กัลปพฤกษ์ เจาะลึกผลรางวัลเทศกาลภาพยนตร์เมืองเวนิส 2026 ภาพยนตร์ Woman Unknown ของผู้กำกับหญิงแดนิช-อียิปต์ May el-Toukhy คว้ารางวัลสิงโตทองคำไปครอง
KEY POINTS
- 'กัลปพฤกษ์' สรุปผลรางวัลเทศกาลภาพยนตร์เมืองเวนิส ประจำปี 2026
- “Woman Unknown” ของผู้กำกับ May el-Toukhy คว้ารางวัลสิงโตทองคำ (Golden Lion) และนักแสดงนำ Mathilde Arcel ได้รับรางวัลนักแสดงหญิงยอดเยี่ยม
- รางวัลสิงโตเงิน Grand Jury Prize ตกเป็นของภาพยนตร์เกาหลีใต้ “Possible Love”
- รางวัลผู้กำกับยอดเยี่ยมเป็นของ Ilya Khrzhanovsky จากเรื่อง “Dau”
- John Malkovich คว้ารางวัลนักแสดงชายยอดเยี่ยมจากเรื่อง “Wild Horse Nine”
- รางวัลบทภาพยนตร์ยอดเยี่ยมตกเป็นของ “A Good Little Soldier” จากฝรั่งเศส
คงเป็นที่ทราบกันไปแล้วว่าเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเมืองเวนิส ประจำปี 2026 ได้ยกย่องสดุดีให้หนังเล่าชีวิตแม่บ้านสตรีที่กำลังจะได้แต่งงานกับชายเจ้าของบ้านชาวเดนมาร์ก หากความลับในอดีตช่วงสงครามโลกครั้งที่สองของนางกำลังจะกลับมาสร้างปัญหาหลังมหาสงครามยุติ เรื่อง Woman Unknown ของผู้กำกับหญิงแดนิช-อียิปต์ May el-Toukhy คว้ารางวัลสูงสุดอย่าง ‘สิงโตทองคำ’ ไปครอง
เมื่อลองหันไปดูชื่อของประธานคณะกรรมการตัดสินได้แก่ นักแสดงและผู้กำกับหญิง Maggie Gyllenhaal และคณะกรรมการของเธอ ได้แก่ ผู้กำกับหญิง Kaouther Ben Hania และ Shahrbanoo Sadat จากตูนิเซียและอัฟกานิสถาน ตามมาด้วยผู้กำกับชาย Xavier Giannoli กับ Johnnie To จากฝรั่งเศส และฮ่องกง ตามลำดับ
เสริมทัพด้วยนักวิชาการชาวอิตาลี Francesco Casetti และนักประพันธ์ดนตรี Daniel Blumberg ชาวอังกฤษ ก็อาจชวนให้คิดได้เหมือนกันว่า หนังที่ได้เข้ามาประกวดทั้ง 21 รายชื่อ Woman Unknown คือเรื่องเดียวเลยที่กำกับโดยผู้กำกับหญิงแบบฉายเดี่ยว
และการที่ประธานคณะกรรมการเป็นสตรี ทั้งยังมีกรรมการเป็นผู้กำกับหญิงอีกสองราย จะมีนัยเกี่ยวข้องอะไรไหม ว่าในความเป็นอิตถีมันย่อมมีความ ‘เข้าอกเข้าใจ’ ระหว่างกันมากกว่า!
ซึ่งก็เป็นคำถามท้าทายที่ Maggie Gyllenhaal ได้รับหลังการประกาศรางวัล เปิดโอกาสให้เธอยืนยันว่า Woman Unknown ได้รับรางวัล ก็เพราะมันเป็นหนังดี มิใช่เพราะผู้กำกับเป็นสตรี
"มีหนังของผู้กำกับหญิงที่ดิฉันเกลียดตั้งเยอะแยะ และผลรางวัลก็มิได้มาจากตัวดิฉันเพียงเสียงเดียว เราขับเคี่ยวลงความเห็นในหมู่คณะกรรมการ ว่างานชิ้นไหนที่คู่ควรจะได้รับรางวัลใหญ่จากเวทีนี้มากที่สุด!"
