วันพุธ ที่ 18 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

Park Longevity ใช้เวลาในสวนสาธารณะ อาจช่วยให้อายุยืนขึ้นได้

การใช้เวลาในสวนสาธารณะช่วยลดความเครียด ส่งเสริมสุขภาพหัวใจและสมอง พร้อมลดความเสี่ยงโรคเรื้อรังบางชนิด เพียงเดินเล่นท่ามกลางธรรมชาติ 30 นาที ก็อาจส่งผลดีต่อสุขภาพ

KEY POINTS

  • การใช้เวลาในพื้นที่สีเขียว เช่น สวนสาธารณะ ช่วยลดความเครียด ทำให้อารมณ์ดี และมีสมาธิมากขึ้น
  • งานวิจัยพบความสัมพันธ์กับการมีสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดที่ดีขึ้น และช่วยลดความเสี่ยงการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร
  • อาจช่วยลดความเสี่ยงของโรคเรื้อรังบางชนิด เช่น ภาวะสมองเสื่อม โรคหลอดเลือดสมอง และเบาหวาน
  • การไปสวนสาธารณะบ่อยครั้งมีความสัมพันธ์กับการใช้ยาบางประเภทน้อยลง โดยเฉพาะยาด้านสุขภาพจิต ยาลดความดันโลหิต และยารักษาโรคหอบหืด

ท่ามกลางชีวิตที่เร่งรีบของคนเมือง การได้ออกไปเดินเล่นในสวนสาธารณะ สูดอากาศบริสุทธิ์ หรือนั่งพักใต้ร่มไม้ อาจเป็นเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ ที่ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายจากความวุ่นวายในแต่ละวัน แต่ประโยชน์ของการใช้เวลาอยู่ท่ามกลางธรรมชาติไม่ได้มีแค่เรื่องของความสบายใจ เพราะงานวิจัยพบว่า พื้นที่สีเขียวอาจมีส่วนช่วยให้เรามีสุขภาพดีและอายุยืนขึ้นได้

ตั้งแต่การลดความเครียด ช่วยให้อารมณ์ดีขึ้น ไปจนถึงการส่งเสริมสุขภาพหัวใจและลดความเสี่ยงของโรคเรื้อรังบางชนิด ทำให้พื้นที่สีเขียว (Green Space) กลายเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ได้รับความสนใจในแวดวงการดูแลสุขภาพเพื่ออายุยืน หรือ Longevity

ที่น่าสนใจคือ เราไม่จำเป็นต้องเดินทางไปเที่ยวป่าหรือภูเขาเพื่อสัมผัสประโยชน์เหล่านี้ เพราะแม้แต่สวนสาธารณะเล็ก ๆ ใจกลางเมืองก็อาจส่งผลดีต่อสุขภาพได้เช่นกัน

กรุงเทพธุรกิจ ชวนผู้อ่านสำรวจ 5 ประโยชน์ของการใช้เวลาในสวนสาธารณะ ที่มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สนับสนุน และอาจทำให้คุณอยากหาเวลาออกไปเดินเล่นท่ามกลางธรรมชาติให้บ่อยขึ้น

1. ลดความเครียด ช่วยให้อารมณ์ดีและมีสมาธิมากขึ้น

หลังจากทำงานเหนื่อยมาทั้งวัน การออกไปเดินเล่นในสวนสาธารณะอาจเป็นวิธีง่าย ๆ ที่ช่วยให้ร่างกายและจิตใจได้ผ่อนคลาย

งานวิจัยจากประเทศจีนพบว่า การเดินในพื้นที่ป่าภายในเมือง (Urban Forest) เพียง 30 นาที ช่วยส่งเสริมสมาธิ อารมณ์ ความรู้สึกมีคุณค่าในตัวเอง และความเพลิดเพลินในการออกกำลังกายได้ดีกว่าการเดินบนลู่วิ่งภายในอาคาร

นอกจากนี้ ผู้ที่เดินท่ามกลางธรรมชาติยังมีระดับคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับความเครียดลดลง พร้อมกับมีการทำงานของระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (Parasympathetic Nervous System) เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นระบบที่ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลายและฟื้นตัวจากความเครียด

