สถานการณ์สงครามในตะวันออกกลาง ยังต้องประเมินกันวันต่อวัน แม้จะล่วงเลยสัปดาห์ที่สองแล้ว หลังจากสภาความมั่นคงแห่งชาติ(สมช.) คาดการณ์จะยืดเยื้ออย่างต่ำ 4 สัปดาห์ โดยวิเคราะห์จาก “กลยุทธ์การรบแบบขั้นตอน” (Strategic Campaign Phasing) ของสหรัฐอเมริกาและอิสราเอล เพื่อกดดันอิหร่าน
เริ่มจากระยะเริ่มต้น คือการเตรียมสนามรบ ใช้ไซเบอร์สอดแนมข่าวกรอง และสงครามอิเล็กทรอนิกส์เพื่อเก็บข้อมูลและทำให้ระบบของฝ่ายตรงข้ามอ่อนแอลงก่อน
จากนั้นเข้าเฟส 1 คือการโจมตีตัดหัวเป้าหมาย คือศูนย์บัญชาการ ผู้นำทางทหาร และโครงสร้างควบคุม เพื่อทำให้การสั่งการของฝ่ายตรงข้ามสับสน
ต่อมาเฟส 2 คือการครองอากาศและทะเล ใช้เครื่องบินรบ เรือรบ และขีปนาวุธโจมตี เพื่อทำลายระบบป้องกันภัยทางอากาศ ฐานยิงขีปนาวุธ และโครงสร้างทางทหารสำคัญ
ปัจจุบันอยู่ที่เฟส 3 การบั่นทอนกำลัง (Attrition) จะโจมตีต่อเนื่องไปที่คลังอาวุธ ระบบโลจิสติกส์ และโครงสร้างยุทธศาสตร์ เพื่อทำให้คู่สงครามอ่อนแรงลงเรื่อย ๆ
หลังจากนั้นคือการควบคุมการยกระดับสงครามพยายามป้องกันไม่ให้ความขัดแย้งขยายไปทั้งภูมิภาค พร้อมใช้การทูตและระบบป้องกันขีปนาวุธควบคู่กัน และสุดท้ายการยุติสงคราม ซึ่งอาจจบได้หลายแบบ เช่น ชนะบางส่วน กลายเป็นความขัดแย้งค้างคา หรือเจรจาทางการเมือง
ส่วนอิหร่าน รู้ดีว่าเสียเปรียบทางทหาร เพราะสหรัฐอเมริกา มีกำลังอากาศ และเทคโนโลยีเหนือกว่า จึงเลือกใช้ยุทธศาสตร์ไม่ชนแบบตรง ๆ โดยวางเป้าหมายว่าไม่จำเป็นต้องชนะในสนามรบ แต่ทำให้สงครามยืดเยื้อ ต้นทุนสูง และกดดันให้สหรัฐและอิสราเอลต้องกลับมาเจรจา
เช่น ยิงขีปนาวุธ และโดรนตอบโต้ไปยังฐานทัพหรือเป้าหมายของสหรัฐและอิสราเอล เพื่อแสดงว่ายังมีศักยภาพตอบโต้ได้
การใช้พันธมิตรในภูมิภาค เช่น กลุ่มติดอาวุธในตะวันออกกลางเปิดแนวปะทะหลายจุด ทำให้ฝ่ายตรงข้ามต้องกระจายกำลัง เล่นเกมพลังงาน เช่น สร้างความตึงเครียดในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก
ล่าสุด หน่วยงานความมั่นคงวิเคราะห์ว่า มีความเป็นไปได้หมด ถ้าสหรัฐและอิสราเอลยังไม่หยุดโจมตีอิหร่าน สถานการณ์ก็ยืดเยื้อ หากพิจารณาจากสงครามรัสเซียกับยูเครนยังรบกันเป็นปี และต้องพิจารณาว่า เรือบรรทุกเครื่องบินของสหรัฐจะอยู่ได้กี่เดือน จาก 7-8 เดือน เพราะขณะนี้มีการสับเปลี่ยนกําลัง กำลังพลเริ่มเครียด ในขณะที่เครื่องบินเติมน้ำมันกลางอากาศ ก็เพิ่งเฉี่ยวชนตกลงไป
