ทางเลือกการมีชีวิตยืนยาว มุมหมอ‘นรินทร สุรสินธน’ ผู้เชี่ยวชาญLongevity

เมื่อสิบปีที่แล้ว ถ้าพูดเรื่อง Longevity(การมีชีวิตยืนยาว มีคุณภาพดีๆ จนวาระสุดท้าย) ในเมืองไทย จะไม่ค่อยมีคนสนใจและเห็นว่าสำคัญ ต่างจากปัจจุบันเป็นเรื่องพูดถึงในวงกว้าง สามารถทำได้หลายระดับ ตั้งแต่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจนไปถึงการใช้นวัตกรรมเพื่อดูแลสุขภาพก่อนป่วยไข้

หนึ่งในคนที่พูดถึงและให้ความรู้เรื่องนี้มายาวนาน คงต้องยกให้ นายแพทย์นรินทร สุรสินธน ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์ชะลอวัย และ Longevity 

ก่อนหน้านี้ คุณหมอเคยเป็นหัวหน้าศูนย์สุขภาพโรงพยาบาลสมิติเวช และผู้บริหารโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ กระทั่งลาออกมาเปิดThe Longevist Clinic จัดโปรแกรมด้านนี้ให้คนไข้โดยตรง รวมถึงให้ความรู้ในเฟซบุ๊ค พอสแคสต์ The Longevist และออกรายการต่างๆ โดยมีผลงานหนังสือออกมาสองเล่มคือ  Longevity By Design และ The Longevist โดยเล่มล่าสุดเขียนถึง 12 กลไกทำให้เกิดความแก่ชราในระดับเซลล์

หากใครอยากมีอายุยืนยาวในแบบที่คิดฝัน ก่อนอื่นต้องปรับมายเซ็ท และนี่คือเรื่องราวในมุมคุณหมอนรินทร เจ้าของThe Longevist clinic

• ทำไมสนใจและศึกษาเรื่อง Longevity มานานกว่าสิบปี

ผมเคยทำงานในห้องฉุกเฉิน แล้วสังเกตว่า ทำไมคนป่วยเยอะ แล้วทำไมไม่ทำงานเชิงป้องกัน  ช่วง 3-4 ปีก่อนยังไม่ค่อยมีคนสนใจและพูดถึงเรื่อง Longevity ผมใช้แนวทางนี้ตั้งแต่ทำงานในโรงพยาบาล  ส่วนในต่างประเทศพูดถึงเรื่องนี้มานานกว่าสิบปี

ผมก็เลยพยายามออกมาให้ความรู้ทางสื่อช่องทางต่างๆ เพื่อให้คนหันมาดูแลตัวเอง ถ้าการแพทย์แผนปัจจุบันปล่อยให้ป่วยก่อนค่อยรักษา ต่อไประบบสาธารณสุขไทยจะรับไม่ไหว 

I  หมอนรินทร เจ้าของคลินิค The Longevist

หากใครอยากมีอายุยืนยาวในแบบที่คิดฝัน ก่อนอื่นต้องปรับมายเซ็ท และนี่คือเรื่องราวในมุมคุณหมอนรินทร...

• ทำไมสนใจและศึกษาเรื่อง Longevity มานานกว่าสิบปี

ผมเคยทำงานในห้องฉุกเฉิน แล้วสังเกตว่า ทำไมคนป่วยเยอะ แล้วทำไมไม่ทำงานเชิงป้องกัน  ช่วง 3-4 ปีก่อนยังไม่ค่อยมีคนสนใจและพูดถึงเรื่อง Longevity ผมใช้แนวทางนี้ตั้งแต่ทำงานในโรงพยาบาล  ส่วนในต่างประเทศพูดถึงเรื่องนี้มานานกว่าสิบปี

ผมก็เลยพยายามออกมาให้ความรู้ทางสื่อช่องทางต่างๆ เพื่อให้คนหันมาดูแลตัวเอง ถ้าการแพทย์แผนปัจจุบันปล่อยให้ป่วยก่อนค่อยรักษา ต่อไประบบสาธารณสุขไทยจะรับไม่ไหว 

หลายคนมองว่าเรื่อง wellness (สุขภาพองค์รวม) เป็นเรื่องคนมีเงินต้องมีฐานะ ถึงจะดูแลสุขภาพแบบนี้ได้ ผมอยากให้คนส่วนใหญ่มีโอกาสเข้าถึงเรื่องนี้และมีความรู้มากขึ้น คลินิคผมสามารถใช้บริการราคาไม่สูงเกิน บางโปรแกรมมีราคาถูกกว่าโรงพยาบาลนิดหนึ่ง ตอนนี้ผมมีช่องทางให้ความรู้ทุกแพลตฟอร์ม 

