Leadership Loneliness ผู้นำรู้สึกโดดเดี่ยว ความเหงาลามสู่องค์กร

คำว่า “ยิ่งสูง ยิ่งหนาว” อาจไม่ใช่แค่คำเปรียบเปรยของผู้ที่อยู่ในตำแหน่งงานระดับสูงอีกต่อไป เพราะผลสำรวจ Gallup’s 2026 State of the Global Workplace พบว่า ผู้นำมีแนวโน้มเผชิญความเหงามากกว่าพนักงานทั่วไป โดย 31% ของผู้นำองค์กรทั่วโลกระบุว่า พวกเขารู้สึกโดดเดี่ยวอย่างมาก เทียบกับพนักงานระดับปฏิบัติการที่มีสัดส่วน 21%

ความเปลี่ยนแปลงในโลกการทำงานยิ่งทำให้ปัญหานี้ชัดเจนขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเข้ามาของ AI การทำงานร่วมกันระหว่างคนหลายเจนเนอเรชัน รูปแบบการทำงานแบบ Hybrid และโอกาสในการพบปะพูดคุยอย่างไม่เป็นทางการที่ลดลง ปัจจัยเหล่านี้ทำให้ผู้นำระดับสูงมีโอกาสสร้างความสัมพันธ์กับคนรอบข้างน้อยลง จนความโดดเดี่ยวกลายเป็นอีกหนึ่งความท้าทายของการเป็นผู้นำในปัจจุบัน

ทำไมผู้นำที่ไต่ขึ้นตำแหน่งสูง ยิ่งรู้สึกโดดเดี่ยว?

นับตั้งแต่ช่วงการระบาดของโควิด-19 ปัญหาความเหงาและการแยกตัวทางสังคมของวัยทำงาน ถูกหยิบยกมาเป็นประเด็นถกเถียงในสังคมมากขึ้น โดยเฉพาะพนักงานที่ทำงานระยะไกลที่ขาดปฏิสัมพันธ์กับออฟฟิศ อย่างไรก็ตาม ความเหงาไม่ได้เกิดกับพนักงานเท่านั้น แต่ยังเกิดขึ้นกับหัวหน้างานหรือผู้นำองค์กรเช่นกัน และเป็นปัญหาที่มักถูกมองข้าม

สำหรับซีอีโอและผู้บริหารระดับสูง ความเหงามีลักษณะเฉพาะตัว เพราะยิ่งก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งที่สูงขึ้น ก็ยิ่งมีโอกาสเผชิญความเหงาและรู้สึกโดดเดี่ยวมากขึ้น โดยสาเหตุเกิดจากหลายปัจจัย ได้แก่

1. ยิ่งตำแหน่งสูง ยิ่งหาคนที่พูดคุยแบบเปิดใจได้น้อยลง

เมื่อผู้นำไต่ระดับตำแหน่งงานที่สูงขึ้นไปสู่ผู้บริหารระดับสูง จำนวนเพื่อนร่วมงานที่อยู่ในตำแหน่งใกล้เคียงกันก็ลดลงตามไปด้วย การพูดคุยอย่างตรงไปตรงมาจึงเกิดขึ้นได้ยาก ผู้นำอาจมีคนให้ปรึกษาเรื่องงานน้อยลง รวมถึงขาดพื้นที่แลกเปลี่ยนแนวคิด หรือความรู้สึกที่ยังไม่แน่ใจในบางเรื่อง การมีตำแหน่งสูงจึงอาจทำให้ความสัมพันธ์ในที่ทำงานมีความซับซ้อนหรือห่างเหินไป

2. แรงกดดันที่ต้องมีคำตอบให้ทุกคน

พนักงานคาดหวังให้ผู้นำเป็นผู้กำหนดทิศทางการทำงาน นักลงทุนต้องการความชัดเจน ขณะที่คณะกรรมการบริหารก็คาดหวังผลลัพธ์ ทำให้ผู้บริหาร หรือซีอีโอจำนวนมากรู้สึกว่าต้องแสดงออกอย่างมั่นใจ แม้ภายในจะกำลังกังวลหรือไม่แน่ใจก็ตาม พวกเขาจึงมักเก็บความกลัว ความหงุดหงิด และความไม่แน่นอนไว้กับตัวเอง ส่งผลให้รู้สึกโดดเดี่ยวได้ง่าย

