ผลสำรวจชี้ พนักงานไม่เชื่อใจผู้บริหาร สวนทางความคิดผู้นำเกือบ 90% ที่เชื่อว่าพนักงานไว้ใจตนเอง พนักงานมองว่าผู้นำไม่เห็นคุณค่างานของพวกเขา และพูดอย่างทำอย่าง
KEY POINTS
- Boston Consulting Group สำรวจพบช่องว่างทางความคิดครั้งใหญ่ โดยผู้บริหารเกือบ 90% เชื่อว่าพนักงานไว้ใจตน แต่พนักงานเกินครึ่ง (54%) กลับไม่เชื่อใจหัวหน้า
- สาเหตุหลักที่พนักงานไม่ไว้ใจเกิดจากพฤติกรรมของผู้นำ เช่น ไม่เห็นคุณค่าของงาน, อยู่ห่างจากทีมไม่เข้าใจปัญหาหน้างาน และพูดอย่างทำอย่าง
- การสร้างความไว้วางใจต้องเริ่มจากผู้นำที่ปรับพฤติกรรม เช่น ชื่นชมพนักงาน, ลงไปรับฟังปัญหา, ใส่ใจลูกน้องในฐานะมนุษย์ และเปิดโอกาสให้ทีมมีส่วนร่วม
ช่องว่างระหว่างสิ่งที่ผู้บริหารเชื่อกับความรู้สึกของพนักงาน อาจเป็นปัญหาใหญ่ที่หลายองค์กรกำลังมองข้าม เมื่อผู้บริหารเกือบ 90% มั่นใจว่าพนักงานไว้วางใจตนเอง แต่พอไปถามฝั่งพนักงานกลับพบว่า มีเพียง 46% เท่านั้นที่ไว้ใจหัวหน้าหรือผู้นำองค์กร แปลว่าพนักงานส่วนใหญ่ (เกินครึ่ง) ไม่เชื่อใจ
จริงๆ แล้ว ความเชื่อใจและไว้ใจกันระหว่างผู้บริหารกับพนักงานในองค์กร มีความสำคัญแค่ไหน? และมีผลต่อประสิทธิภาพงานจริงหรือไม่? แล้วทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ? วันนี้กรุงเทพธุรกิจ จะพาไปหาคำตอบพร้อมกัน
ผู้บริหารคิดว่าพนักงานไว้ใจ แต่พนักงานกลับไม่ได้รู้สึกเช่นนั้น
หนึ่งในปัญหาที่หลายองค์กรอาจมองไม่เห็น คือการที่ผู้บริหารเชื่อว่าตัวเองสร้างความไว้วางใจให้กับพนักงานได้แล้ว ทั้งที่ความรู้สึกของคนในองค์กรอาจแตกต่างออกไปอย่างมาก
เดโบราห์ โลวิช (Deborah Lovich) กรรมการผู้จัดการและหุ้นส่วนอาวุโสจาก Boston Consulting Group (BCG) เปิดเผยข้อมูลจากผลสำรวจ The BCG CEO Insomnia Index ที่ระบุว่า ผู้บริหารเกือบ 90% มั่นใจหรือมั่นใจอย่างมาก ว่าพนักงานไว้วางใจผู้นำขององค์กร แต่เมื่อถามพนักงานภายในองค์กรกลับพบว่ามีเพียง 46% เท่านั้นที่เห็นด้วย
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนมุมมองที่แตกต่างอย่างมาก ระหว่างผู้บริหารกับประสบการณ์จริงของคนทำงาน คำถามที่ตามมาคือ ทำไมผู้นำจึงคิดว่าตัวเองได้รับความไว้วางใจ ทั้งที่พนักงานเกินครึ่งไม่ได้รู้สึกแบบนั้น
โลวิช มองว่า หากอยากเข้าใจปัญหานี้ ผู้นำต้องเริ่มจากการเปลี่ยนมุมมองต่อพนักงาน โดยไม่ควรมองว่าพนักงานเป็นเพียงคนที่เข้ามาทำงานตามหน้าที่ แต่ควรมองว่าพนักงานเป็นเหมือนลูกค้าที่ตัดสินใจเลือกว่าจะมอบพลัง ความคิดสร้างสรรค์ และความทุ่มเทให้กับองค์กรมากน้อยแค่ไหนในแต่ละวัน
หากพนักงานได้รับประสบการณ์ที่ดีจากองค์กร ทั้งด้านการทำงาน วัฒนธรรมองค์กร การติดต่อหัวหน้าได้เสมอ ไปจนถึงวิธีที่ผู้บริหารระดับสูงปฏิบัติต่อพนักงาน พวกเขาก็ย่อมอยากทุ่มเททำงานให้กับองค์กร แต่ตรงกันข้าม หากพวกเขาเจอประสบการณ์ที่แย่ ผลงานที่ออกมาก็คงไม่เต็มประสิทธิภาพ