อีกทางหนึ่งก็เป็นไปได้ว่า สหรัฐและอิสรเอลจะถอยในเร็ววันนี้ เนื่องจากอิหร่านมีพื้นที่กว้างใหญ่ ขนาด 3 เท่าของประเทศไทย ต่อให้โจมตีเป็นหมื่นจุด ก็ไม่ครอบคลุม คลังอาวุธใต้ดินก็ยังมีอยู่ อีกทั้งคนในชาติรวมเป็นหนึ่งเดียว พร้อมต่อสู้ ดังนั้นการเปลี่ยนการปกครองอิหร่านคงยาก
ขณะที่ สหรัฐไม่มีการเคลื่อนกําลังทางบกเหมือนปี 2003 ดังนั้น การเข้าไปในอิหร่านคงไม่ง่าย แต่กำลังให้กระบวนการวางแผนหาแนวร่วม เพื่อหาข่าวว่าว่า อิหร่านซุกซ่อนอาวุธอะไร ความได้เปรียบอยู่ตรงไหน การยิงของอิหร่านซึ่งต้องใช้เวลา และต้องแลกกับการสูญเสีย
แม้หน่วยงานความมั่นคงมองว่ามีแนวโน้มดีขึ้น ยุทธศาสตร์ของอิหร่านเล่นเกมพลังงาน ส่งผลกระทบต่อทั่วโลก เพื่อกดดันสหรัฐและอิสราเอล แม้อนาคตจะเปิดช่องแคบฮอมุซ ก็ยังเกิดปัญหาพลังงาน เนื่องจากโครงสร้างต่างๆ ถูกโจมตี การฟื้นฟูต้องใช้เวลา
และถึงแม้จะมีการดึงน้ำมันสํารองออกมาใช้ น้ำมันของรัสเซียไม่ถูกแซงชั่น และออกขายได้เรื่อยๆ ส่วนโอเปคก็ออกน้ำมันสํารองสหรัฐ แต่ราคาน้ำมันจะสูงอยู่ดี การที่จะกลับมาสู่สภาพปกติ อาจต้องใช้เวลา
"รัฐบาลระบุว่า สํารองน้ำมันได้ 90 วัน แต่บางพื้นที่ บางจังหวัด ไม่มีน้ำมันเติม ข้อมูลจากส่วนกลางเป็นแค่ตัวเลข แต่ในความเป็นจริง ในการส่งน้ำมันทันหรือไม่ รัฐบาลต้องพูดความจริงกับประชาชน อัปเดตข้อมูลให้ประชาชนได้รับทราบทุกวัน ว่าจะได้รับผลกระทบอะไรบ้าง ต้องบอกความจริงประชาชน อย่าไปหลอกตัวเลข หรือให้ข้อมูลไม่ถูกต้อง ประชาชนต้องตื่นตัว ร่วมมือกันประหยัด ให้ข้อเท็จจริงเพื่อสื่อสารกับประชาชน ซึ่งขณะนี้ไม่ใช่สภาวะปกติ แต่เป็นสภาวะวิกฤติ กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงพลังงาน กระทรวงเกษตรฯ ต้องมารวมกันหาข้อยุติ รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในเรื่องเศรษฐกิจ อธิบายเป็นภาษาเดียวกันของประเทศไทย" แหล่งข่าวความมั่นคง ระบุ
ขณะที่รัฐบาลไทยเริ่มยกระดับจากการขอความร่วมมือ เช่น ลดอุณหภูมิแอร์ 26-27 C สวมเสื้อแขนสั้น งดสูทผูกไท ประชุมออนไลน์หรือ Work from Home ลดการใช้น้ำมัน ไปสู่มาตรการบังคับหลังครบมาตรการตรึงราคาน้ำมัน 15 วัน
จำกัดการเติมต่อวัน หากราคาพลังงานพุ่งสูงจนกระทบความมั่นคง รัฐบาลพร้อมยกระดับมาตรการเข้มข้นไปอีก เช่น จำกัดไฟโฆษณา ปิดป้ายโฆษณา ป้ายชื่อร้าน และโรงภาพยนตร์ หลังเวลา 22.00 น. ปิดปั๊มน้ำมันหลังเวลา 22.00 น.