ปีที่แล้วผมทำหลักสูตรสอนบุคลากรทางการแพทย์ให้เข้าใจเรื่อง Longevity แบบ MAXDICINE ผ่านไปสามรุ่น กลางเดือนพฤษภาคมปีนี้(2569) จะเปิดหลักสูตรให้ประชาชนและคนทำธุรกิจด้านนี้  ทั้งคนทำงานโรงแรม สปา รีสอร์ท สามารถนำความรู้ไปใช้ในธุรกิจที่พวกเขาทำ  เพื่อสร้างความเข้าใจกลไกเรื่องสุขภาพมากขึ้น

• การทำความเข้าใจเรื่อง Longevity สำคัญแค่ไหน 

ถ้าไม่สนใจเรื่องพวกนี้ อีก 5 ปีข้างหน้าระบบสาธารณสุขไทยจะไปไม่รอด เพราะระบบโรงพยาบาลขาดทุนจากคนที่เจ็บป่วยเรื้อรัง แต่ละคนกินยาเป็นสิบๆ เม็ด

ถ้าเราไม่ปรับเปลี่ยนให้คนไข้ดูแลตัวเองดีขึ้น ไม่เปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ระบบสาธารณสุข ไม่ว่าสปสช.(สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ) หรือกองทุนที่เกี่ยวกับสุขภาพ สุดท้ายจะขาดทุนไปต่อไม่ได้

• แนะนำวิธีดูแลสุขภาพเบื้องต้นสักนิด ? 

ผมแบ่ง Longevity เป็น 5 ส่วนคือ 

ขั้นที่ 1 Longevity ศูนย์บาท เรื่องอาหาร การออกกำลังกาย การจัดการความเครียด การนอนหลับ และมากกว่านั้นเรื่องไลฟสไตล์ ถ้าดูแลจัดการเรื่องมลพิษ พีเอ็ม 2.5 พิษภัยจากโลหะหนัก ถ้าทำส่วนนี้เพิ่มได้ ก็จะเป็น Longevity 60-70 เปอร์เซ็นต์ในขั้นนี้ 

ขั้น 2 คือ ถ้าอยากรู้เรื่องร่างกายมากขึ้น ก็ต้องดูจากผลแล็บ ตรวจร่างกายและเลือด อย่างน้อยๆ ควรตรวจสุขภาพประจำปีระดับน้ำตาลในเลือด ไขมัน ตับ ไต วิตามินดี ค่าการอักเสบในร่างกาย อาจดูเพิ่มเรื่องฮอร์โมน สารพิษในร่างกาย จุลชีพในลำไส้

และอายุร่างกายในระดับเซลล์(ตัวเลขที่บอกถึงความเสื่อมสภาพจริงของเซลล์และอวัยวะภายใน อาจแก่กว่าหรืออ่อนกว่าอายุจริงตามปฎิทิน) 

ข้อมูลสาธารณสุข พบว่า คนไทยจำนวนไม่น้อยเป็นเบาหวานโดยไม่รู้ตัว การตรวจร่างกายขั้นพื้นฐาน ทำให้เข้าใจร่างกายของเรามากขึ้น 

ส่วนขั้น 3 การดูแลเรื่องอาหารเสริม คนไทยขาดวิตามินดีและโอเมก้า 3  เพราะไม่ค่อยกินปลา หรือผลไม้บางอย่างอย่างอะโวคาโด มีวิตามินที่ดี ควรกินให้ได้ทุกวัน

คนเราต้องกินสารอาหารให้เพียงพอในร่างกาย เพื่่อช่วยชะลอความเสื่อมในระดับเซลล์ ผมก็พยายามยกระดับอาหารเสริมหรือสมุนไพรไทยให้มีคุณค่ามากขึ้น อย่างขมิ้นชัน สมุนไพรไทย ช่วยลดการอักเสบในร่างกายและมีงานวิจัยรองรับ 

ส่วนขั้น 4 เรื่องการบำบัดดูแลร่างกาย ไม่ว่าการใช้วิตามิน การอบซาวน่า กระบวนการแช่ตัวในน้ำเย็นจัด ซึ่งเป็นระดับที่มีงานวิจัยรองรับ มีความปลอดภัย 

และขั้น 5 คือ การใช้เทคโนโลยี การตัดต่อพันธุกรรม การใช้สเต็มเซลล์ การให้สารโมเลกุล ซึ่งมีงานวิจัยระดับหนึ่ง แต่ยังไม่ได้มาตรฐานความปลอดภัย 

Longevity ทั้งหมดที่กล่าวมา ขึ้นอยู่ว่าแต่ละคนอยากลงลึกขั้นไหน มีเวลาและงบอย่างไร

• Longevity ศูนย์บาท สามารถทำได้เลย ? 