เป็นอันว่า ถ้อยแถลงของ Maggie Gyllenhaal เป็นข้อยุติมิให้มีการใส่ไคล้นินทาเหล่าคณะกรรมการกันต่อไป สื่อส่วนใหญ่จึงหันไปสนใจผลงานหนัง Woman Unknown ของ May el-Toukhy แทน!
Golden Lion
เธอเป็นที่ต้องตาต้องใจ Christian หลังภรรยาของเขาล้มตาย สุดท้าย Christian จึงเลื่อนตำแหน่งให้ Marie ขึ้นมาเป็นคุณนายหญิงของบ้านผ่านการแต่งงาน แต่ประสบการณ์ฝันร้ายในสมัยสงครามที่ทำให้เธอจำต้องมีความสัมพันธ์ต้องห้ามกับทหารเยอรมันอันถือเป็นการทรยศชาติที่ร้ายแรง เกือบจะแท้งบุตรชายก่อนคลอด Marie จึงมิใช่สตรีปลอดราคี หากมีปมหลาย ๆ อย่างซ่อนเอาไว้ข้างหลัง นางจึงตั้งใจทำทุกทาง มิให้ Christian ล่วงรู้ความลับเหล่านี้ได้ ไม่ว่าจะต้องแลกด้วยอะไรก็ตาม!
ยิ่งได้การแสดงระดับลึก ๆ ปัง ๆ ของ Mathilde Arcel ในบท Marie ก็ยิ่งทำให้หนังเรื่องนี้ทวีความวิปโยคโศกเศร้าเคล้าความน่าหมั่นไส้ในสิ่งที่เธอลงมือทำได้มากขึ้น จนในค่ำคืนการประกาศรางวัล คณะกรรมการตัดสินยังพร้อมใจกันมอบถ้วย Volpi Cup สำหรับ นักแสดงหญิงยอดเยี่ยมประจำเทศกาลให้เธอไปครองด้วยอีกหนึ่งกรุบ ทุบสถิติเป็นหนังประกวดที่ได้รับรางวัลทางการมากที่สุดประจำเทศกาลในปีนี้!
Silver Lion Grand Jury Prize
มาที่รางวัลรองชนะเลิศ นั่นก็คือ สิงโตเงิน Grand Jury Prize ซึ่งได้แก่หนังใหม่ค่าย Netflix จากเกาหลีใต้ Possible Love ของผู้กำกับ Lee Chang-dong ซึ่งต้องบอกเลยว่าเรื่องนี้เป็นงานที่ออกจะ ‘เสียงแตก’ ตอนหนังได้ออกฉาย หลาย ๆ คนก็รักหนังเรื่องนี้อย่างมากมาย ในขณะที่อีกหลาย ๆ คนกลับ ‘รับไม่ได้’ กับความย้วยเยอะและเลอะเทอะหลาย ๆ ส่วนของหนัง
Possible Love เป็นงานที่ตั้งใจคารวะปรมาจารย์นักทำหนังชาวโปแลนด์ Krzysztof Kieslowski โดยการนำคำสอนจากภาพยนตร์โทรทัศน์ชุด Dekalog (1990) ตอนที่ 10 ไม่ให้โลภไปลักหยิบข้าวของของใคร ๆ มาเล่าผ่านเรื่องราวใหม่ในแบบฉบับของ Lee Chang-dong
