'กินจุบจิบ หิวบ่อย หิวตลอดเวลา' อาจเป็นสัญญาณเตือนโรค

เคยสงสัยกันหรือไม่? ว่าทำไมเราทานอาหารเช้า อาหารเที่ยงแล้ว แต่เมื่อต้องนั่งเรียนหรือนั่งทำงานทั้งวัน ไม่ค่อยได้ขยับตัวหรือใช้พลังงานมาก แต่กลับหิวบ่อย กินจุบจิบ ต้องมองหาของหวาน ขนม หรือเครื่องดื่มตลอดวันโดยไม่รู้ตัว

ซึ่งอาการเหล่านี้ อาจจะไม่ใช่เป็นเพียง “ความหิว” ที่โดยปกติความหิวเป็นเรื่องธรรมชาติของร่างกายที่เรียกร้องพลังงาน ทำให้รู้สึกหิวเมื่อไม่ได้กินอะไรติดต่อกันประมาณ 2-3 ชั่วโมง แต่หากรู้สึกว่าร่างกายไม่ได้หิวหรืออยากกินเพราะขาดอาหาร ควรหาสาเหตุที่แท้จริงและวิธีแก้ไข เพื่อหลีกเลี่ยงการกินอาหารเกินกว่าความต้องการจริง ๆ ของร่างกาย

ทั้งนี้ สาเหตุอาจจะไม่ได้มาจากความอยากอาหารเพียงอย่างเดียว แต่อาจเกิดจากระดับพลังงานและน้ำตาลในเลือดที่ขึ้น-ลงไม่สม่ำเสมอ จนร่างกายส่งสัญญาณหิวซ้ำๆ มาลองดูว่าความหิวนี้เกิดจากอะไร และจะปรับให้พลังงานคงที่ขึ้นได้อย่างไร

ข่าวที่เกี่ยวข้อง:

ทางรอดสายหวาน! จุฬาฯ เปิดนวัตกรรม Arto ลดน้ำตาลผลไม้ 65% เพิ่มพรีไบโอติก

อาการแบบไหน? เสี่ยงติดเชื้อทางเดินปัสสาวะโดยไม่รู้ตัว

สาเหตุอะไรที่ทำให้เราหิวบ่อย กินจุกจิก

ก่อนอื่นต้องเข้าใจกลไกความหิวกันก่อน  เวลาที่เราหิวร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนที่ชื่อว่า เกรลิน (ghrelin) ออกมา เพื่อสั่งการไปยังสมองว่าเรากำลังหิว และเมื่อร่างกายได้รับอาหารจนเต็มกระเพาะแล้ว ร่างกายก็จะหยุดหลั่งฮอร์โมนเกรลิน และหลั่งฮอร์โมนอีกตัวหนึ่งที่ชื่อ เลปติน (leptin) เพื่อบอกว่าอิ่มแล้ว

โดยสาเหตุที่ทำให้ใครหลายๆ คน รู้สึกหิวบ่อย หิวตลอดเวลา และกินจุกจิกนั้นมาจาก

1.หากคุณชื่นชอบการรับประทานอาหารประเภทไขมันสูง คาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยว หรืออาหารที่ให้น้ำตาลสูง

 อาหารกลุ่มนี้เช่น เบเกอรี่ ขนมปังขาว อาหารเหล่านี้จะให้พลังงานที่ค่อนข้างสูงแต่จะรู้สึกอิ่มไม่นาน จึงทำให้เกิดอาการหิวบ่อย เนื่องจากร่างกายเกิดระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นอย่างเฉียบพลัน ส่งผลให้ร่างกายหลั่งอินซูลินขึ้นมาจำนวนมาก เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอย่าง เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดลดลงอย่างลวดเร็ว ร่างกายจึงเกิดอาการรู้สึกหิวได้ง่ายขึ้น ขนมหวานจึงเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง และเป็นอันตรายต่อสุขภาพในระยะยาว สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการทานขนมหวานเป็นประจำ

