ถอดรหัส สารพัด 'มาตรฐานครีมกันแดด' ISO มากมาย แบบไหนปกป้องจริง?

ปฏิเสธไม่ได้ว่าเวลาเดินเลือกซื้อครีมกันแดด พฤติกรรมหลักของผู้บริโภคมักเป็นการพลิกดูตัวเลขค่า SPF สูงๆ หรือเครื่องหมาย + ของ PA ที่ต่อท้ายบนฉลากเป็นอันดับแรก

แต่คำถามสำคัญคือ "เรามั่นใจได้อย่างไรว่าตัวเลขที่เห็นสามารถปกป้องผิวได้ตรงปกจริง?"

โดยเฉพาะถ้าเราอ่านฉลากบนสินค้าครีมกันแดดยี่ห้อต่างๆ จะเห็นเลข ISO มาตรฐานและการทดสอบวัดประสิทธิภาพครีมกันแดดที่หลากหลาย หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่าเครื่องหมายและตัวเลขเหล่านั้นแตกต่างกันอย่างไร

เพื่อไขความกระจ่างในเรื่องนี้ แบรนด์ “HER HYNESS” (เฮอ ไฮเนส) ได้เชิญ รศ.ดร.ภก.วีรวัฒน์ ตีรณะชัยดีกุล อาจารย์ประจำภาควิชาเภสัชกรรม คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบนำส่งยาและเครื่องสำอาง ได้มาร่วมไขข้อข้องใจถึงมาตรฐานการตรวจวัดครีมกันแดด ระหว่างการจัดงานเปิดตัวสินค้าน้องใหม่ “HER HYNESS PDRN BODY SUNSCREEN SPF50+ PA++++” ซึ่งเป็นการทำครีมกันแดดตัวครั้งแรกของแบรนด์

รศ.ดร.ภก.วีรวัฒน์ ชี้ว่า โดยปกติ ผู้บริโภคเวลาจะเลือกซื้อครีมกันแดด ก็จะดูที่ฉลากกันอยู่แล้ว เพียงแต่ว่า ปัจจุบันการดูเพียงฉลากไม่เพียงพอ แต่ควรดูที่มาที่ไปของการทดสอบนั้นๆ ด้วย

“ปัจจุบันเรารู้อยู่แล้ว ISO standard เป็นวิธีการทดสอบที่เป็นมาตรฐานที่สุด ไม่ว่าคุณจะทดสอบด้วย ISO อะไรก็แล้วแต่ สามารถที่จะเลือกได้ แต่ในตัวของสินค้าในประเทศไทยในปัจจุบัน การวัดแบบ in-house method ก็ยังอนุญาตให้ใช้อยู่ เพราะฉะนั้นในการเลือกตัวสินค้าจึงมองแค่ฉลากไม่เพียงพอ แนะนำเลยว่าอาจจะต้องศึกษาจากตัวแบรนด์ก่อนว่า แบรนด์นั้นๆ ใช้การทดสอบแบบไหนก่อนที่จะเลือกซื้อ แต่โดยส่วนตัวอยากแนะนำว่า ควรจะเลือกแบรนด์ที่ทำการทดสอบตาม ISO มาตรฐาน"

แต่ทั้งนี้ ต้องยอมรับว่า ยังมีผู้บริโภคจำนวนไม่น้อย ที่ยังมีความเข้าใจไม่ชัดเจนเกี่ยวกับ ISO ที่ใช้วัดครีมกันแดดที่มีอยู่หลายชุดตัวเลขนั้น ว่ามันแตกต่างกันอย่างไร?

อ.วีรวัฒน์ ได้อธิบายถึงความแตกต่างของ มาตรฐาน ISO (International Organization for Standardization) ซึ่งแต่ละประเภทมีบทบาทและวิธีการทดสอบที่ต่างกัน ดังนี้

• กลุ่มทดสอบในมนุษย์ (In Vivo - Gold Standard) ได้แก่

- ISO 24444 สำหรับการวัดค่า SPF โดยตรงในอาสาสมัครด้วยการดูรอยแดง (Erythema) หลังยิงรังสี UV ซึ่งข้อเสีย คือ อาสาสมัครอาจเสี่ยงจากการรับรังสี อย่างไรก็ตาม วิธีนี้ยังเป็นวิธีที่ได้รับการยอมรับในมาตรฐานและเป็นที่นิยมมากที่สุด

- ISO 24442 สำหรับการวัดค่า PA หรือ UVA-PF โดยดูการเกิดรอยคล้ำของผิว (PPD) ซึ่งทั้งสองวิธีถือเป็นมาตรฐานดั้งเดิมที่เป็นที่ยอมรับมานานนับสิบปี แต่มีข้อจำกัดคืออาสาสมัครต้องเสี่ยงสัมผัสรังสี

• กลุ่มทดสอบในห้องปฏิบัติการ (In Vitro)

คือ ISO 24443 เทคนิคการตรวจวัดค่า UVA-PF และค่าความยาวคลื่นวิกฤติ (Critical Wavelength) ภายนอกร่างกายมนุษย์ทั้งหมด

• กลุ่มเทคโนโลยีขั้นสูงด้วยแขนกล (Robot Test)