5 เหตุผลที่ทำให้พนักงานไม่ไว้วางใจหัวหน้า
จากแนวคิดและตัวอย่างที่โลวิชหยิบยกมา สามารถสรุปพฤติกรรมของผู้นำที่อาจบั่นทอนความไว้วางใจของพนักงานได้ 5 ประเด็นสำคัญ ดังนี้
1. ไม่เห็นคุณค่าและไม่ยอมรับสิ่งที่พนักงานทำ
พนักงานไม่ได้ต้องการเพียงเงินเดือนหรือสวัสดิการที่เหมาะสม แต่ยังต้องการให้หัวหน้าเห็นความสำคัญของงานที่พวกเขาทุ่มเทลงไปด้วย การทำงานหนักโดยไม่ได้รับคำชื่นชม ไม่ได้รับการยอมรับ หรือไม่เคยได้รับคำขอบคุณ อาจทำให้พนักงานรู้สึกว่าสิ่งที่ตัวเองทำไม่มีความหมาย
การให้คำชมอย่างเฉพาะเจาะจงและทันเวลา จึงมีความสำคัญมากกว่าการรอประเมินผลงานปีละครั้ง เพราะช่วยให้พนักงานรับรู้ว่าหัวหน้าเห็นความพยายามและเข้าใจคุณค่าของงานที่พวกเขาทำ
2. ผู้บริหารอยู่ห่างจากทีม ไม่เข้าใจปัญหาคนหน้างาน
หัวหน้าหรือผู้บริหารที่ใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ในห้องประชุม หรือสำนักงานใหญ่ อาจมองเห็นเพียงผลลัพธ์และตัวเลข แต่ไม่เข้าใจว่าพนักงานต้องเผชิญกับปัญหาอะไรระหว่างทำงาน เมื่อผู้บริหารตัดสินใจหรือกำหนดเป้าหมายโดยไม่เข้าใจสถานการณ์จริง พนักงานก็อาจรู้สึกว่าผู้นำไม่ได้รับรู้ถึงความยากลำบากของพวกเขา
โลวิช เสนอให้ผู้นำออกไปพบปะพนักงานในพื้นที่ทำงานจริง สังเกตปัญหา และลงมือช่วยเหลือในเรื่องเล็กๆ น้อยๆ เพื่อให้เข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นมากกว่าการรับฟังรายงานผ่านคนอื่น
3. ผู้นำสนใจแค่ผลงาน ไม่สนใจพนักงานในฐานะมนุษย์
การรู้จักพนักงานเพียงชื่อ ตำแหน่ง หน้าที่ และผลงานที่ต้องรับผิดชอบ อาจยังไม่เพียงพอที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างหัวหน้ากับลูกน้อง เพราะพนักงานแต่ละคนมีเป้าหมาย ความสนใจ และเรื่องราวในชีวิตที่แตกต่างกัน การที่หัวหน้าแสดงความใส่ใจ ถามไถ่ และทำความเข้าใจคนในทีมให้ลึกซึ้งมากขึ้น จะช่วยให้พนักงานรู้สึกว่าตัวเองไม่ได้เป็นเพียงฟันเฟืองที่มีหน้าที่ทำงานให้สำเร็จ
ในทางกลับกัน หากหัวหน้าสนใจแต่ตัวเลขและผลลัพธ์ โดยไม่เคยใส่ใจคนที่อยู่เบื้องหลังผลงาน ก็อาจทำให้ความสัมพันธ์ขาดความเชื่อมโยงและความไว้วางใจ
4. บริหารแบบบนลงล่าง ไม่เปิดโอกาสให้มีส่วนร่วม
การเปลี่ยนแปลงนโยบาย หรือการกำหนดวิธีทำงานจากผู้บริหารเพียงฝ่ายเดียว โดยไม่ได้สอบถามความคิดเห็นจากคนที่ต้องลงมือปฏิบัติ อาจทำให้พนักงานรู้สึกว่าเสียงของตัวเองไม่มีความหมาย
ทั้งที่คนทำงานหน้างานมักเป็นกลุ่มที่เข้าใจปัญหาและเห็นข้อจำกัดของกระบวนการทำงานได้ดีที่สุด การเปิดโอกาสให้พนักงานเข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่ต้น ไม่เพียงช่วยให้ตอบโจทย์การทำงานจริงมากขึ้น แต่ยังทำให้พวกเขารู้สึกเป็นส่วนหนึ่งขององค์กร และพร้อมสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงมากกว่าเดิม
5. พูดอย่างหนึ่ง แต่ทำอีกอย่าง ไม่เป็นแบบอย่างให้ทีม