2.อาหารหิวบ่อยที่เกิดจากภาวะน้ำตาลต่ำจากโรค

ภาวะน้ำตาลต่ำ อาจมีสาเหตุมาจากอาการตับอักเสบ ความผิดปกติของไต หรือปัญหาเกี่ยวกับต่อมหมวกไตหรือต่อมใต้สมอง โดยสามารถส่งสัญญาณของโรคได้ จากอาการหิวบ่อยผิดปกติ นอกจากนี้ภาวะน้ำตาลต่ำ มักพบจากสาเหตุการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เข้าไปจำนวนมาก ทำให้เกิดอาการพูดไม่ชัด มีปัญหาในการเดิน วิตกกังวล หัวใจเต้นเร็ว ผิวซีด สั่น เหงื่อออก ชารอบปาก หน้ามืด ชัก หรือเป็นอันตรายถึงชีวิตในรายที่ระดับน้ำตาลลดต่ำอย่างรุนแรง ทั้งนี้ภาวะน้ำตาลต่ำมักพบบ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวาน ซึ่งอาจเป็นผลข้างเคียงจากการรักษาโรค ทำให้เกิดอาการหิวบ่อยได้ง่ายเช่นกัน

3.อาหารหิวบ่อยที่เกิดจากพักผ่อนไม่เพียงพอ

การพักผ่อนไม่เพียงพอ หรืออาการนอนน้อย อาจส่งผลต่อสุขภาพหลายส่วน เช่น ส่งผลให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนที่มีความเกี่ยวข้องกับความอยากอาหาร (ฮอร์โมนเกรลิน) ทำให้รู้สึกหิวอยู่ตลอดเวลา เกิดความอยากอาหารมากขึ้น ทำให้รับประทานอาหารเข้าไปเป็นปริมาณมาก และอิ่มช้าลง

4.อาหารหิวบ่อยที่เกิดจากความเครียด

อารมณ์เครียดหรือวิตกกังวล จะส่งผลให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ฮอร์โมนแห่งความเครียด และอะดรีนาลีน (Adrenaline) เพิ่มสูงขึ้น ซึ่งฮอร์โมนประเภทนี้ตามธรรมชาติจะหลั่งก็ต่อเมื่อร่างกายอยู่ในสภาวะฉุกเฉิน เช่น ตกใจ หรือตื่นเต้นอย่างรุนแรง ทำให้ร่างกายเกิดกระบวนการดึงพลังงานมาใช้มากขึ้น ส่งผลให้เกิดอาการหิว และอยากอาหารประเภทที่มีน้ำตาลและไขมันสูงได้ง่าย

5.อาหารหิวบ่อยที่เกิดจากความผิดปกติของต่อมไทรอยด์

ต่อมไทรอยด์ ทำหน้าที่ในการการควบคุมระบบเผาพลาญพลังงานในของร่างกายและการทำงานของอวัยวะให้เป็นไปตามปกติ เมื่อใดที่ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจากโรคภาวะภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน หรือทำงานผิดปกติ  (Hyperthyroidism) จะส่งผลต่ออารมณ์ น้ำหนัก ระดับพลังงานของร่างกาย แปรปวน มักจะมีอาการหิวบ่อยร่วมด้วย

อาการหิวบ่อย จากพฤติกรรมและการใช้ชีวิต

บางครั้ง พฤติกรรมการใช้ชีวิตของเรา (รวมไปถึงนิสัยการกิน) ก็อาจเป็นต้นเหตุให้เรารู้สึกกินไม่อิ่ม กินไม่พอ หิวตลอดเวลาได้ เช่น

• กินโปรตีนไม่พอ

กินอาหารประเภทแป้งขัดขาวเยอะ เพราะโปรตีนเป็นหนึ่งในสารอาหารหลักที่ให้พลังงานแก่ร่างกาย (ร่วมกับคาร์โบไฮเดรตและไขมัน) เมื่อกินร่วมกันในหนึ่งมื้อ ร่างกายจะมีพลังงานและรู้สึกอิ่ม แต่หากกินแต่อาหารที่มีแต่คาร์โบไฮเดรต หรือกินอาหารประเภทแป้งขัดขาว ที่มีสัดส่วนคาร์โบไฮเดรตสูง และไม่มีใยอาหาร จะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดพุ่งสูงและลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้รู้สึกหิวอีกครั้ง

• กินไขมันไม่พอ

หลายคนหลีกเลี่ยงการบริโภคไขมันเพราะคิดว่าจะทำให้อ้วน แต่ในความเป็นจริง ไขมันคือหนึ่งในสารอาหารจำเป็น หากเลือกกินแต่อาหารที่ไม่มีไขมัน หรือไขมันต่ำ ร่างกายอาจขาดไขมันที่ดี ทำให้เกิดความรู้สึกอยากกินอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตและน้ำตาลสูงเข้าไปทดแทน

• กินใยอาหารน้อยเกินไป

เพราะใยอาหารจะขยายตัวเมื่อกินเข้าไป จึงมีบทบาทในการควบคุมความหิวได้ หากกินอย่างเพียงพอ จะทำให้รู้สึกอิ่มได้เร็ว