3. การทำงานแบบ Remote work ลดโอกาสสร้างความสัมพันธ์กับทีม

แม้การประชุมออนไลน์ช่วยให้ทำงานได้สะดวกขึ้น แต่ก็ทำให้บทสนทนาที่เคยเกิดขึ้นตามธรรมชาติหายไป ไม่ว่าจะเป็นการพูดคุยระหว่างดื่มกาแฟ เดินผ่านกันในสำนักงาน หรือหลังการประชุม เมื่อปฏิสัมพันธ์เหล่านี้ลดลง ผู้นำก็มีโอกาสสร้างความสัมพันธ์และผ่อนคลายความเครียดกับคนรอบข้างน้อยลง

4.  AI เพิ่มภาระและความไม่แน่นอนให้ผู้บริหาร

การที่ AI เข้ามาเขย่าโลกการทำงาน ทำให้ผู้บริหารต้องทบทวนโมเดลธุรกิจใหม่ วางแผนกำลังคน ลงทุนด้านการเรียนรู้ และปรับโครงสร้างองค์กรให้ทันเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ขณะเดียวกันก็ต้องช่วยให้พนักงานรับมือกับความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ด้วย ทำให้ผู้นำต้องแบกรับภาระงานหลายด้านพร้อมกัน

ความเหงากระทบสุขภาพ และความสามารถในการบริหาร

ตามงานวิจัยของ Gallup ระบุอีกว่า ความโดดเดี่ยวเรื้อรังไม่ได้ส่งผลแค่สภาพจิตใจ แต่ยังเชื่อมโยงกับความเครียด ความวิตกกังวล ภาวะหมดไฟ และสุขภาพกายที่แย่ลง สำหรับผู้บริหาร ผลกระทบเหล่านี้อาจลามไปถึงการตัดสินใจ ความคิดสร้างสรรค์ ความสามารถในการรับมือกับปัญหา และวิจารณญาณในการบริหารงาน

ผู้นำบางคนอาจระมัดระวังมากเกินไปจนไม่กล้าพูดคุยเรื่องยาก หรือเลื่อนการตัดสินใจที่สำคัญออกไป ขณะที่บางคนอาจพยายามควบคุมทุกอย่าง เพราะคิดว่าตัวเองต้องเป็นคนแก้ปัญหาทั้งหมด

แม้ผู้นำจะมีความผูกพันกับงานและรู้สึกว่าชีวิตกำลังไปได้ดีมากกว่าพนักงานระดับปฏิบัติการ แต่พวกเขากลับเผชิญความเครียด ความโกรธ และความเศร้ามากกว่าเช่นกัน ดังนั้น ผู้นำไม่จำเป็นต้องมีคำตอบให้ทุกเรื่อง แต่ต้องสร้างสภาพแวดล้อมที่เปิดโอกาสให้คนในองค์กรร่วมกันคิดและหาคำตอบที่ดีที่สุด

เมื่อผู้นำเครียดและห่างเหิน คนทั้งองค์กรก็ได้รับผลกระทบ

ความโดดเดี่ยวของผู้บริหารไม่ได้จบลงที่ตัวบุคคล เพราะพนักงานมักสังเกตท่าทีของผู้นำ หากผู้บริหารดูห่างเหิน เข้าถึงยาก หรือไม่แสดงความรู้สึก ความไว้วางใจที่พนักงานมีต่อพวกเขาก็อาจลดลง ส่งผลให้การสร้างความร่วมมือและแรงบันดาลใจในทีมทำได้ยากขึ้น

