แนวคิดที่ว่าความสำเร็จต้องมาจากการทุ่มเทให้การทำงานเป็นอันดับหนึ่งของชีวิต อาจไม่ใช่คำตอบสำหรับคนรุ่นใหม่อีกต่อไป เมื่อผลสำรวจล่าสุดจาก Deloitte ในหัวข้อ Gen Z and Millennial Survey ครั้งที่ 15 ซึ่งเก็บข้อมูลจากวัยทำงานกลุ่มตัวอย่าง Gen Z และ Millennials (Gen Y) มากกว่า 22,000 คน ใน 44 ประเทศทั่วโลก พบว่า
คนทำงานรุ่นใหม่กำลังเปลี่ยนมุมมองต่อความสำเร็จในอาชีพการงาน การใช้เทคโนโลยี AI รวมถึง ความคาดหวังที่มีต่อนายจ้างและสถานที่ทำงาน
ความสำเร็จไม่ใช่การเลื่อนตำแหน่งเร็วอีกต่อไป
ท่ามกลางแรงกดดันทางเศรษฐกิจ ค่าครองชีพที่สูงขึ้น ปัญหาที่อยู่อาศัย และการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว คนรุ่นใหม่จำนวนมากกำลังทบทวนความหมายของคำว่า "ประสบความสำเร็จ"
แทนที่จะมุ่งไต่เต้าสู่ตำแหน่งที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว หลายคนกลับให้ความสำคัญกับการหางานที่สอดคล้องกับคุณค่าหรือค่านิยมของตัวเอง มองหางานสนับสนุนสุขภาพจิตที่ดี และเปิดโอกาสให้เติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาว
หนึ่งในสัญญาณที่ชัดเจนที่สุดคือ "ทัศนคติต่อการเป็นผู้นำ" ของคนรุ่นใหม่ ผลสำรวจฉบับใหม่ล่าสุดนี้พบว่า มีเพียง 6% ของผู้ตอบแบบสอบถามเท่านั้นที่มองว่า การก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำองค์กรคือเป้าหมายสำคัญอันดับหนึ่งในปัจจุบัน แปลว่าคนส่วนใหญ่ไม่ได้อยากเลื่อนตำแหน่ง ไม่ได้อยากเป็นหัวหน้าหรือผู้บริหาร
สาเหตุเพราะคนรุ่นใหม่จำนวนไม่น้อยมองว่า ตำแหน่งผู้บริหารมาพร้อมความเครียด ภาวะหมดไฟ ความรับผิดชอบที่หนักขึ้น และความกังวลเรื่องสมดุลระหว่างงานกับชีวิตส่วนตัว
อย่างไรก็ตาม นั่นไม่ได้หมายความว่าพวกเขาไม่มีความทะเยอทะยาน เพราะเมื่อมาดูผลสำรวจในหัวข้อนี้ พบว่า Gen Z ถึง 76% และ Millennials 67% ระบุว่า ยังมีความต้องการก้าวสู่ตำแหน่งผู้นำระดับสูงในช่วงใดช่วงหนึ่งของเส้นทางอาชีพ เพียงแต่พวกเขาต้องการสร้างสมดุลและดูแลคุณภาพชีวิตของตัวเองก่อน
ที่น่าสนใจคือ กลุ่มคนที่อยู่ในตำแหน่งผู้นำอยู่แล้วกลับมีแนวโน้มรายงานว่ามีสุขภาพจิตที่ดี มีสมดุลชีวิตและการทำงานที่เหมาะสม และมีโอกาสน้อยกว่าคนทั่วไปที่จะมองว่า งานเป็นแหล่งความเครียดหลักในชีวิต
ผลลัพธ์ดังกล่าวสะท้อนว่า ภาพจำเกี่ยวกับการเป็นผู้นำที่เต็มไปด้วยความเครียดอาจไม่ตรงกับประสบการณ์จริงของผู้ที่อยู่ในตำแหน่งเหล่านั้น หรืออีกนัยหนึ่ง ผู้ที่ก้าวขึ้นสู่บทบาทผู้นำอาจปรับตัวและคุ้นเคยกับความรับผิดชอบที่เพิ่มขึ้นได้ดีกว่า
AI กำลังเปลี่ยนโลกการทำงานเร็วกว่าที่องค์กรตามทัน
ความสามารถในการปรับตัวกลายเป็นทักษะสำคัญของคนทำงานยุคใหม่ และการมาถึงของ AI ยิ่งเร่งให้ความสามารถดังกล่าวมีความจำเป็นมากขึ้น
ผลสำรวจพบว่า Gen Z และ Millennials กำลังนำ AI เข้ามาใช้ทั้งในชีวิตการทำงานและชีวิตส่วนตัว ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน พัฒนาทักษะใหม่ ขอคำแนะนำด้านอาชีพ หรือแม้แต่ช่วยจัดการความเครียดจากการทำงาน