Longevity ไม่ใช่เรื่องต้องเสียเงินเยอะๆ ผมสนับสนุน Longevity ศูนย์บาท แค่ปรับปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ทำแล้วผลลัพธ์ที่ได้จะรู้สึกได้ด้วยตัวเอง  ไม่ว่าเรื่องการเลือกอาหาร การออกกำลังกาย คนส่วนใหญ่มีความรู้อยู่แล้ว แต่ไม่เห็นความสำคัญ ไม่คิดว่าต้องเปลี่ยนแปลง

ผมอยากแนะนำ Longevity ที่ทำได้เลย ก่อนอื่นต้องปรับมายเซ็ท ลงทุนวางแผนเพื่อสุขภาพ ตอนอายุ 70-90 ปีจะได้ไม่เป็นภาระลูกหลาน ไม่ติดเตียง ไม่ป่วยต้องฟอกไต ทำเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี

ถ้าถามว่า ต้องกินอาหารอย่างไร คนส่วนใหญ่รู้อยู่แล้ว แต่ผมมีโปรแกรมด้าน Longevity ละเอียดขึ้น ลงลึกเป็นรายบุคคล อย่างเรื่องพีเอ็ม 2.5 ก็เป็นเรื่องที่มีผลต่อสุขภาพ คนยังไม่ค่อยให้ความสำคัญ รวมถึงเรื่องอาหารแปรรูป การดื่มน้ำที่มีไมโครพลาสติกปนเปื้อน ก็ต้องระวัง

• ไลฟสไตล์คุณหมอเป็นอย่างไร

ที่ผ่านมา ผมทำ IF (Intermittent Fasting การกินอาหารแบบกำหนดช่วงเวลา (Fasting) และช่วงรับประทาน (Feeding) เพื่อจำกัดแคลอรีและลดระดับอินซูลิน ) ไม่กินอาหารเยอะ กินโปรตีนให้มากหน่อย 

ส่วนการออกกำลังกาย ถ้ามีเวลาน้อย ผมทำเวทเทรนนิ่ง (Weight Training ออกกำลังกายโดยใช้แรงต้านเพื่อสร้างความแข็งแรงและความทนทานให้กล้ามเนื้อ) ระหว่างทำจะไม่หยุดพักนานไป และการดูแลจิตใจ ผมนั่งสมาธิ ดูแลตัวเองตั้งแต่อายุ 30 และก่อนหน้านี้เคยวิ่งมาราธอน ปัจจุบันการดูแลสุขภาพมีเทคโนโลยีและเครื่องมือชี้ วัดความฟิตของร่างกายมากขึ้น

• ก่อนหน้านี้เคยมีปัญหาสุขภาพไหม

ผมไม่ค่อยมีปัญหาสุขภาพ โดยเฉพาะโรคประจำตัว อย่างมากก็ภูมิแพ้ ผมใช้วิธีออกกำลังกาย อาการป่วยก็หายไปเยอะ ส่วนใหญ่ปัญหาสุขภาพผมมาจากเรื่องอุบัติเหตุที่เคยเกิดขึ้น อาทิ เจ็บเข่า 

• การอักเสบในร่างกาย เป็นต้นเหตุหนึ่งทำให้เกิดความชรา ? 

ถ้าเราจัดการการอักเสบในร่างกายได้ดีและเร็ว จะชะลอความเสื่อมของอวัยวะอื่นๆ ได้เยอะ ทุกวันนี้เราอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ทำให้ร่างกายอักเสบตลอดเวลา แล้วยังมีเรื่องความเครียด อาหารแปรรูป มลภาวะ เรื่องนี้สามารถตรวจดูค่าการอักเสบในร่างกายและปรับพฤติกรรม 

• คนส่วนใหญ่พูดถึงอาหารแนวเมดิเตอร์เรเนียน แม้จะดีต่อสุขภาพ แต่ดูไม่ค่อยเหมาะกับคนไทย?

ตอนนี้ผมกำลังดูเรื่อง เมดิเตอร์เรเนียนแบบไทยๆ มีหลายเมนู ที่คล้ายๆ กับเมดิเตอรเรเนียนไดเอต อย่างข้าวยำ ยำต่างๆ และขนมจีน (เส้นไม่เยอะ) มีธัญพืชและสมุนไพรไทยเยอะ ลดการอักเสบในร่างกายได้ เราก็ใช้เมนูแบบไทยๆ นี่แหละ เวลากินก็เพิ่มน้ำมันมะกอกสักช้อนโต๊ะ เข้าเกณฑ์เมดิเตอรเรเนียนไดเอต