จอร์แดน ฟรีดแมน (Jordan Friedman) โค้ชด้านการจัดการความเครียด ซึ่งฝึกอบรมโค้ชผู้บริหารให้ช่วยดูแลความเครียดของลูกค้า อธิบายว่า ผู้นำอาจส่งต่อความเครียดไปยังคนในทีมโดยไม่รู้ตัว เมื่อพนักงานรับรู้ถึงความเครียดของผู้บริหาร ก็อาจเกิดความเครียดตามไปด้วย และทำให้คนในองค์กรต่างหันไปเก็บตัว แทนที่จะสร้างความสัมพันธ์หรือช่วยเหลือกัน

ผลกระทบยังขยายไปถึงการทำงานร่วมกัน เมื่อพนักงานไม่กล้าแสดงความคิดเห็นหรือทักท้วงแนวคิด นวัตกรรมก็อาจชะลอตัว การสื่อสารภายในองค์กรติดขัด และความปลอดภัยทางใจ (Psychological Safety) ลดลง เพราะพนักงานกังวลว่าการพูดในสิ่งที่คิดอาจส่งผลเสียต่อตัวเอง

ท้ายที่สุด องค์กรอาจกลายเป็นสถานที่ที่ทั้งผู้นำและพนักงานต่างรู้สึกโดดเดี่ยว แม้บริษัทจะพยายามเพิ่มความผูกพันของพนักงานต่อองค์กร แต่กลับละเลยความรู้สึกห่างเหินที่เกิดขึ้นกับผู้บริหารของตัวเอง

ยิ่งใช้ AI ในการทำงานมาก ยิ่งต้องสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนในบริษัท

AI ช่วยให้เข้าถึงข้อมูล คำตอบ และสร้างผลงานได้ง่ายขึ้น แต่ไม่สามารถสร้างความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ขึ้นมาทดแทนได้ เมื่อการทำงานพึ่งพาเทคโนโลยีมากขึ้น ความเชื่อมโยงระหว่างคนจึงยิ่งมีความสำคัญ และพนักงานก็ย่อมต้องการให้ผู้นำช่วยสร้างความมั่นใจ อธิบายทิศทาง และทำให้เข้าใจว่าการเปลี่ยนแปลงในที่ทำงานที่เกิดขึ้นมีความหมายอย่างไร

ดังนั้น ทักษะอย่างการสื่อสาร ความเข้าอกเข้าใจผู้อื่น การใช้วิจารณญาณ การสร้างความไว้วางใจ และการรักษาความสัมพันธ์ จึงยังเป็นทักษะสำคัญที่ผู้นำต้องมี และไม่สามารถมอบหมายให้ AI ทำแทนได้ 

โดยเฉพาะในช่วงที่องค์กรต้องปรับตัวอย่างรวดเร็ว พนักงานต้องการผู้นำที่ไว้ใจได้มาช่วยอธิบายว่าเกิดอะไรขึ้น เหตุใดจึงต้องเปลี่ยนแปลง และองค์กรมีแผนรับมืออย่างไร แต่การทำเช่นนั้นย่อมเป็นเรื่องยาก หากตัวผู้นำเองก็รู้สึกโดดเดี่ยวและขาดคนคอยสนับสนุน การเป็นผู้นำในยุค AI จึงไม่ได้มีแค่การนำเทคโนโลยีมาใช้ แต่ต้องให้ความสำคัญกับการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างคนและวัฒนธรรมองค์กรไปพร้อมกัน

5 วิธีที่ผู้นำใช้รับมือกับความโดดเดี่ยว

ความโดดเดี่ยวในตำแหน่งผู้บริหารไม่ใช่สิ่งที่ต้องยอมรับว่าเป็นส่วนหนึ่งของงานเสมอไป ผู้นำสามารถลดปัญหานี้ได้ด้วยการสร้างความสัมพันธ์และเปิดพื้นที่ให้ตัวเองได้รับการสนับสนุนมากขึ้น

