‘วิทัย’ กางผลงาน 1 ปี สวนกระแสวิจารณ์ ย้ำแก้ปัญหาโครงสร้างต้องลงมือทำ

นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย(ธปท.)โพสต์ข้อความผ่านสังคมออนไลน์ โดยรวบรวมผลงานการดำเนินงานของ ธปท.ในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา ภายหลังเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับการทำงานของ ธปท.

โดยเฉพาะประเด็นการกฏหมายธปท. ที่มีความล่าช้า หลังนายสมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการธปท.ออกมาแสดงความผิดหวังต่อความคืบหน้าการดำเนินงานดังกล่าว

โดยนายวิทัยระบุว่า "มักพูดเสมอว่า ปัญหาเชิงโครงสร้างเป็นเรื่องใหญ่ ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยการออกโครงการใดโครงการหนึ่ง หรือดำเนินการโดยหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเพียงหน่วยงานเดียว แต่ต้องทำซ้ำอย่างต่อเนื่อง จึงจะค่อยๆ บรรเทาปัญหาได้"
 

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่สำคัญกว่าคือการต้องลงมือทำจริง ไม่ใช่เพียงการวิเคราะห์ปัญหา วิจารณ์คนอื่น หรือออกประชาสัมพันธ์ด้วยถ้อยคำสวยหรู

ทั้งนี้ ในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา ธปท. ได้ปรับทิศทางยุทธศาสตร์ (Strategic Direction) ให้เข้ามามีบทบาทประคับประคองเศรษฐกิจมากขึ้น โดยใช้นโยบายการเงินที่ผ่อนคลาย ผ่านการปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง

พร้อมออกมาตรการ 18 โครงการ เพื่อบรรเทาปัญหาเชิงโครงสร้างใน 4 เรื่องสำคัญ โดยยอมรับว่ายังมีงานที่ต้องดำเนินการต่ออีกมากกว่าจะแก้ไขปัญหาได้สำเร็จ

สำหรับผลงานด้านนโยบายการเงินในรอบ 1 ปีที่ผ่านมา ธปท.ทำหลายด้าน โดยธปท.ปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง จาก 1.50% เหลือ 1.00% รวมถึงเข้าไปบริหารจัดการอัตราแลกเปลี่ยนในเชิงรุก เพื่อลดความผันผวน

ขณะเดียวกัน ได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างผ่านการกำกับดูแลสถาบันการเงินใน 4 เรื่องสำคัญ

ได้แก่ การแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือน การเพิ่มโอกาสเข้าถึงสินเชื่อของผู้ประกอบการ SMEs การสร้างความเป็นธรรมในการใช้บริการทางการเงิน และการป้องกันเงินเทาและการทุจริตผ่านระบบการเงิน โดยมีมาตรการสำคัญที่ดำเนินการแล้ว ดังนี้

• 1. แก้ปัญหาหนี้ครัวเรือน

ธปท. ดำเนินโครงการ “ปิดหนี้ไว ไปต่อได้” ร่วมกับบริษัท บริหารสินทรัพย์สุขุมวิท จำกัด (SAM) เพื่อช่วยเหลือลูกหนี้รายย่อยที่เป็นหนี้เสีย (NPL) โดยมีลูกหนี้เข้าร่วมโครงการแล้วกว่า 182,000 บัญชี จากเป้าหมาย 200,000 บัญชีภายในปีนี้

นอกจากนี้ ยังมีการคงอัตราผ่อนชำระขั้นต่ำ (Minimum Payment) ของบัตรเครดิตไว้ที่ 8% ซึ่งช่วยรักษาสภาพคล่องให้ลูกหนี้ได้ประมาณ 2 ล้านบัญชี

• 2. เพิ่มโอกาสเข้าถึงสินเชื่อ SMEs

ธปท. ดำเนินโครงการ “SMEs Credit Boost” ซึ่งเป็นกลไกค้ำประกันความเสี่ยงด้านเครดิต โดยมียอดปล่อยสินเชื่อแล้วกว่า 80,000 ล้านบาท บรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้