Park Longevity ใช้เวลาในสวนสาธารณะ อาจช่วยให้อายุยืนขึ้นได้

ผลการศึกษานี้สะท้อนว่า การเดินออกกำลังกายไม่ได้ให้ประโยชน์เฉพาะด้านความแข็งแรงของร่างกายเท่านั้น แต่สภาพแวดล้อมที่เราเลือกเดินก็อาจมีส่วนช่วยส่งเสริมสุขภาพจิตได้เช่นกัน

2. ดีต่อสุขภาพหัวใจ ลดความเสี่ยงเสียชีวิตก่อนวัยอันควร

พื้นที่สีเขียวไม่ได้ช่วยแค่ให้รู้สึกผ่อนคลาย แต่ยังมีความสัมพันธ์กับสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดที่ดีขึ้นด้วย

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Environmental Research ซึ่งรวบรวมข้อมูลจากการศึกษามากกว่า 140 เรื่อง พบว่า ผู้ที่สัมผัสพื้นที่สีเขียวมากกว่ามีแนวโน้มที่จะมีอัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิตต่ำกว่า

นอกจากนี้ การสัมผัสพื้นที่สีเขียวยังมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่ลดลงของโรคหลอดเลือดสมอง โรคความดันโลหิตสูง ภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ โรคหอบหืด และโรคหลอดเลือดหัวใจ

ผลการวิเคราะห์ยังพบความสัมพันธ์กับความเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคหัวใจที่ต่ำลงประมาณ 16% และความเสี่ยงเสียชีวิตก่อนวัยอันควรจากทุกสาเหตุที่ต่ำลงประมาณ 31%

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นความสัมพันธ์ที่พบจากการศึกษาประชากร ไม่ได้หมายความว่าการเดินสวนสาธารณะเพียงอย่างเดียวจะช่วยลดความเสี่ยงเสียชีวิตได้ตามตัวเลขนี้โดยตรง

ถึงอย่างนั้น ผลการศึกษาก็สะท้อนให้เห็นว่า การมีพื้นที่สีเขียวในชีวิตประจำวันอาจเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพหัวใจในระยะยาว

3. อาจช่วยลดความเสี่ยงสมองเสื่อมและโรคหลอดเลือดสมอง

นอกจากสุขภาพหัวใจแล้ว การอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีต้นไม้และธรรมชาติมากขึ้น ยังอาจส่งผลดีต่อสุขภาพสมองเมื่ออายุมากขึ้นด้วย

งานวิจัยจากประเทศแคนาดา ศึกษาข้อมูลประชากรในรัฐออนแทรีโอ โดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียมประเมินปริมาณพื้นที่สีเขียวในละแวกที่อยู่อาศัย และนำมาเปรียบเทียบกับข้อมูลการเกิดภาวะสมองเสื่อมและโรคหลอดเลือดสมอง

Park Longevity ใช้เวลาในสวนสาธารณะ อาจช่วยให้อายุยืนขึ้นได้

ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่อาศัยอยู่ในละแวกที่มีพื้นที่สีเขียวมากกว่า มีแนวโน้มเสี่ยงเกิดภาวะสมองเสื่อมต่ำลงประมาณ 3% และโรคหลอดเลือดสมองต่ำลงประมาณ 4%

แม้ตัวเลขจะไม่ได้สูงมากนัก แต่ก็เป็นอีกหนึ่งหลักฐานที่ชี้ว่า สภาพแวดล้อมรอบบ้านอาจมีความเกี่ยวข้องกับสุขภาพสมองในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้ยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าพื้นที่สีเขียวช่วยป้องกันภาวะสมองเสื่อมได้โดยตรง เนื่องจากยังมีปัจจัยอื่น ๆ เช่น มลพิษทางอากาศ การออกกำลังกาย และพฤติกรรมสุขภาพ ที่อาจส่งผลต่อความสัมพันธ์ดังกล่าว

4. อยู่ใกล้พื้นที่สีเขียว อาจลดความเสี่ยงเบาหวาน

อีกหนึ่งประโยชน์ที่น่าสนใจของพื้นที่สีเขียวคือ ความสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคเบาหวานที่ลดลง

งานวิจัยจากประเทศจีนที่ศึกษาผู้ใหญ่จำนวน 22,535 คน ในเมืองหนิงโป พบว่า ผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีความเขียวมากกว่า มีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวานต่ำกว่าประมาณ 55 - 62% ตามวิธีการประเมินพื้นที่สีเขียวที่แตกต่างกัน โดยกลุ่มผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่พบความสัมพันธ์ดังกล่าวเด่นชัดที่สุด