ด้านกระทรวงพลังงาน เตรียมแผนการปรับขึ้นราคาน้ำมันดีเซลปรับตัวสูงขึ้นในวันที่ 16-17 มี.ค.แบบขั้นบันได เริ่มจากปรับไม่เกินลิตรละ 1 บาท เพื่อดูสถานการณ์ หากราคายังสูงต่อเนื่องจะทยอยปรับขึ้นไปอีก แต่หากราคาน้ำมันเริ่มปรับลดลงมาอยู่ในระดับที่กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงยังแบกรับภาระได้อยู่ ก็จะยื้อการปรับขึ้นราคาออกไปอีกระยะ ควบคู่ติดตามสถานการณ์ราคาน้ำมันอย่างใกล้ชิด เพราะยังมีความผันผวนขึ้น ๆ ลง ๆ แต่อยู่ในระดับสูงกว่าปกติอยู่มาก
ขณะที่เศรษฐกิจ จะส่งผลกระทบเรื่องการส่งออก เกิดภาวะเงินเฟ้อ ราคาสินค้าพุ่งสูง รัฐบาลจะพิจารณามาตรการควบคุมราคาสินค้า แม้ยังไม่ต้องกังวลเรื่องความมั่นคงทางอาหาร แต่หากต้นทุนสินค้าเกษตรสูงเป็นเวลานาน ย่อมมีความเสี่ยงที่มีต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ
สำหรับเรื่องก่อการร้ายยังคงเป็นประเด็นที่รัฐบาลไทยให้ความสำคัญ และเฝ้าระวัง รวบรวมข้อมูลชาวต่างชาติในกลุ่มประเทศคู่ขัดแย้ง สถานที่พำนัก ทั้งในส่วนของฝ่ายที่อาจเป็นผู้กระทำ และฝ่ายที่เป็นผู้ถูกกระทำ ติดตามความเคลื่อนไหวที่มีรายชื่ออยู่ในแบล็คลิสต์ แต่สิ่งต้องกังวล คือโลนวูล์ฟ (Lone Wolf) การก่อเหตุคนเดียว
นอกจากนี้ ให้ปูพรมสแกนพื้นที่เฝ้าระวัง สถานที่สำคัญ สถานที่เชิงสัญลักษณ์ สถานทูต สถานที่ท่องเที่ยว สนามบิน ขนส่ง สาธารณูปโภค รถไฟฟ้า รถใต้ดิน รวมถึงชุมชนมุสลิมใน กทม. ปริมณฑล และจังหวัดชายแดนภาคใต้
การรักษาความปลอดภัยครอบคลุมไปถึงชุมชนชาวตะวันออกกลางในประเทศไทย เช่น ยานนาวา บึงกุ่ม สะพานสูง และมีนบุรี กทม. และกระจายตัวพื้นที่ พัทยา จ.ชลบุรี
พร้อมเฝ้าระวัง ป้องกันไม่ให้มีการผสมโรง สร้างสถานการณ์ ทั้งในเรื่องความขัดแย้งทางการเมือง และปัญหาความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่อาจสวมรอยก่อเหตุความไม่สงบในช่วงนี้
ในสัปดาห์สุดท้ายก่อนครบ 4 สัปดาห์ สมช.จะมีการประชุมกันอีกรอบเพื่อประเมิน ปรับแผนให้สอดรับกับสถานการณ์ตะวันออกกลาง ที่จะส่งผลต่อประเทศไทย ทั้งวิกฤติพลังงาน วิกฤติอาหาร และวิกฤติการเงิน กระทบค่าครองชีพพุ่งสูงขึ้น
อีกทั้ง สมช.ยังมีข้อมูลจำกัด เนื่องจากมีเพียงภาพข่าวจากสหรัฐฝ่ายเดียว แต่ไม่เห็นภาพจริงของอิหร่าน และอิสราเอล การประเมินวิฤติตะวันออกกลางจะยืดเยื้อ หรือยุติเมื่อไหร่จึงทําได้เพียงคาดเดา ควบคู่ไปกับการปรับแผนรับมือให้เข้ากับสถานการณ์เฉพาะหน้า