ยศชนัน สั่งลุย! อัปสกิลสู้ภัยน้ำ ผนึก อว.- สกร.- มก. หนุนระบบข้อมูลเรียลไทม์

สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน) หรือ สสน. ร่วมกับ กรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) เดินหน้าบูรณาการความร่วมมือครั้งสำคัญ จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ “โครงการยกระดับศักยภาพเครือข่าย อว.ส่วนหน้า และครูกรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการติดตามสถานการณ์น้ำและรับมือภาวะวิกฤติ สนับสนุนศูนย์ข้อมูลน้ำระดับจังหวัด” ในพื้นที่ภาคกลาง

กิจกรรมจัดระหว่างวันที่ 21–22 ตุลาคม 2569 ณ อาคารจักรพันธ์เพ็ญศิริ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้ชุมชนสามารถรับมือกับวิกฤติน้ำท่วมและน้ำแล้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ผศ. น.สพ.ดร.คงศักดิ์ เที่ยงธรรม อธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ให้เกียรติกล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมอบรม ว่า “ผมรู้สึกเป็นเกียรติและมีความยินดีที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนสถานที่จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ เพื่อให้บุคลากรจากหน่วยงานและเครือข่ายต่าง ๆ ได้มีโอกาสมาพบปะแลกเปลี่ยนความรู้ ร่วมกันพัฒนาศักยภาพด้านการติดตามสถานการณ์น้ำและการรับมือกับภาวะวิกฤติ”

เรื่อง "น้ำ" เป็นสิ่งที่ผูกพันและอยู่ใกล้ชิดกับพันธกิจของมหาวิทยาลัยมาโดยตลอด เนื่องจากทรัพยากรน้ำเชื่อมโยงครอบคลุมทั้งมิติการเกษตร ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม เมือง ชุมชน และคุณภาพชีวิตของประชาชน

“ความเข้มแข็งของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในเรื่องนี้ จึงไม่ได้อยู่เพียงศาสตร์ใดศาสตร์หนึ่ง แต่เกิดจากการทำงานร่วมกันขององค์ความรู้ด้านวิศวกรรมทรัพยากรน้ำ วิศวกรรมโยธาและสิ่งแวดล้อม วิทยาศาสตร์ เกษตร ป่าไม้ ประมง ตลอดจนศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับคน สัตว์ และชุมชน

โดยเฉพาะในด้านวิศวกรรมทรัพยากรน้ำ มหาวิทยาลัยมีการศึกษาและวิจัยครอบคลุมตั้งแต่การบริหารจัดการน้ำ การวิเคราะห์น้ำท่วมและระบบระบายน้ำ ไปจนถึงการใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) ข้อมูลดาวเทียม แบบจำลอง (Modeling) และระบบสนับสนุนการตัดสินใจ” ผศ.น.สพ.ดร.คงศักดิ์  กล่าว

ด้าน ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ผู้นำการขับเคลื่อนโครงการฯ ได้เปิดเผยถึงยุทธศาสตร์เชิงรุกเพื่อหนุนเสริมการทำงานของศูนย์ข้อมูลน้ำระดับจังหวัดแบบเรียลไทม์ โดยวางเป้าหมายในการติดอาวุธทางปัญญาให้แก่ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ ผ่าน 4 แนวทางนโยบายสำคัญ ประกอบด้วย

1. การใช้ข้อมูลร่วมกัน: เร่งผลักดันให้คลังข้อมูลน้ำแห่งชาติและระบบ ThaiWater (ThaiWater.net) เป็นแพลตฟอร์มหลักระดับชาติ ในการติดตามและวิเคราะห์สถานการณ์น้ำอย่างเป็นเอกภาพ

2. การเชื่อมโยงข้อมูลส่วนกลางกับองค์ความรู้ในพื้นที่: นำข้อมูลระดับประเทศ (Big Data) มาประมวลผลบูรณาการร่วมกับความรู้ ภูมิปัญญา และบริบทจริงของคนในพื้นที่ เพื่อให้เกิดการตัดสินใจและการบริหารจัดการที่แม่นยำตรงจุด

3. การพัฒนาบุคลากรให้สามารถใช้ข้อมูลได้จริง: มุ่งพัฒนาและอัปสกิล “ครู สกร.” และ “เครือข่าย อว.ส่วนหน้า” ให้มีศักยภาพในการวิเคราะห์สถานการณ์น้ำ สามารถแจ้งเตือนภัย และเป็นกระบอกเสียงสื่อสารข้อมูลเชิงลึกส่งตรงถึงประชาชนได้อย่างรวดเร็ว

4. การสร้างเครือข่ายความร่วมมือก่อนเกิดภัย: วางกลไกและเตรียมความพร้อมในการประสานงานระหว่างหน่วยงานล่วงหน้า ก่อนที่จะเกิดสถานการณ์ฉุกเฉินหรือภัยพิบัติ เพื่อลดความสูญเสียให้ได้มากที่สุด

“เทคโนโลยีสารสนเทศไม่ใช่คำตอบทั้งหมด แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้คนตัดสินใจได้ดีขึ้น และข้อมูลจะมีคุณค่า ก็ต่อเมื่อถูกนำไปใช้ให้ถูกคน ถูกพื้นที่ และถูกเวลา” ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว

การเดินหน้าบูรณาการความร่วมมือระหว่าง อว., สสน., สกร., และภาคีเครือข่ายในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการเฝ้าระวังและการเตือนภัยล่วงหน้าเท่านั้น แต่ยังถือเป็นก้าวสำคัญในการมุ่งเป้า "ตัดวงจรความยากจนซ้ำซาก" ที่มีสาเหตุมาจากภัยธรรมชาติ

โดยมุ่งหวังให้ชุมชนสามารถประเมินความเสี่ยงได้ด้วยตนเอง มีแผนการจัดการน้ำในยามแล้งที่รัดกุม และสามารถปรับตัวเพื่ออยู่ร่วมกับความเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติได้อย่างยั่งยืนต่อไป