โดยทั่วไป เราอาจคิดว่าการมีสวนสาธารณะใกล้บ้านช่วยให้คนออกไปเดินหรือออกกำลังกายมากขึ้น จึงช่วยควบคุมน้ำหนักและลดความเสี่ยงเบาหวานได้

แต่สิ่งที่น่าสนใจจากงานวิจัยนี้คือ ความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่สีเขียวกับความเสี่ยงเบาหวานที่ลดลง ไม่สามารถอธิบายได้ทั้งหมดด้วยระดับกิจกรรมทางกายหรือดัชนีมวลกาย (BMI)

นักวิจัยจึงตั้งข้อสังเกตว่า พื้นที่สีเขียวอาจส่งผลต่อสุขภาพผ่านกลไกอื่น ๆ นอกเหนือจากการออกกำลังกายและการควบคุมน้ำหนัก

5. ใช้เวลาในสวนบ่อยขึ้น สัมพันธ์กับการใช้ยาบางชนิดที่น้อยลง

งานวิจัยจากประเทศฟินแลนด์ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Occupational & Environmental Medicine ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ธรรมชาติในเมืองกับการใช้ยาตามใบสั่งแพทย์

ผลการศึกษาพบว่า ปริมาณพื้นที่สีเขียวหรือพื้นที่สีฟ้า เช่น แม่น้ำและทะเลสาบ ที่อยู่ใกล้บ้าน รวมถึงการมองเห็นธรรมชาติจากที่พักอาศัย ไม่ได้มีความสัมพันธ์กับการใช้ยาอย่างชัดเจน

ในทางกลับกัน ผู้ที่ออกไปใช้เวลาในพื้นที่สีเขียวบ่อยกว่า มีแนวโน้มใช้ยาบางประเภทน้อยกว่า โดยเฉพาะยาที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต เช่น ยาต้านความวิตกกังวล ยาต้านซึมเศร้า และยานอนหลับ รวมถึงยาลดความดันโลหิตและยารักษาโรคหอบหืด

อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษานี้ไม่ได้หมายความว่าการเดินสวนสาธารณะสามารถใช้แทนการรักษาหรือทำให้หยุดยาได้ เพราะเป็นเพียงการพบความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการใช้พื้นที่สีเขียวกับการใช้ยาเท่านั้น

แต่สิ่งที่งานวิจัยสะท้อนคือ การออกไปสัมผัสธรรมชาติอย่างสม่ำเสมออาจมีความสำคัญต่อสุขภาพมากกว่าการมีต้นไม้อยู่รอบบ้านเพียงอย่างเดียว

ไม่ต้องไปเที่ยวป่า แค่เดินสวนใกล้บ้านก็ได้

สำหรับคนเมืองที่ใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ในอาคาร การหาเวลาออกไปสัมผัสธรรมชาติอาจไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เราไม่จำเป็นต้องเดินทางไปไกลถึงป่าหรือภูเขา เพราะสวนสาธารณะใกล้บ้านก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยให้เราได้ใช้เวลาอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ

อาจเริ่มจากการเดินเล่นในสวนหลังเลิกงาน เปลี่ยนจากการเดินบนลู่ในยิมมาเดินกลางแจ้งบางวัน หรือใช้เวลาช่วงวันหยุดไปนั่งอ่านหนังสือและพักผ่อนใต้ร่มไม้

แม้งานวิจัยยังไม่สามารถระบุได้แน่ชัดว่า ควรใช้เวลาในสวนสาธารณะนานเท่าไรจึงจะได้รับประโยชน์สูงสุด แต่การศึกษาบางชิ้นพบว่า เพียงเดินในพื้นที่ธรรมชาติ 30 นาที ก็อาจช่วยลดความเครียดและทำให้อารมณ์ดีขึ้นได้

ดังนั้น การใช้เวลาในพื้นที่สีเขียวจึงเป็นอีกหนึ่งวิธีดูแลสุขภาพที่ทำได้ง่ายในชีวิตประจำวัน โดยไม่จำเป็นต้องใช้เวลานาน เพียงหาโอกาสออกไปเดินเล่นหรือพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติอย่างสม่ำเสมอ ก็อาจส่งผลดีต่อสุขภาพทั้งร่างกายและจิตใจในระยะยาว

 

อ้างอิง nypost