คือ ISO 23675 วิธีการตรวจวัดค่า SPF ยุคใหม่ที่ไม่ต้องใช้การวัดในอาสาสมัคร โดยเปลี่ยนมาใช้โรบอทเรียกว่า โรบอทเทสต์ ซึ่งเครื่องมือนี้มีมูลค่าสูงถึงระดับสิบล้านบาท ข้อดีของวิธีนี้คือไม่ต้องใช้คน และให้ผลลัพธ์แม่นยำใกล้เคียงกันไม่ว่าจะทดสอบที่แล็บใด

• กลุ่มวิธีไฮบริดครบวงจร (Hybrid Method)

คือ ISO 23698 เทคโนโลยีล่าสุดที่ใช้หลักการวัดการสะท้อนแสงกลับ (Diffuse Reflectance) ซึ่งถือเป็นวิธีเดียวที่สามารถวัดค่า SPF, UVA-PF และ Critical Wavelength ครบจบได้ในวิธีเดียว

รศ.ดร.ภก.วีรวัฒน์ ย้ำว่า การเลือกซื้อกันแดดที่ได้ผลจริง สิ่งสำคัญที่สุดคือตัวเลข SPF และ PA ต้องมีผลทดสอบตามมาตรฐาน ISO ยืนยันทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างโปร่งใส

“การจะเลือกวิธีการเทสต์แบบไหนก็ขึ้นอยู่กับแต่ละบริษัท ถามว่าจำเป็นต้องเทสต์ครบไหม ไม่จำเป็นนะครับ แต่ถ้าเทสต์ครบแล้วผ่าน ISO ทุกมาตรฐาน ก็ถือว่าเก่ง” อ.วีรวัฒน์ กล่าว

พร้อมแถมเกร็ดความรู้อีกเรื่องที่หลายคนอาจยังเข้าใจผิดอยู่ นั่นคือ เนื้อครีมจะเบาหรือหนัก ไม่ได้เกี่ยวกับประสิทธิภาพการกันแดดเสมอไป แต่ขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีการตั้งสูตรของแบรนด์ ซึ่งในเชิงเภสัชกรรม การพัฒนาสูตรให้เนื้อบางเบาสบายผิวแต่ยังคงค่า SPF และ UVA-PF ได้สูงตามมาตรฐาน ถือเป็นโจทย์ที่ท้าทายอย่างยิ่ง

เรื่องนี้ แอล - กัญญฉัชฌ์ เลิศธนไพบูลย์ ผู้ก่อตั้งและกรรมการผู้จัดการ HER HYNESS ขอร่วมแชร์ประสบการณ์ความยากลำบากกว่าจะได้เปิดตัวสินค้าน้องใหม่อย่าง ‘HER HYNESS PDRN BODY SUNSCREEN SPF50+ PA++++’ ที่กล้าแปะป้ายว่า ผ่านทุกมาตรฐาน ISO ที่มีนั้น เรียกว่าไม่ง่ายเลย นับตั้งแต่เริ่มพัฒนาในปี 2024 เพิ่งจะออกวางตลาดได้ก็เมื่อเร็วๆ นี้นี่เอง

แอล เปิดเผยถึงเบื้องหลังเส้นทางการพัฒนากันแดดรุ่นนี้ว่า เต็มไปด้วยความกดดันและความพยายามอย่างหนัก เพราะแบรนด์ยึดหลัก ‘The Science & Soul’ ที่ต้องพิสูจน์ได้จริงทางวิทยาศาสตร์ควบคู่กับเนื้อสัมผัสที่ผู้บริโภคหลงรัก

โดยทุกครั้งที่ส่งตัวอย่างเข้าตรวจที่ห้องปฏิบัติการจะมีความเครียดสูงมาก เพราะหากสูตรที่เนื้อสัมผัสดีงามไม่ผ่านเกณฑ์การทดสอบแม้เพียงนิดเดียว จะต้อง "นับหนึ่งใหม่ทันที" ต้องทิ้งเนื้อครีมที่ชอบแล้วเริ่มพัฒนาสูตรใหม่ทั้งหมด วนเวียนส่งแล็บซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนผ่านทั้งมาตรฐาน In Vivo, In Vitro, Robot Test รวมถึงเป็นแบรนด์แรกๆ ที่ส่งตรวจและผ่านเกณฑ์มาตรฐานใหม่อย่าง Hybrid ISO 23698 ได้สำเร็จ

สำหรับ HER HYNESS PDRN Body Sunscreen พัฒนาออกมาตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ 2 สูตร ได้แก่ สูตร Hya Cooling Water (ฝาฟ้า) เนื้อน้ำเย็นสบายผิว ผสาน Rose PDRN เติมความชุ่มชื้นสำหรับวันสบายๆ และ สูตร Advanced Repair (ฝาม่วง) เนื้อโลชั่นซึมไว ผสาน Salmon PDRN ฟื้นฟูผิวเสียสะสมและบูสต์คอลลาเจนสำหรับวันที่ต้องเผชิญแดดหนัก

ทั้งนี้ ‘แอล’ ผู้ก่อตั้งและกรรมการผู้จัดการ HER HYNESS ได้เน้นย้ำ ว่า กันแดดต่อให้ดีแค่ไหน ถ้าไม่ได้ทาก็ไม่มีประโยชน์อะไร ดังนั้น กันแดดที่ดี จะต้องเป็นกันแดดที่เราอยากใช้นั่นเอง