มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับสมาคมการจัดการธุรกิจแห่งประเทศไทย (TMA) จัดงาน Outstanding Technologist Awards & TechInno Forum 2025 ภายใต้แนวคิด The Care Economy: Connecting Innovation and Humanity หรือ "เศรษฐกิจใส่ใจ เชื่อมโยงนวัตกรรมกับความเป็นมนุษย์"
งานในครั้งนี้จะเป็นเวทีรวมพลนักวิจัยและนักพัฒนาเทคโนโลยีชั้นนำที่กำลังสร้างการเปลี่ยนแปลงจริงในสังคมไทย ผ่านนวัตกรรมที่ไม่เพียงตอบโจทย์ทางธุรกิจ แต่ยังใส่ใจคุณภาพชีวิตของผู้คนทุกช่วงวัย
"วรรณวีรา รัชฎาวงศ์" กรรมการบริหาร TMA อธิบายว่า "Care Economy" เป็นแนวคิดเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ที่ให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพกายและใจของผู้คน ควบคู่ไปกับการพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างทั่วถึง
"เทคโนโลยีที่แท้จริงต้องใส่ใจสุขภาพกาย สุขภาพใจ และคุณภาพชีวิตของผู้คน เพราะ 'คน' คือหัวใจของเศรษฐกิจและสังคม การลงทุนในแนวทางนี้ไม่เพียงช่วยดูแลชีวิต แต่ยังสร้างผลิตภาพ ลดความเหลื่อมล้ำ และส่งเสริมความยั่งยืนของประเทศในระยะยาว"
ส่องเทคโนโลยีดีเด่น นวัตกรรมที่สร้างผลกระทบจริง
ผศ.ดร.บรรยงค์ รุ่งเรืองด้วยบุญ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผลงานชุด "นวัตกรรมฟื้นฟูสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองและผู้สูงอายุ"
ทีมวิจัยจากศูนย์ความเป็นเลิศด้านการออกแบบและพัฒนาต้นแบบทางวิศวกรรมอย่างสร้างสรรค์ มุ่งแก้ปัญหาวิกฤตผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีจำนวนรายใหม่ถึง 350,000 คนต่อปี แต่มีเพียง 5% เท่านั้นที่ฟื้นตัวได้ดี เนื่องจากขาดการเข้าถึงบริการฟื้นฟูที่ต่อเนื่อง
นวัตกรรมนี้ออกแบบให้สามารถนำไปใช้ในระดับชุมชนได้ ต่างจากหุ่นยนต์ฟื้นฟูราคา 10 ล้านบาทในต่างประเทศ โดยเน้นความสามารถในการเข้าถึงได้และลดความเหลื่อมล้ำ พร้อมออกแบบให้เป็น User Centric เหมาะกับบริบทไทย
ปัจจุบันนวัตกรรมนี้ถูกนำไปใช้แล้วกว่า 1,000 ชิ้น มีผู้รับผลกระทบรวมผู้ป่วยและครอบครัวมากกว่า 100,000 คน และสร้างมูลค่ารีเทิร์นทางสังคมเป็นพันล้านบาท โดยใช้โมเดล Startup จากนักศึกษาในศูนย์วิจัยเป็นช่องทางกระจายเชิงพาณิชย์เพื่อความยั่งยืน
"ศ.ดร.สักกมน เทพหัสดิน ณ อยุธยา" มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
ผลงาน "การอบแห้งด้วยไอน้ำร้อนยวดยิ่งที่ความดันต่ำ" เทคโนโลยีที่ยกระดับผลิตภัณฑ์และคุณค่าทางโภชนาการของสินค้าเกษตรไทย เช่น การทำ "Vacuum-Fried, Oil-Free Snack" จากกล้วย ที่สามารถรักษาคุณค่าทางโภชนาการ สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ สี และรสชาติได้ดี ตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่ที่ต้องการอาหารเพื่อสุขภาพ
