อิหร่านจะต้านทานการเปลี่ยนแปลงได้นานเท่าไร

ความเดือดร้อนก็ได้เริ่มขยายวงออกไปสู่นานาชาติทั่วโลกกันแล้วด้วยพิษของการปิดช่องแคบ Hormuz จนเรือสินค้าผ่านไม่ได้ การถูกทำลายของแหล่งผลิตพลังงานโลกที่สำคัญของประเทศรอบพื้นที่สู้รบ ตลอดจนดราม่าวิตกเกินจริงของเศรษฐกิจโลกที่จะได้รับผลกระทบไปอีกหลายปี

ทำให้ทุกฝ่ายอยากให้จบสงครามนี้โดยเร็ว แต่จะจบเมื่อไหร่และอย่างไรนั้นต่างก็คาดเดากันไป แต่สิ่งที่น่าจะเห็นพ้องกันเป็นประการเอกก็คือ เปอร์เซียจะไม่มีวันเหมือนเดิมอีกต่อไป

อิหร่านที่ปกครองโดยพฤตินัยวันนี้ด้วยกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติ (Iranian Revolutionary Guard Corps -  IRGC) จะนำพาประเทศไปยาวไกลได้อย่างไรนั้นเป็นเรื่องน่ากังขาอยู่ แม้ว่าในภาพรวมยังมีการโจมตีศัตรูด้วยขีปนาวุธและโดรนอย่างต่อเนื่อง

อีกทั้งยังควบคุมประชาชนในประเทศเอาไว้ได้ แต่ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นกับระบอบนักบวชในรอบเดือนที่ผ่านมาไม่น่าที่จะทำให้พวกเขายืนระยะได้นานนัก

การโจมตีของสหรัฐและอิสราเอลสร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงอย่างที่ยากจะทดแทน ได้แก่ ระบอบการปกครองของอิหร่าน  เทคโนโลยียุทโธปกรณ์ที่สูงลิบ ข่าวกรองที่แม่นยำ ปฏิบัติการร่วมทางทหารที่ประสานสอดคล้องอย่างเพอร์เฟกต์ และการสั่งการที่ไม่ปรานี

นำไปสู่การล้มตายของผู้นำแถวหน้าแถวสองของอิหร่านแทบหมดสิ้น การเสียชีวิตของบุคลากรระดับครีมน่าจะทำให้ประสิทธิภาพการดำเนินการใด ๆ ของประเทศลดลงอย่างมีนัยสำคัญ สมองของคนไม่สามารถทดแทนกันได้ 

ปรากฏการณ์ที่เห็นคือ การโจมตีของอิหร่านเป็นไปอย่างอิสระ ฝ่ายการเมืองกับการทหารไปคนละทางกันโดยเฉพาะการดีลกับประเทศที่ไม่เกี่ยวข้องกับสงคราม

ขณะเดียวกันยุทโธปกรณ์ที่ถูกทำลายไม่สามารถจัดหาใหม่ได้ อิหร่านเสียเรือผิวน้ำขนาดใหญ่แทบทั้งหมด เครือข่ายส่งกำลังบำรุงที่ถูกทำลายทำให้การผลิตและเก็บอาวุธ มีปัญหา ยิ่งนิวเคลียร์แทบจะปิดโอกาสไปเลย ในระยะยาวกองทัพอิหร่านจะอ่อนแอลงอย่างมาก

นโยบายที่โจมตีเพื่อนบ้านอย่างไม่เลือกเป้าหมายไม่ได้ทำให้อิหร่านชนะศึก หรือแม้แต่ทำให้รัฐอ่าวกลัวเกรงแต่อย่างใด ผลลัพธ์กลับเป็นการที่ทำให้รัฐอ่าวตกผลึกความคิดว่า ตนไม่สามารถไว้ใจและอยู่ร่วมกับระบอบโคไมนีได้อีกแล้ว

ในอดีตรัฐเหล่านั้นต้องกล้ำกลืนฝืนทนต่อการมีอยู่ของระบอบโคไมนีมานานมาก แบกรับการก่อการร้ายอันเกิดจากกลุ่มที่รัฐบาลเตหะรานสนับสนุน แต่ก็อดกลั้นไว้เพราะต้องการบรรยากาศแห่งสันติโดยรวม 