ความน่าเชื่อถือของผู้นำไม่ได้เกิดจากสิ่งที่พูดเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากสิ่งที่ลงมือทำด้วย หากหัวหน้าเรียกร้องให้พนักงานเปิดรับเทคโนโลยีใหม่ แต่ตัวเองกลับไม่ยอมเรียนรู้ หรือบอกให้ทีมใกล้ชิดลูกค้า แต่กลับไม่เคยลงไปพบลูกค้าด้วยตัวเอง ก็ย่อมทำให้คำพูดเหล่านั้นขาดน้ำหนัก
ผู้นำจึงต้องแสดงให้เห็นด้วยการกระทำว่า สิ่งที่ตัวเองคาดหวังจากพนักงานนั้นเป็นสิ่งที่พร้อมทำเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาทักษะ AI การสื่อสารอย่างตรงไปตรงมา การรับฟังความคิดเห็น หรือการกล้าทดลองแนวทางการทำงานใหม่ ๆ
เปิดเคสบริษัท Dropbox ออกแบบการทำงานใหม่ ด้วยการรับฟังพนักงาน
หนึ่งในตัวอย่างที่โลวิชยกขึ้นมาคือ บริษัท Dropbox ซึ่งปรับรูปแบบการทำงานหลังสถานการณ์โควิด-19 ด้วยแนวทาง Virtual First โดยเริ่มจากการศึกษาประสบการณ์และความต้องการของพนักงาน แทนที่จะกำหนดนโยบายจากมุมมองของผู้บริหารเพียงฝ่ายเดียว
บริษัทปรับรูปแบบการทำงานให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น ทั้งการกำหนดช่วงเวลาที่ทีมต้องทำงานร่วมกัน กติกาการประชุมที่เรียบง่ายขึ้น การแบ่งปันและบันทึกข้อมูลงานให้มีประสิทธิภาพ รวมถึงกำหนดเหตุผลให้ชัดเจนว่าเมื่อใดที่พนักงานจำเป็นต้องเดินทางมาพบกันที่สำนักงาน
ที่สำคัญ Dropbox ไม่ได้ประกาศใช้แนวทางดังกล่าวแล้วจบไป แต่เปิดรับฟังความคิดเห็น ทดลอง และปรับปรุงขั้นตอนทำงานตลอดกระบวนการใหม่อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้รูปแบบการทำงานสอดคล้องกับความต้องการของพนักงานจริงๆ
ผลลัพธ์พบว่า สัดส่วนพนักงานที่รู้สึกว่าตัวเองประสบความสำเร็จในการทำงานเพิ่มขึ้นจาก 48% เป็น 92% ขณะเดียวกัน บริษัทยังพบสัญญาณเชิงบวกทั้งในด้านการตอบรับข้อเสนองาน และอัตราการลาออกที่ลดลง โดยผู้สมัครจำนวนมากระบุว่าแนวทาง Virtual First เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้อยากเข้าร่วมงานกับบริษัท
ปรับพฤติกรรมหัวหน้า เริ่มจากการทำงานในแต่ละวัน
อีกกรณีหนึ่งเป็นตัวอย่างจากลูกค้าของ BCG ซึ่งพบว่า พนักงานมีผลงานดีขึ้นกว่าเดิม ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากความสามารถของหัวหน้างานในการสร้างแรงบันดาลใจ กระตุ้น และให้คำแนะนำแก่ทีม
เบื้องหลังความสำเร็จนั้น เกิดจากองค์กรปรับวิธีประชุม และเน้นการส่งมอบงานระหว่างกะ (Daily Shift Handover) โดยให้หัวหน้าทำ 3 สิ่งสำคัญ ได้แก่ อธิบายเหตุผลว่าทำไมทีมจึงต้องทำงานแต่ละอย่าง แทนการสั่งเพียงว่าต้องทำอะไร ชื่นชมพนักงานจากสิ่งที่ทำได้ดีในกะที่ผ่านมา และส่งเสริมให้คนในทีมช่วยเหลือกันเอง แทนที่จะต้องรอถามหัวหน้าทุกครั้ง
การปรับกิจวัตรเล็กๆ นี้ช่วยให้พนักงานเข้าใจเป้าหมายของงาน รู้สึกได้รับการยอมรับ และทำงานร่วมกันได้ดีขึ้น ขณะเดียวกัน ยังช่วยลดภาระของหัวหน้าที่ไม่ต้องกลายเป็นคนตัดสินใจหรือแก้ปัญหาทุกเรื่องด้วยตัวเอง
ฮาวทูสร้างความไว้ใจกับทีม ผู้นำต้องเริ่มจากอะไร?