พร้อมกันนี้ ยังมีโครงการ “SMEs Secure Plus” เพื่อเสริมสภาพคล่องให้ผู้ประกอบการ SMEs โดยผ่อนปรนให้สถาบันการเงินสามารถนำหลักประกันอื่นๆ มาพิจารณาร่วมกับกระแสเงินสดของผู้ประกอบการได้

• 3. สร้างความเป็นธรรมในการใช้บริการทางการเงิน

ธปท. ดำเนินการลดค่าธรรมเนียมบริการทางการเงิน 19 รายการ ครอบคลุมบริการบัญชีเงินฝาก บัตรอิเล็กทรอนิกส์ ธุรกรรมการชำระเงิน และสินเชื่อ SMEs ซึ่งช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายให้ลูกค้ารายย่อยและผู้ประกอบการ SMEs ได้ถึง 8,000 ล้านบาทต่อปี

• 4. ป้องกันเงินเทาและการทุจริตผ่านระบบการเงิน

ธปท. เพิ่มความเข้มงวดในการกำกับธุรกรรมเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป โดยหลังจากออกมาตรการพบว่ามูลค่าการถอนเงินสดลดลงกว่า 57% เมื่อเทียบกับเดือนม.ค. 2569

นอกจากนี้ ยังมีการกำหนดให้ร้านทองรายงานข้อมูลเมื่อมีการถอนทองคำจริง (Physical Gold) ตั้งแต่ 2 กิโลกรัมต่อวัน ส่งผลให้ธุรกรรมดังกล่าวลดลงกว่า 85% เมื่อเทียบกับเดือนม.ค. 2569

ขณะเดียวกัน ธปท. ได้จัดทำกรอบการดำเนินงานเพื่อปกป้องภาคการเงินจากกิจกรรมผิดกฎหมาย (Framework for Safeguarding the Financial Sector from Illicit Activities) และผลักดัน Bangkok Blueprint ร่วมกับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และกลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group) ในการประชุม IMF-World Bank Annual Meetings 2026 ที่ผ่านมา

สำหรับมาตรการระยะต่อไป ธปท. อยู่ระหว่างเตรียมออกประกาศและเปิดรับฟังความคิดเห็นเพิ่มเติมอีก 5 มาตรการ

ซึ่งคาดว่าจะเริ่มดำเนินการได้ตั้งแต่เดือนพ.ย. 2569 ถึงเดือนมี.ค. 2570 ประกอบด้วย การกำกับการซื้อขายทองคำด้วยเงินสดเกิน 10 ล้านบาท การกำกับธุรกิจ Buy Now Pay Later การลดค่าตรวจเครดิตบูโร การกำกับ THB Stablecoin และการยกระดับธุรกิจ Money Changer

นอกจากนี้ ยังเตรียมออกโครงการ SMEs Credit Portal ในเดือนม.ค. 2570 เพื่อเป็นแพลตฟอร์มกลางเชื่อมโยงระหว่างผู้ประกอบการและผู้ให้สินเชื่อ

• ส่วนแผนงานสำคัญในปี 2570 ธปท. จะให้น้ำหนักกับ 3 เรื่องหลัก ได้แก่

1. การแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือน เพื่อบรรเทาภาระหนี้ของประชาชน

2. การเพิ่มโอกาสเข้าถึงสินเชื่อของ SMEs ผ่านโครงการ SMEs Credit Portal กลไกค้ำประกันสินเชื่อใหม่ และ Alternative Data Exchange รวมถึงการเพิ่มการแข่งขันในระบบสินเชื่อ

3. การกำกับดูแลธุรกิจ Non-bank ให้ครอบคลุมทุกประเภท ทั้งธุรกิจปล่อยสินเชื่อ (Non-bank Lending) ธุรกิจบริการชำระเงิน (Payment) ธุรกิจเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยน เช่น Money Changer และ Money Transfer ตลอดจนบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC)

โดยนายวิทัยระบุว่า การกำกับดูแล Non-bank มีความสำคัญมากขึ้น เนื่องจากธุรกิจมีขนาดใหญ่ขึ้น รูปแบบการประกอบธุรกิจมีความซับซ้อนมากขึ้น และมูลค่าสินเชื่อเติบโตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จึงต้องให้ความสำคัญกับการคุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินให้ได้รับความเป็นธรรมด้วย