ทุกวันนี้ คอสต์โก้ (Costco) คือยักษ์ใหญ่ค้าปลีกที่มีพนักงานราว 341,000 คน ดูแลคลังสินค้ามากกว่า 900 แห่งทั่วโลก ภายใต้การนำของ รอน วาคริส (Ron Vachris) ซีอีโอวัย 60 ปี อะไรทำให้ผู้นำองค์กรรุ่นเก๋าคนนี้ประสบความสำเร็จ และสามารถก้าวขึ้นมากุมบังเหียนของธุรกิจระดับโลกได้ ?
เจ้าตัวเฉลยคำตอบว่า หนึ่งในบทเรียนความเป็นผู้นำที่สำคัญที่สุดในชีวิตของเขา ไม่ได้เกิดขึ้นในวันที่ต้องบริหารองค์กรขนาดมหาศาล แต่มันคือบทเรียนด้านการทำงานที่ต้องย้อนกลับไปกว่า 30 ปีก่อน ตอนที่เขารับผิดชอบดูแลบริหาร “คลังสินค้า” ด้วยตัวเองเป็นครั้งแรก
วาคริสเปิดเผยประสบการณ์ตรงด้านการทำงานและบทเรียนผู้นำ ผ่าน U.S. News & World Report ไว้ว่า ช่วงเวลาที่เขาบริหารงานคลังสินค้าของร้านไพรซ์คลับ (Price Club) แห่งหนึ่งในปี 1992 (ก่อนจะควบรวมกับ Costco ในภายหลัง) คือจุดที่ หล่อหลอมทักษะความเป็นผู้นำให้เขาอย่างแท้จริง โดยบทเรียนสำคัญที่เขาได้รับมาในช่วงนั้น คือการ “เลือกคนให้ถูกที่” และการฝึกทักษะคิดเชิงกลยุทธ์ในธุรกิจค้าปลีก
“นั่นคือช่วงเวลาที่ผมพัฒนาทักษะความเป็นผู้นำมากที่สุด ผมได้เรียนรู้ความสำคัญของการล้อมรอบตัวเองด้วยคนเก่ง การวางคนให้เหมาะกับบทบาท และการคิดเชิงกลยุทธ์อย่างจริงจัง” วาคริส บอก
ดูแลพนักงานดี-ค่าตอบแทนเป็นธรรม วัฒนธรรมองค์กรที่ส่งต่อรุ่นสู่รุ่น
แนวคิดของ วาคริส ดังกล่าว สอดคล้องกับวัฒนธรรมองค์กรของ Costco มาอย่างยาวนาน โดย จิม ซิเนกัล (Jim Sinegal) ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท เคยยกย่องให้ โซล ไพรซ์ (Sol Price) ผู้ก่อตั้ง Price Club เป็นที่ปรึกษา และในปี 1993 ทั้งสองบริษัทได้ควบรวมกิจการเข้าด้วยกัน
ตั้งแต่ก่อตั้ง Costco ในปี 1983 ซิเนกัลย้ำมาโดยตลอดว่า ธุรกิจที่ดีจะเริ่มจากการคัดเลือกคนที่มีความซื่อสัตย์ มีใจรักงาน จากนั้นจะต้องดูแลพนักงานอย่างเหมาะสม ให้ค่าตอบแทนที่เป็นธรรม และมอบโอกาสเติบโตในเส้นทางอาชีพ
ซิเนกัล เคยให้สัมภาษณ์กับ U.S. News & World Report เมื่อปี 2009 ไว้ว่า “มันเป็นเรื่องง่ายมาก นี่คือธุรกิจที่ดี เมื่อคุณจ้างคนที่ดี มอบงานที่ดี ค่าจ้างที่ดี และเส้นทางอาชีพที่ชัดเจน สิ่งดีๆ ก็จะตามมาเอง”
จากผู้จัดการร้าน สู่ซีอีโอคนที่ 3 ในประวัติศาสตร์ Costco
เส้นทางอาชีพของวาคริสไม่ได้หยุดอยู่แค่การดูแลร้านเดียว ตามรายงานของ The Wall Street Journal หลังจากบริหารคลังสินค้าในรัฐโคโลราโดสองแห่งในปี 1992 เขาได้รับมอบหมายให้ดูแลคลังสินค้าหลายแห่งในรัฐแอริโซนา หลังการควบรวมกิจการในปี 1993
ตลอดหลายทศวรรษถัดมา วาคริสดำรงตำแหน่งสำคัญในฝ่ายพัฒนาอสังหาริมทรัพย์และฝ่ายจัดซื้อสินค้า ก่อนจะก้าวขึ้นเป็นซีอีโอในเดือนมกราคม 2024 นับเป็นซีอีโอคนที่สามในประวัติศาสตร์ของ Costco ต่อจาก เครก เจลิเน็ก (Craig Jelinek)