สำหรับคนไม่ชอบออกกำลังกาย ถ้าอยากมีสุขภาพดีๆ ต้องทำอย่างไร

เดินให้ได้วันละ 7,000 ก้าว มีงานวิจัยรองรับ เพียงพอที่จะลดโรคเรื้อรังต่างๆ ได้บ้าง ส่วนการออกกำลังกาย มีท่าบริหารสามารถทำที่บ้านได้ทุกวัน เวลาแปรงฟันลองทำสควอท (Squat-ท่าออกกำลังกายขั้นพื้นฐานสร้างกล้ามเนื้อขา สะโพก และก้น โดยยืนแยกเท้ากว้างประมาณหัวไหล่ หลังตรง หย่อนสะโพกลงเหมือนนั่งเก้าอี้จนต้นขาขนานกับพื้น แล้วดันตัวขึ้น ทำประมาณ 10-12 ครั้ง/เซ็ต)

หรือจะทำท่าแพลงก์ (Plank-ออกกำลังกายโดยสร้างความแข็งแรงแกนกลางลำตัว ลดพุง และเพิ่มความมั่นคงให้กระดูกสันหลัง โดยการคว่ำตัว ยกสะโพกขึ้น ให้ร่างกายตรงเป็นแนวเส้นตรงตั้งแต่ศีรษะถึงเท้า เกร็งท้อง-บั้นท้าย ค้างไว้ 30-60 วินาที)

สิ่งเหล่านี้สามารถทำเพิ่มเติมในชีวิตประจำวันได้ง่ายๆ ถ้าจัดเวลาได้ก็ให้เวทเทรนนิงสัปดาห์ละครั้ง คาดิโอสัปดาห์ละ 150 นาทีตามมาตรฐาน

• การฉีดวัคซีนแต่ละช่วงวัยมีคำแนะนำไหม

มีมาตรฐานการฉีดวัคซีนแต่ละช่วงวัย อย่างวัคซีนงูสวัด มีงานวิจัยทั้งในอังกฤษและอเมริกา วัคซีนตัวนี้ลดความเสี่ยงในการเกิดอัลไซเมอร์ได้ด้วย ขอแนะนำวัคซีนตัวนี้สำหรับคนอายุ 50 ปีขึ้นไป

• เรื่องปรับสมดุลในลำไส้จำเป็นแค่ไหน ?

อาหารที่ช่วยลดการอักเสบในร่างกาย แนะนำการกินโพรไบโอติกส์(Probiotics-จุลินทรีย์ชนิดดี) พวกกิมจิ นัตโตะ (Natto ถั่วเน่าญี่ปุ่น เป็นถั่วเหลืองหมักด้วยเชื้อBacillus subtilis  อาหารสุขภาพยอดนิยมของคนญี่ปุ่น) ,คีเฟอร์ (Kefir -นมหมักเพื่อสุขภาพ มีจุลินทรีย์และยีสต์หลากหลายชนิด) และคอมบูชา (Kombucha-จากการหมักชาดำหรือเขียวกับน้ำตาลและหัวเชื้อจุลินทรีย์ (SCOBY) สิ่งที่ควรระวังคือ อาหารกระตุ้นการอักเสบในร่างกาย จำพวกน้ำตาล ของหวาน 

• เทคโนโลยีด้านสุขภาพในอนาคต มีเรื่องใดน่าสนใจบ้าง 

เรื่องตัดต่อยีนและการใช้สเต็มเซลล์ บางเรื่องแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ยังศึกษาวิจัยอยู่ ผมเคยบอกคนไข้ว่า อย่าเพิ่งรีบแก่รีบตาย ดูแลตัวเองให้ดีๆ อีก 5-10 ปีจะมีนวัตกรรมใหม่ๆ ออกมาเยอะ โดยเฉพาะเรื่อง AI Longevity นำมาปรับใช้กับชีวิตสามารถคำนวณเป็นรายบุคคล เพื่อดูว่า ต้องเติมอาหารเสริมตัวไหนให้เหมาะกับเรา เรื่องพวกนี้มาแน่นอน

• การศึกษาวิจัยเรื่องสุขภาพที่ยังไม่สรุปผลแน่นอน คือเรื่องอะไร

เรื่องยาในกลุ่มซีโนไลติก(Senolytics-ออกแบบมาทำลายเซลล์เสื่อมสภาพหรือ Zombie Cells  เซลล์แก่ชราในร่างกาย ซึ่งซอมบี้เซลล์ทำให้เกิดโรคเรื้อรังต่างๆ เริ่มมีงานวิจัยแนวนี้ มียาอาหารธรรมชาติจัดการกับซอมบี้เซลล์ ถ้าจัดการกับซอมบี้เซลล์ได้ สุขภาพน่าจะดีขึ้น ซึ่งเรื่องยังอยู่ในขั้นตอนงานวิจัย

..............

ภาพประกอบจากเฟซบุ๊ค The Longevist