ขณะเดียวกัน คนรุ่นใหม่ยังเชื่อว่า AI จะเข้ามาเปลี่ยนรูปแบบการทำงาน โดยเฉพาะตำแหน่งงานระดับเริ่มต้นอย่างมีนัยสำคัญ หลายคนคาดว่างานที่เป็นแบบ Routine จะถูกระบบอัตโนมัติเข้ามาทดแทนมากขึ้น ทำให้พนักงานระดับเริ่มต้นสามารถสร้างคุณค่าให้กับองค์กรได้เร็วขึ้น มีโอกาสทำงานที่มีความหมายมากขึ้น และเติบโตในสายอาชีพได้รวดเร็วกว่าเดิม
อย่างไรก็ตาม วัยทำงานรุ่นใหม่จำนวนมากยังมองว่า องค์กรของตนเองปรับตัวไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้
เกือบ 1 ใน 3 ของ Gen Z และ Millennials เชื่อว่าองค์กรที่ตนทำงานอยู่ยังไม่พร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่ AI กำลังจะนำมา และหลายคนรู้สึกว่าองค์กรยังจัดหาเครื่องมือหรือการฝึกอบรมด้าน AI ไม่เพียงพอ ..ช่องว่างดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ความพร้อมของพนักงานและความพร้อมขององค์กรอาจสวนทางกัน
งานต้องมีความหมาย และต้องรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งขององค์กร
แม้โลกการทำงานจะเปลี่ยนแปลงไปมาก แต่มีสิ่งหนึ่งที่ยังคงชัดเจนสำหรับคนรุ่นใหม่ นั่นคือ "Purpose" หรือความรู้สึกว่างานที่ทำมีความหมายกับตนเองและมีคุณค่าต่อสังคม โดยผู้ตอบแบบสอบถามเกือบทั้งหมดระบุว่า การได้ทำงานที่สร้างผลกระทบเชิงบวกและมีคุณค่าต่อผู้อื่น เป็นปัจจัยสำคัญต่อความพึงพอใจในการทำงาน
หลายคนยอมปฏิเสธโอกาสการทำงาน หากองค์กรหรือตำแหน่งงานดังกล่าว ไม่สอดคล้องกับคุณค่าหรือความเชื่อของตนเอง
นอกจากเรื่องความหมายของงานแล้ว ความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งขององค์กรก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน ผลสำรวจพบว่า คนที่มีเพื่อนสนิทในที่ทำงานมีแนวโน้มอยู่กับองค์กรนานกว่า รู้สึกมีความสุขโดยรวมมากกว่า และมีส่วนร่วมกับงานมากกว่า เมื่อเทียบกับคนที่ไม่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับเพื่อนร่วมงาน
ข้อมูลนี้สะท้อนว่า "มิตรภาพในที่ทำงาน" ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องส่วนตัว แต่กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการรักษาพนักงานและความผูกพันต่อองค์กรโดยตรง
คนรุ่นใหม่กำลังเขียนกฎใหม่ของโลกการทำงาน
ผลสำรวจของ Deloitte ชี้ให้เห็นว่า Gen Z และ Millennials ไม่ได้ละทิ้งความทะเยอทะยาน แต่กำลังนิยามความสำเร็จใหม่ในแบบของตัวเอง พวกเขาให้ความสำคัญกับสุขภาวะ ความหมายของงาน ความยืดหยุ่น และคุณภาพชีวิต มากกว่าตัวชี้วัดความสำเร็จแบบดั้งเดิมเพียงอย่างเดียว
วิธีคิดของคนรุ่นใหม่ต่อการเลือกอาชีพ เลือกตำแหน่งงาน รวมถึงการรับมือกับความไม่แน่นอน และการคาดหวังจากนายจ้าง จะมีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางของสถานที่ทำงานในอนาคต รวมถึงกลายเป็นมาตรฐานใหม่ที่คนรุ่น Gen Alpha ซึ่งกำลังก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงานในอีกไม่กี่ปีข้างหน้าจะได้พบเจอ
สำหรับองค์กร การปรับตัวให้ทันความเปลี่ยนแปลงของความคาดหวังเหล่านี้ อาจไม่ใช่ทางเลือกอีกต่อไป แต่เป็นเงื่อนไขสำคัญของการดึงดูดและรักษาคนเก่งในอนาคต