หนังได้เลือกเล่าความสัมพันธ์ของคู่สามีภรรยาชาย-หญิงสองคู่ คู่แรกเป็นแรงงานชนชั้นล่าง ‘โฮซอก’ และ ‘มีอ๊ก’ โดยฝ่ายชายเพิ่งจะตกงานเพราะถูกเลิกจ้าง ข้างฝ่ายหญิงจึงต้องคอยหาเลี้ยงดูแลครอบครัว กับ ‘เยจี’ และ ‘ซังวู’ ครอบครัวผู้มีอันจะกิน ฝ่าย ‘เยจี’ เป็นนักทำสารคดีที่อินกับการถ่ายทอดชีวิตแรงงาน ในขณะที่ ‘ซังวู’ ก็มีกิจการธุรกิจการลงทุนให้ดูแล นอกจากนี้ ‘โฮซอก’ และ ‘มีอ๊ก’ ยังมีตำแหน่งเป็นคุณพ่อคุณแม่ของ ‘ชอล’ บุตรชายวัยละอ่อนอายุเพียง 10 ขวบอีกด้วย
เมื่อครอบครัวคนจนและคนรวยพบกันในงานศพของอดีตแรงงานที่ ‘โฮซอก’ เคยคบค้าทว่าตัดสินใจฆ่าตัวตายอย่างน่าเศร้า ‘เยจี’ ก็ชวนให้ ‘โฮซอก’ และ ‘มีอ๊ก’ เข้าร่วมเป็น subject ของโครงการถ่ายทำสารคดีเรื่องใหม่ โดยใช้การถูกเอารัดเอาเปรียบของผองแรงงานร่วมสมัยเป็นประเด็นหลักใหญ่ เพื่อนำไปสู่สังคมแห่งการทำงานที่ดีกว่าในวันข้างหน้า
คู่สามีภรรยามีอาการลังเลในเบื้องต้น ทว่าเมื่อ ‘เยจี’ เป็นคนชวนให้ ‘โฮซอก’ และ ‘มีอ๊ก’ เดินทางไปร่วมพักตากอากาศ ณ บ้านพักริมทะเล หัวใจของพวกเขาทั้งสี่ก็เริ่มจะไขว้เขว เทใจให้คนรักของอีกฝ่าย กลายเป็นเรื่องราวของ ‘สี่คนอลเวง’ ไปเสียอย่างนั้น!
ผู้กำกับ Lee Chang-dong ใช้เวลาถึง 164 นาที ในการขยี้ความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครวัยผู้ใหญ่ทั้งสี่ ด้วยบทสนทนาที่ดำเนินไปอย่างยาวนาน เผยอุดมการณ์ด้านเศรษฐศาสตร์การหาเลี้ยงชีวิต และสำนึกในความผิดของการคิดนอกใจ ที่หลาย ๆ ครั้งก็ดูจะ ‘นอกเรื่อง’ ไปไกลกว่าหัวใจที่หนังอยากจะเล่า
ฉาก mouth มอย บนโต๊ะอาหารอันยาวนาน ชวนให้นึกถึงงานหลาย ๆ ชิ้นของผู้กำกับร่วมชาติ Hong Sang-soo ต่างกันตรงความคมคายของบทยังสู้ผู้กำกับรุ่นน้องรายนี้ไม่ได้ ซึ่งก็เป็นเหตุผลที่ทำให้หลาย ๆ คนมองว่าหนังออกจะน่าเหนื่อยหน่าย และเห่อโหมอุดมการณ์กันจนฟูมฟาย ผิดวิสัยหนังที่ถ่ายทอดภาวะภายในของตัวละครได้ล้ำลึกของผู้กำกับรายนี้ไปจนผิดหูผิดตา!