แต่เวลาเหล่านั้นหมดลงไปแล้ว หากระบอบนี้ยังมีอยู่รัฐอ่าวก็เสี่ยงต่อการถูกโจมตีอีก ความรุ่งเรืองไพศาลที่สร้างไว้ก็เสี่ยงต่อการล่มสลาย แม้ว่าในทางเปิดเผยประเทศเพื่อนบ้านอิหร่านไม่กล้าที่จะยิงตอบโต้กลับไป เพราะไม่มั่นใจขีดความสามารถทางทหารของตน แต่พวกเขาไฟเขียวให้สหรัฐและอิสราเอล โจมตีแทนพวกเขาอย่างเต็มที่ ไม่มีห้าม ไม่มีปิดฐานทัพ

ระบบการตัดกำลังของสหรัฐ นอกเหนือจากปฏิบัติการตรงทางทหารเป็นขั้นเป็นตอนมาก รัฐบาลวอชิงตันปิดล้อมอิหร่านทุกทางภูมิศาสตร์ ก่อกวนจนการรับเสบียงและส่งออกน้ำมันจากทะเลแคสเปียนติดขัด การคว่ำบาตรทางการเงินอย่างหนักหน่วงทำให้อิหร่านมีตัวช่วยน้อยเต็มที 

ในภาวะสงครามเช่นนี้จีนกับรัสเซียไม่สามารถช่วยเหลืออิหร่านได้อย่างเต็มที่ ไม่ว่าจะเป็น อาวุธ ข่าวกรอง เงินหรือแม้แต่ความช่วยเหลือทางการทูต ความไม่สามารถช่วยเหลือได้ดังกล่าวจะทำให้อิหร่านอ่อนแอลง สำหรับยุโรปนั้นแม้จะไม่เข้าร่วมกับสหรัฐและอิสราเอลในสงครามคราวนี้ แต่ก็ไม่กล้าขัดใจพี่ใหญ่นาโตด้วยการไปทำข้อตกลงใด ๆ กับรัฐบาลเตหะรานอีก 

ประเทศเหล่านี้มองการณ์ไกลกว่าบางประเทศในเอเชียว่า รัฐบาลระบอบโคไมนีจะอยู่ได้ไม่นาน ปล่อยให้อเมริกาว่าไปแล้วรอใช้ช่องแคบฮอร์มุซฟรีๆ ดีกว่า การสนับสนุนหรือไม่คัดค้านปฏิบัติการของฝ่ายพันธมิตรในองค์การสหประชาชาติเป็นภาพที่เห็นชัด

ประสิทธิภาพที่ลดต่ำลงขององคาพยพที่พยุงรัฐอันเนื่องมาจากการโจมตีของฝ่ายพันธมิตรนั้น เปิดโอกาสให้ประชาชนฝ่ายประชาธิปไตยในอิหร่านกล้าแข็งขึ้นมา แม้ว่าพวกเขาจะถูกปราบปรามอย่างรุนแรงแต่การต่อต้านจากภายในยังคงดำรงอยู่ ไม่ว่าจะเป็นการชี้เป้าให้โจมตีหรือการให้ความร่วมมือกับรัฐไม่เต็มที่ 

ดังนั้น การประท้วงขนาดใหญ่ที่ระบาดไปทั่วประเทศเหมือนเมื่อมกราคมที่ผ่านมามีโอกาสเกิดขึ้นได้อีก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาวะที่ประเทศวุ่นวายสับสน ไฟฟ้าดับ ค่าเงินตกต่ำ สินค้าขาดแคลน บางทีคราวนี้กลไกของรัฐอาจควบคุมไม่อยู่และมีเจ้าหน้าที่ของรัฐเข้าร่วมก็ได้

ด้วยปัจจัยต่างๆ ข้างต้นทำให้เห็นว่าเวลาของระบอบโคไมนีเหลือน้อยลงทุกที ไม่แน่ใจว่าอะไรจะถึงก่อน สงครามเข้าสู่เฟสใหม่ด้วยการพยายามยึดพื้นที่บนบก หรือเกิดการปฏิวัติโดยประชาชน หรืออิหร่านยอมจำนน แต่ที่แน่นอนก็คือการแลกเปลี่ยนการโจมตีด้วยลูกยาวจะไม่ยาวนานตลอดทั้งปีหรอก