นวัตกรรมนี้ไม่เพียงยกระดับมูลค่าสินค้าเกษตร แต่ยังช่วยแก้ปัญหาผลผลิตล้นตลาดในช่วงฤดูกาล สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยลดการสูญเสียอาหารและสร้างมูลค่าเพิ่มให้เกษตรกร สามารถขยายผลไปสู่การผลิต Functional Food Ingredient และอาหารเสริมได้
"เราต้องเชื่อว่าสิ่งที่เรากำลังจะทำมันต้องสำเร็จ ไม่ใช่เชื่อว่ามันดี แต่เชื่อว่ามันสำเร็จ อย่างไรก็ตาม การถ่ายทอดเทคโนโลยีที่ซับซ้อนสู่ SME ต้องใช้เวลา 1-2 ปี และต้องการ Commitment สูงจากทั้งนักวิจัยและภาคอุตสาหกรรม"
"ดร.เดือนเพ็ญ จาปรุง" ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ ผลงาน "เทคโนโลยีตรวจอัลบูมินในปัสสาวะเพื่อคัดกรองโรคไตอย่างรวดเร็ว" นวัตกรรมที่ตอบโจทย์การดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน ช่วยให้ผู้คนสามารถคัดกรองโรคไตได้อย่างรวดเร็ว เข้าถึงได้ง่าย ก่อนที่โรคจะลุกลามจนยากต่อการรักษา สอดคล้องกับแนวคิด Care Economy ที่เน้นการป้องกันและดูแลสุขภาพอย่างทั่วถึง
"ผศ.ดร.ศิรวัฒน์ อิทธิภูริพัฒน์" มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ผลงาน "การบูรณาการนิวโรเทคโนโลยีและ AI เพื่อส่งเสริมสุขภาพสมองและป้องกันสมองเสื่อมอย่างครบวงจร" นักวิจัยจากศูนย์วิจัยและนวัตกรรมประสาทวิทยาศาสตร์ มุ่งเน้นการใช้ AI และ Computational Neuroscience ใน 3 ด้านหลัก (3P)
-
Prediction: ทำนายความเสี่ยงของโรคสมองเสื่อม (MCI/Dementia)
-
Provide: การรักษาทางเลือกด้วยการกระตุ้นสมอง (Brain Stimulation) ที่ทำได้ที่บ้าน
-
Prevention: การป้องกัน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่สุดเนื่องจากโรคทางสมองหลายโรคยังรักษาไม่ได้
เป้าหมายคือนำ Digital Platform และ Smart Device มาสู่มือผู้ใช้งานทุกคน เพื่อให้สามารถดูแลสุขภาพสมองและจิตใจได้ด้วยตนเอง โดยผสมผสานนวัตกรรมประสาทวิทยากับ Mindfulness ซึ่งเป็นจุดเด่นของไทย
แม้จะเผชิญความท้าทายจากนักลงทุนไทยที่ไม่เชื่อมั่นในทีมไทยที่ตั้งเป้าสูง แต่ได้รับการสนับสนุนจากนักลงทุนต่างชาติโดยเฉพาะจากสิงคโปร์ที่เชื่อมั่นในศักยภาพคนไทย
"ทศพล กรศรี" ตัวแทนผู้นำรุ่นใหม่จากเจียไต๋ ผลงาน "นวัตกรรม DNA คัดเลือกความขมเพื่อการปรับปรุงพันธุ์บวบเหลี่ยม" นวัตกรรมที่ยกระดับคุณภาพผักไทยด้วยเทคโนโลยีชีววิทยาโมเลกุล ช่วยให้เกษตรกรสามารถผลิตบวบเหลี่ยมที่มีคุณภาพสม่ำเสมอและตรงใจผู้บริโภค สร้างมูลค่าเพิ่มให้ภาคเกษตรไทยอย่างยั่งยืน
ผู้เขียน: ศุภชัย วงษ์โนนงิ้ว นักศึกษาฝึกงาน กรุงเทพธุรกิจ