Special Jury Prize
มาที่รางวัล Special Jury Prize หรือรางวัล ‘ขวัญใจคณะกรรมการ’ ตกเป็นของงานสารคดีฝีมือของสองผู้กำกับอิสราเอล คือ Yuval Abraham และ Rachel Szor ชื่อ NAZA โดยทั้งคู่เคยสามัคคีกันสร้างผลงานเรื่อง No Other Land เมื่อปี 2024 ซึ่งเคยคว้ารางวัลออสการ์สาขาหนังสารคดียอดเยี่ยมประจำปีไปได้สำเร็จ
Silver Lion Best Director
ส่วนรางวัลที่มอบให้กับผู้กำกับผู้มีผลงานโดดเด่นในสายประกวดหลักประจำปี ได้แก่รางวัลที่เรียกว่า ‘สิงโตเงิน Best Director’ ซึ่งก็ตกเป็นของหนังมหากาพย์สุดเหวอเรื่อง Dau ของ Ilya Khrzhanovsky
หนังที่จะเป็นบทสรุปของโครงการหนัง Dau series ที่เริ่มต้นถ่ายทำกันมาตั้งแต่เดือนเมษายน 2007 เล่าประวัติชีวิตของนักวิทยาศาสตร์ Lev Landau ชาวโซเวียต ผู้ร่วมคิดค้นอาวุธระเบิดนิวเคลียร์ ซึ่งทำงานอยู่ที่ Institute for Research into Physics and Technology ติดตามทั้งชีวิตการทำงาน ด้านความรักและการนอกใจ ไปจนถึงการที่เขาต้องงัดข้อเสรีภาพในการทำงานกับงบประมาณและการบงการของรัฐสังคมนิยม
โดยผู้กำกับถึงกับลงทุนสร้างสถาบันจำลองแห่งนี้จริง ๆ ในยูเครนเพื่อใช้เป็นฉากในการถ่ายทำหนัง จ้างทั้งทีมงานและนักแสดงสมทบ 400 กว่ารายให้อาศัยอยู่ในสถาบัน เพื่อให้ทำงานกันได้ตลอดสองปี และให้ทุกคนมีโอกาสได้ซึมซับบรรยากาศของชีวิตในยุคนั้น
และหลังจาก Ilya Khrzhanovsky เริ่มผลิตหนังชุด Dau ต่าง ๆ ออกฉายไปตั้งแต่ปี 2019 ปี 2026 ก็ถึงคราวที่เขาต้องปิดฉากตำนานมหากาพย์ภาพยนตร์ชุดนี้ ด้วยเนื้อหาย้อนกลับมาโฟกัสที่เรื่องราวชีวิตของ Landau เองตลอดช่วงเวลาปี 1928-1968 ซึ่งแวดล้อมด้วยตัวละครในสถาบันวิจัย ที่ได้เล่าเรื่องราวของพวกเขาไปแล้วในหนังเรื่องก่อน ๆ ทั้ง 13 เรื่อง
ด้วยลีลาการกำกับที่แสนจะบ้าคลั่ง ตั้งกล้องเหวี่ยงส่ายไปมา เสริมด้วยสารพัดสารพัน effect ด้านภาพ เกรนหนังอันดิบหยาบ และอัจฉริยภาพด้านงานสถาปัตยกรรมที่ทำออกมาได้อย่างอลังการ ผ่านการออกแบบฉากที่ฝากฝีมือไว้ได้ไม่ซ้ำแนวทางใคร ๆ! รางวัลผู้กำกับยอดเยี่ยมสำหรับหนังเรื่องนี้จึงค่อนข้างถูกต้องและโปร่งใส เพราะถ้าได้ดู ก็จะรู้เลยว่า ผู้กำกับเขามีลูกบ้ามากมายจริง ๆ ในการสร้างสรรค์สิ่งเหล่านี้!
Best Screenplay
แต่ถ้าจะตัดสินกันที่ตัวบท หนังประกวดที่เล่าเรื่องได้สดใหม่ และเข้าใจในสิ่งที่ตัวเองเล่าอยู่อย่างลึกซึ้ง ทำถึงในทุกมิติ ก็คงต้องพิจารณารางวัลให้ทีมเขียนบทหนังฝรั่งเศสเรื่อง A Good Little Soldier ของผู้กำกับ Stéphane Brizé ได้แก่ Coralie Amédéo, Olivier Gorce และ Stéphane Brizé เอง
