในการปฏิบัตินั้น มีจำนวนมาตรา รวมทั้งสิ้น 29 มาตรา โดยมีข้อกำหนดให้บทบัญญัติของร่างกฎหมายดังกล่าวก่อให้เกิดความรับผิดชอบแก่คณะรัฐมนตรี (ครม.) , คณะกรรมการยุทธศาสตร์การปฏิรูปและการปรองดองแห่งชาติ และหน่วยงานของรัฐที่ต้องจัดให้มีการปฏิรูปตามแนวทางและระยะเวลาที่กำหนดไว้ พร้อมกับกำหนดให้คณะกรรมการยุทธศาสตร์ฯ มีหน้าที่ขับเคลื่อนการปฏิรูป รวมถึงแผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปของทุกภาคส่วนให้บูรณาการเพื่อลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรมได้อย่างแท้จริง ซึ่งได้ให้อำนาจกรรมการยุทธศาสตร์ฯ ตั้งกรรมการหรือกลไกเพื่อทำหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมายได้ และเป็นผู้ที่จะทบทวนการบังคับใช้บทบัญญัติตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการปฏิรูปประเทศด้วย  

ขณะที่มาตรการเกี่ยวกับการปฏิรูปที่ระบุไว้ในร่างกฎหมายดังกล่าวส่วนใหญ่เป็นไปตามข้อเสนอที่สปช. ได้เสนอมาก่อนหน้านี้ อาทิ การปฏิรูปสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) โดยให้โอนภารกิจที่ไม่ใช่ภารกิจหลักของตำรวจไปให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการ และกำหนดมาตรการป้องกันการแทรกแซงของฝ่ายการเมืองในกระบวนการยุติธรรม รวมถึงหลักเกณฑ์การแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการตำรวจด้วยระบบคุณธรรม, มาตรการปฏิรูปด้นการบริหารท้องถิ่น กำหนดให้มีการตรากฎหมายเพื่อจัดตั้งท้องถิ่นรูปแบบพิเศษและกลไกที่จำเป็นสำหรับจัดตั้งองค์กรบริหารท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ

พร้อมกำหนดให้จัดตั้งองค์กรบริหารท้องถิ่นรูปแบบพิเศษขนาดใหญ่เต็มพื้นที่จังหวัดในพื้นที่ที่มีความพร้อมและเหมาะสมโดยเร็ว และจัดให้มีคณะกรรมการส่งเสริมการบริหารท้องถิ่นแห่ชาติ มีนายกฯ เป็นประธาน และมีผู้แทนส่วนราชการ ผู้บริหารและข้าราชการส่วนท้องถิ่น ผู้ทรงคุณวุฒิเป็นกรรมการ, การปฏิรูปด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบ ให้มีคณะกรรมการปฏิรูประบบการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบภายใน 1 ปี โดยมีตัวแทนภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคประชาสังคมที่มีความซื่อสัตย์เป็นที่ประจักษ์เข้าร่วมทำหน้าที่

ผู้สื่อข่าวรายงานว่าในร่างกฎหมายดังกล่าวยังได้เพิ่มบทบัญญัติขึ้นใหม่จากบทบัญญัติเดิม ในส่วนการปฏิรูปด้านการเรียนรู้และการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน โดยให้มีการตรากฎหมายเพื่อจัดตั้งคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านพลเมืองศึกษา มีหน้าที่ขับเคลื่อนการเรียนรู้ ด้านพลเมืองศึกษาให้เกิดความเป็นเอกภาพและบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมตรากฎหมายว่าด้วยการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนใช้สิทธิและเสรีภาพอย่างสร้างสรรค์ทั้งระดับชาติและท้องถิ่น โดยมีกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน เพื่อกำหนดยุทธศาสตร์และกลไกขับเคลื่อน , การปฏิรูปด้านขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ โดยการปรับปรุงกฎหมาย เพื่อป้องกัน ลด จำกัด หรือขจัดการแข่งขันทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม และส่งเสริมการแข่ขันทางธุรกิจให้มีการแข่งขันอย่างเสรีและเป็นธรรม

ขณะนี้ประเด็นรัฐวิสาหกิจนั้นมีข้อกำหนดให้กรณีที่รัฐวิสาหกิจที่ทำธุรกิจเดียวกับเอกชน ต้องให้มีการแข่งขันกับภาคเอกชนอย่างเป็นธรรม, การปฏิรูปด้านการขจัดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ กำหนดให้มีการทำยุทธศาสตร์ และกรอบนโยบายในการขจัดความยากจน และลดระดับความเหลื่อมล้ำของประชาชนที่ชัดเจน จัดสรรงบประมาณพิเศษเพื่อพัฒนาพื้นที่ยากจนและกลุ่มผู้มีรายได้น้อยอย่างต่อเนื่อง ให้ประชาชนเข้าถึงบริการทางการเงินขั้นพื้นฐานในรูปแบบของกองทุน การออมชุมชน สหกรณ์ชุมชน ระบบธนาคาร ตลาดทุนและรูปแบบอื่น, ต้องกระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรม จัดหา และบริหารที่ดินของรัฐและเอกชนที่ไม่ใช่ประโยชน์ทางเศรษฐกิจให้กับเกษตรกร  

การปฏิรูปด้านวินัยและเสถียรภาพการเงินการคลังของประเทศในระยะยาว ด้วยกรตั้งคณะกรรมการปฏิรูประบบการคลังและภาษีอากรที่เป็นอิสระภายใน 1 ปีนับแต่วันประกาศใช้กฎหมายฉบับดังกล่าวให้มีตัวแทนจากภาครัฐ เอกชน และวิชาการทำหน้าที่ศึกษา วิเคราะห์และเสนอแนะ ปรับปรุงกฎหมายการเงิน การคลังและภาษีอากร ให้มีประสิทธิภาพ ปรับมาตรฐานการส่งเสริมสหกรณ์เพื่อออมทรัพย์ให้เป็นสถาบันการเงินที่มั่นคงและมีธรรมาภิบาล ขณะที่การประเมินผลนั้นได้กำหนดให้คณะกรรมการประเมินผลแห่งชาติทำหน้าที่

ทั้งนี้ในร่างกฎหมายดังกล่าวยังมีบทเฉพาะกาลโดยกำหนดให้ครม. และคณะกรรมการยุทธศาสตร์ฯ กำกับงานปฏิรูปให้แล้วเสร็จตามเวลาที่กำหนด ขณะนี้กฎหมายว่าด้วยโครงสร้างและอำนาจหน้าที่ขอตำรวจ, การบริหารท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ, กรรมการนโยบายด้านการศึกษาและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ต้องทำให้เสร็จภายใน 1 ปีนับแต่ที่ร่างกฎหมายฉบับนี้บังคับใช้ และกำหนดให้การออกกฎหมายว่าด้วยแผนกระจายอำนาจและแผนพัฒนาบริการท้องถิ่น , กฎหมายว่าด้วยการเพิ่มขีดความสามารถด้านการคลังขององค์กรบริหารท้องถิ่น การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูปการป้องกันทุจริต คอร์รัปชั่น ต้องออกภายใน 2 ปีนับแต่ที่ร่างกฎหมายฉบับดังกล่าวบังคับใช้