ในบทบาทผู้นำสูงสุด วาคริส ย้ำกับผู้จัดการคลังสินค้าว่า สิ่งที่ต้องรักษาไว้คือ “วัฒนธรรมขององค์กร” โดยเฉพาะการจ้างงานพนักงานในระยะยาว เขาบอกว่า “คุณไม่ได้กำลังจ้างแคชเชียร์คนถัดไป หรือคนเข็นรถคนถัดไป แต่คุณกำลังจ้างผู้จัดการคลังสินค้าในอนาคต… คุณกำลังจ้างผู้ที่จะมาดูแลอนาคตของบริษัทเรา”
ค่าจ้างดี โอกาสเติบโตได้จริง เหตุผลที่พนักงานอยู่ยาว
Costco เป็นที่รู้จักในแวดวงอุตสาหกรรมค้าปลีกว่า เป็นองค์กรที่จ่ายค่าจ้างเฉลี่ยสูงกว่าคู่แข่ง ซึ่งช่วยให้บริษัทมีอัตราการลาออกของพนักงานอยู่ในระดับต่ำกว่ามาตรฐานอุตสาหกรรมอย่างชัดเจน (อัตราลาออกแค่เลขหลักเดียว) ตามการวิเคราะห์ของ The Economist เมื่อกุมภาพันธ์ 2024
วาคริสชี้ว่า ปัจจัยสำคัญอีกประการคือ ผู้บริหารระดับสูงจำนวนมาก รวมถึงตัวเขาเอง ต่างก็เริ่มต้นมาจากการเป็นพนักงานตำแหน่งระดับล่าง และเรียนรู้งาน ฝึกฝนทักษะจนไต่เต้าขึ้นมาสู่ตำแหน่งใหญ่ระดับสูงได้
“ทุกคนมีโอกาสนั้น คุณลองดูผู้บริหารที่ขับเคลื่อนบริษัทอยู่ทุกวันนี้ จะเห็นว่าหลายคนเติบโตก้าวหน้ามาจากภายในองค์กรที่เขาทำงานอยู่ ดังนั้น ผู้นำต้องทำให้พนักงานเห็นว่าโอกาสเหล่านี้มีจริง ต้องเป็นผู้ที่มอบเส้นทางอาชีพ ไม่ใช่แค่ให้งาน และการรักษาพนักงานไว้ได้คือหัวใจของความสำเร็จของบริษัท”
ผู้นำระดับโลกเห็นตรงกัน คนรอบตัวกำหนดความสำเร็จ
แนวคิดแห่งความสำเร็จที่ว่า “จงพาตัวเองไปอยู่ท่ามกลางคนเก่ง” ไม่ได้จำกัดอยู่แค่วัฒนธรรมองค์กรของ Costco เท่านั้น แต่ในฝั่งของ แดเนียล ลูเบ็ตสกี (Daniel Lubetzky) ผู้ก่อตั้ง Kind Snacks ก็ระบุในทิศทางเดียวกันว่า ความสำเร็จของเขามาจากการจ้างคนฉลาด มีทักษะหลากหลาย และกล้าให้ฟีดแบ็กงานอย่างตรงไปตรงมา
“ถ้าคุณไม่ล้อมรอบตัวเองด้วยคนเก่งๆ และมีความสามารถ มันจะยากมากที่จะคว้าความสำเร็จในอาชีพ เพราะคุณอาจหลงอยู่ในโหมดที่คิดว่าตัวเองเก่งที่สุด โดยไม่รู้ตัวเลยว่ากำลังทำพลาดอยู่” เขา อธิบาย
ขณะที่ วอร์เรน บัฟเฟตต์ (Warren Buffett) นักลงทุนระดับตำนาน ก็ย้ำแนวคิดเดียวกันในที่ประชุมผู้ถือหุ้นของ Berkshire Hathaway เมื่อเดือนพฤษภาคม ปีที่แล้วว่า “ชีวิตของคุณจะค่อยๆ เดินไปในทิศทางเดียวกับคนที่คุณทำงานด้วย
คุณจะไม่เพียงเรียนรู้วิธีทำธุรกิจให้ประสบความสำเร็จ แต่จะเรียนรู้วิธีใช้ชีวิตให้ประสบความสำเร็จด้วย”
บทเรียนเส้นทางผู้บริหารระดับสูงของ รอน วาคริส ได้สะท้อนแนวคิดผู้นำที่น่าสนใจ ผู้บริหารรุ่นใหม่คงได้ไอเดียและแนวทางในการบริหารงานที่ครบทุกมิติมากขึ้น ที่สำคัญควรจำไว้ว่า หนึ่งในความสำเร็จของผู้นำไม่ได้วัดจากการควบคุมหรือคำสั่งให้คนทำตาม แต่เริ่มจากการมอบโอกาสให้พนักงานได้เติบโตไปพร้อมกับองค์กร การเลือกคนที่เหมาะสม วางคนทำงานไว้ในตำแหน่งที่ใช่ และดูแลพนักงานด้วยค่าตอบแทนที่เป็นธรรม นี่คือการลงทุนระยะยาว
ในโลกการทำงานที่คนจำนวนมากรู้สึกไม่มั่นคงและพร้อมจะเดินออกจากองค์กรได้ทุกเมื่อ วัฒนธรรมแบบ Costco ที่ยึดถือการมอบ “อาชีพ” มากกว่าแค่ “งาน” อาจเป็นคำตอบว่าทำไมบางองค์กรจึงรักษาคนไว้ได้ และยังสร้างผู้นำรุ่นถัดไปจากภายในได้อย่างต่อเนื่อง
อ้างอิง: CNBC, The Wall Street Journal, USnews