จากประสบการณ์และตัวอย่างที่กล่าวมา โลวิชเสนอแนวทาง 5 ข้อที่ผู้นำสามารถนำไปปรับใช้ได้ในชีวิตประจำวัน ได้แก่
1. ชื่นชมและเห็นคุณค่าของพนักงาน: หัวหน้าควรแสดงความชื่นชมอย่างเฉพาะเจาะจงและทันเวลา ไม่จำเป็นต้องรอให้ถึงรอบประเมินผลงานประจำปี
2. ลงไปดูงานจริงและช่วยเหลือทีม: ออกจากห้องประชุมหรือสำนักงานใหญ่ ไปพบพนักงานในพื้นที่ทำงานจริง รับรู้ปัญหา และช่วยแก้ไขสิ่งที่ทำได้
3. สนใจพนักงานมากกว่าเรื่องงาน: ทำความเข้าใจเป้าหมาย ความสนใจ และสิ่งที่พนักงานให้ความสำคัญ เพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่มากกว่าการสั่งงานและติดตามผลงาน
4. เปิดโอกาสให้พนักงานร่วมออกแบบการเปลี่ยนแปลง: รับฟังความคิดเห็นจากคนทำงาน ไม่ใช่ตัดสินใจทุกอย่างเสร็จแล้วจึงแจ้งให้ทราบ โดยอาจใช้แนวคิด "เก้าอี้ว่างของ Amazon" มาปรับใช้ นั่นคือ เว้นที่นั่งไว้ 1 ที่ ในวงประชุมนั้นๆ เพื่อให้ตัวแทนพนักงานเข้ามาสะท้อนมุมมองของคนทำงานจริง
5. ลงมือทำให้เห็นเป็นตัวอย่าง: หากต้องการให้พนักงานเปิดรับ AI ใกล้ชิดลูกค้า สื่อสารอย่างตรงไปตรงมา หรือกล้าทดลองสิ่งใหม่ ผู้นำหรือหัวหน้างานก็ควรเป็นคนเริ่มต้นทำให้เห็นก่อน
ท้ายที่สุด การสร้างความไว้วางใจให้เกิดขึ้นระหว่างผู้บริหารและพนักงาน ไม่ได้เกิดจากคำประกาศ หรือการปรับโครงสร้างองค์กรขนาดใหญ่เพียงครั้งเดียว แต่เกิดจากสิ่งที่ผู้นำทำซ้ำ ๆ ในทุกวัน ตั้งแต่การรับฟัง การให้เกียรติ การเห็นคุณค่าของคนทำงาน ไปจนถึงการทำให้พนักงานรู้สึกว่าตัวเองมีความหมายต่อทีม
เมื่อสิ่งที่ผู้บริหารมองว่าองค์กรมีให้พนักงาน กับสิ่งที่พนักงานรู้สึกว่าได้รับจริง อาจเป็นคนละเรื่องกัน ช่องว่างระหว่างสองมุมมองนี้นี่เอง ที่ผู้นำต้องเริ่มกลับมาทบทวนดูอีกครั้ง หากเจอช่องโหว่ด้านความไว้ใจ เชื่อใจ แล้วสามารถปรับปรุงแก้ไขได้ทัน ประสิทธิภาพงานก็จะกลับมาดีขึ้น และองค์กรย่อมเติบโตก้าวหน้าได้ยั่งยืนกว่าเดิม
อ้างอิง: Fortune, YahooFinance