กับหนังที่ตีแผ่ปัญหาของคน ‘ทำงานเก่ง’ ในองค์กรธุรกิจขนาดใหญ่ ว่าต้องรับมือกับแรงกดดันในการทำงานด้านใดบ้าง โดยใช้ตัวอย่างเป็นผู้บริหารงานด้านทรัพยากรบุคคลมือใหม่นาม Carla (แสดงโดย Alba Rohrwacher) ผู้ต้องเข้ามารับความท้าทายใหม่ ๆ ก่อนจะเจอปัญหาสารพัดสารพันมากมาย ไม่ว่าจะเป็นเจ้านายผู้บริหารระดับสูงเพศชายที่เอาแต่ใจ (แสดงโดย Vincent Lindon) ผู้บริหารระดับกลางที่คอย gaslight ผู้ใต้บังคับบัญชา
หน้าที่ในการประเมินผลงานที่ต้องจัดการด้วยความลำบากใจ ในขณะที่ชีวิตในการเป็น single mom ให้บุตรชายตัวน้อย ก็กำลังค่อย ๆ ดิ่งสู่จุดวิกฤติ
บทหนังเรื่องนี้ตีแผ่ชีวิตทุกมุมด้านของ Carla ออกมา เพื่อสะท้อนให้เห็นว่า โลกทุนนิยมเสรีทุกวันนี้มีอำนาจในการกัดกร่อนกลืนกินวิญญาณคนทำงานกันได้หนักหน่วงขนาดไหน
A Good Little Soldier ซึ่งเป็นสำนวนที่ใช้ประชดบุคลากรว่านอนสอนง่าย ทำทุกอย่างตามคำสั่งเจ้านายโดยไม่คิดขัดขืนใด ๆ จึงเหมือนจะเป็น HR on the Verge of Nervous Breakdown ไม่ต่างจากที่ Human Resource (2025) ของผู้กำกับ นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ เคยเล่าไว้ ในขณะที่ A Good Little Soldier กลับไปได้ลึกและไกลจนคว้ารางวัลบทภาพยนตร์ยอดเยี่ยมมาครองได้ในที่สุด!
Best Actor
ส่วนรางวัล Volpi Cup สำหรับนักแสดงฝ่ายบุรุษ คณะกรรมการก็ลงความเห็นปักหมุดให้ John Malkovich ในบท Chris เจ้าหน้าที่ CIA วัยชรากับภารกิจสุดท้ายในการบ่อนทำลายรัฐบาลของประธานาธิบดี Salvador Allende ที่ชิลี ในปี 1973 จากหนังเรื่อง Wild Horse Nine ของผู้กำกับ Martin McDonagh จากสหรัฐอเมริกา เป็นผู้คว้ารางวัลไป
เข้าใจอยู่ว่าสำหรับรางวัลนักแสดงฝ่ายชาย เป้าหมายสำคัญในบรรดาหนังสายประกวดปีนี้ ก็คงหนีไม่พ้นเรื่อง Wild Horse Nine เพราะหนังนำแสดงโดยนักแสดงชายระดับ A-list อยู่อย่างคับคั่ง โดยนอกเหนือจาก John Malkovich แล้วยังมี Sam Rockwell ในบท CIA คู่หู และ Steve Buscemi ในฐานะผู้บังคับบัญชาจอมพี้ขี้ยา เรียกได้ว่าสามารถยกรางวัลนี้ให้ได้ทุก ๆ คน เพราะแต่ละรายนี่ก็ถือว่าอลหม่านได้ไม่แพ้กัน!
Marcello Mastroianni Award for Best New Young Actor or Actress
ปิดท้ายด้วยรางวัล Marcello Mastroianni สำหรับการแสดงที่โดดเด่นโดยนักแสดงรุ่นเยาว์ ซึ่งรายที่เข้าวินคือนักแสดงวัยรุ่นหญิง Malou Khebizi จากหนังฝรั่งเศสเรื่อง 15/18 (A Place to Heal) กำกับโดย Cédric Kahn
หนังเล่าความโกลาหลที่เกิดขึ้นในโรงพยาบาลจิตเวชสำหรับวัยรุ่น สถานที่พำนักของเยาวชนอารมณ์ผลุนผลันดันทุรังไม่สามารถยับยั้งความหัวร้อนของตนเองได้ โดย Malou Khebizi รับบทเป็น Lucia วัยรุ่นอายุ 17 ปี ที่ต้องกลับมายังโรงพยาบาลนี้อีกครั้ง หลังจากเคยได้รับการปล่อยตัวออกไป ซึ่งเธอก็นำเสนอภาวะทางจิตใจที่ไม่สามารถเอาแน่เอานอนอะไรได้ นาทีหนึ่งเธออาจจะยิ้มแย้มด้วยความสดใส แต่อีกนาทีก็อาจจะกลับมาเหวี่ยงด้วยความโมโหร้าย โดยไม่มีปี่มีขลุ่ยใด ๆ คอยนำเลย!