1. สร้างเครือข่ายเพื่อนร่วมวิชาชีพที่ไว้ใจได้ ติดต่อกับผู้บริหารจากองค์กรอื่นที่เข้าใจความท้าทายของตำแหน่งเดียวกัน เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและพูดคุยถึงปัญหาอย่างเปิดใจ

2. มีที่ปรึกษาหรือโค้ชคอยให้คำแนะนำ แม้มีประสบการณ์มากแล้ว ผู้นำก็ยังต้องการคนที่ช่วยตั้งคำถาม ท้าทายความคิด และให้มุมมองที่เป็นกลาง เพื่อเปิดโอกาสให้ได้ทบทวนตัวเองและการตัดสินใจ

3. ให้เวลากับความสัมพันธ์ ไม่ใช่แค่เรื่องงาน อย่าปล่อยให้ตารางงานเต็มไปด้วยการประชุมเพื่อสั่งงานและตัดสินใจเพียงอย่างเดียว ควรมีเวลาพูดคุยกับคนรอบข้างเพื่อรักษาความสัมพันธ์ด้วย

4. ยอมรับความไม่แน่ใจเมื่อจำเป็น การเป็นผู้นำไม่ได้หมายความว่าต้องรู้คำตอบทุกเรื่อง การยอมรับว่าบางเรื่องยังไม่แน่ใจหรือจำเป็นต้องขอความช่วยเหลือ อาจช่วยสร้างความน่าเชื่อถือและความไว้วางใจจากทีมได้มากขึ้น

5. มีชีวิตนอกที่ทำงาน ผู้นำควรใช้เวลากับครอบครัว เพื่อน งานอดิเรก งานอาสาสมัคร หรือกิจกรรมในชุมชน เพื่อมีความสัมพันธ์ที่ไม่ผูกติดกับตำแหน่งและผลงานในองค์กร ซึ่งจะช่วยประคับประคองจิตใจในช่วงที่ต้องเผชิญความเครียดจากงาน

ผู้นำไม่จำเป็นต้องโดดเดี่ยวบนหอคอยเสมอไป

ความเหงาของผู้นำไม่ใช่แค่เรื่องส่วนตัว เพราะส่งผลต่อความสามารถในการสร้างความไว้วางใจ สื่อสารกับทีม และทำให้พนักงานมั่นใจในช่วงเวลาที่องค์กรเผชิญความไม่แน่นอน สิ่งเหล่านี้ล้วนต้องอาศัยความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์เป็นพื้นฐาน

เมื่อ AI เปลี่ยนแปลงโลกการทำงานมากขึ้น บทบาทของผู้นำจะไม่ได้อยู่ที่การแข่งขันด้านข้อมูลเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องช่วยให้ผู้คนเข้าใจความเปลี่ยนแปลง มองเห็นทิศทางขององค์กร และสร้างวัฒนธรรมที่ทำให้พนักงานรู้สึกว่าตัวเองเป็นส่วนหนึ่งของทีม

ฟรีดแมน เคยกล่าวไว้ว่า ผู้นำที่ตั้งใจสร้างความสัมพันธ์ที่ดี เปิดรับความช่วยเหลือจากผู้อื่น แม้แต่จากคนที่ตัวเองเป็นผู้ให้คำแนะนำ และรักษาความเชื่อมโยงกับคนรอบข้าง จะพร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงและช่วยให้ทีมก้าวผ่านความท้าทายต่าง ๆ ได้ดีกว่า

การเป็นผู้นำจึงไม่จำเป็นต้องแลกมาด้วยความโดดเดี่ยว และองค์กรเองก็ไม่ควรมองข้ามความรู้สึกนี้ เพราะการดูแลความสัมพันธ์ของคนที่อยู่บนสุดขององค์กร อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างทีมที่แข็งแกร่ง จากการที่ได้เชื่อมโยงถึงกันและกันมากขึ้น

 

 

อ้างอิง: Forbes, Gallup Research, Our Epidemic of Loneliness and Isolation, TheStressCoach, Leadership Communication