• ดื่มน้ำน้อยไป

บางครั้งเมื่อรู้สึกหิว อาจไม่ใช่ความหิวจริง ๆ แต่คือความรู้สึกกระหายน้ำ การดื่มน้ำสม่ำเสมอตลอดทั้งวัน จึงช่วยให้ร่างกายไม่ขาดน้ำ และอาจป้องกันความรู้สึกหิวได้ด้วย

• ไม่จดจ่อเวลากินอาหาร

การกินอาหารโดยไม่จดจ่อ ไม่ว่าจะกินระหว่างกำลังดูหนัง ดูซีรีส์ คลิปวิดีโอ หรืออื่น ๆ อาจทำให้ไม่ตระหนักรู้ว่าตัวเองกำลังกินอะไร และกินเข้าไปเท่าไร แม้จะรับรู้ว่าตัวเองกินไปแล้ว แต่สมองจะไม่ได้ดื่มด่ำ พึงพอใจกับสิ่งที่กิน เมื่อไม่ได้ให้ความสำคัญกับสิ่งที่กินอยู่ จึงทำให้รู้สึกว่าอาหารที่กินเข้าไปยังไม่พอ ไม่ตอบสนองความต้องการเท่าที่ควร

• นอนไม่พอ

หากนอนไม่พอจะทำให้ระดับฮอร์โมนเกรลิน (ghrelin) เพิ่มขึ้น ฮอร์โมนนี้ส่วนใหญ่ผลิตจากกระเพาะอาหาร ทำให้รู้สึกหิวได้

อาการหิวบ่อย ที่อาจมาจากความผิดปกติของร่างกาย

อาการหิวตลอดเวลา อาจเกิดจากโรค หรือสภาวะของร่างกายที่ผิดปกติได้เช่นกัน ดังนี้

• โรคเบาหวานชนิดที่ 1 เมื่อเป็นเบาหวานชนิดที่ 1 ร่างกายจะขาดอินซูลินที่จะพากลูโคสเข้าสู่เซลล์ ทำให้เซลล์ต่าง ๆ ในร่างกายไม่ได้รับกลูโคส กลูโคสจึงอยู่ในกระแสเลือด และถูกขับออกทางปัสสาวะ ทำให้ร่างกายเรียกร้องให้กินมากขึ้น
• ไฮโปไกลซีเมีย (Hypoglycemia) หรือภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ คือภาวะที่ร่างกายมีกลูโคสในระดับต่ำ อาจมาจากการกินยารักษาโรคเบาหวาน ผู้ที่มีภาวะนี้มักมีอาการเบลอ พูดไม่ชัด และมีปัญหาในการเดิน
• ปัญหาเกี่ยวกับต่อมไทรอยด์ ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมที่ผลิตฮอร์โมนเพื่อควบคุมการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ภายในร่างกาย หากต่อมไทรอยด์ทำงานมากไป หรือมีภาวะไฮเปอร์ไทรอยด์ (hyperthyroidism) จะทำให้มีอาการชีพจรเต้นเร็ว เหงื่อออกมาก กล้ามเนื้ออ่อนแรง กระหายน้ำแม้จะเพิ่งดื่ม
• ความเครียด เมื่อมีความเครียดหรือวิตกกังวล ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล ที่จะเพิ่มความรู้สึกหิว อีกทั้งผู้ที่มีความเครียดมีแนวโน้มอยากอาหารประมาณน้ำตาลและไขมันสูง

วิธีแก้อาการ หิวบ่อย หิวเร็ว เบื้องต้น

ควรกินอาหารที่มีโปรตีนและไฟเบอร์สูง เช่น ถั่ว ธัญพืช ผักใบเขียว และลดการบริโภคน้ำตาลและอาหารแปรรูปที่ทำให้อิ่มไม่นาน นอกจากนี้ควรดื่มน้ำให้เพียงพอ เพราะบางครั้งร่างกายอาจสับสนระหว่างความหิวกับความกระหายน้ำ

การนอนหลับอย่างเพียงพอ 6-8 ชั่วโมงต่อวันช่วยปรับสมดุลฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับความหิว ลดความเครียดด้วยการออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมที่ช่วยผ่อนคลาย และหากยังมีอาการหิวบ่อยผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง

อ้างอิง: โรงพยาบาลเมดพาร์ค  , Worldmed center ,โรงพยาบาลศิครินทร์