เปิดภารกิจ ผอ.ท่าเรือคนใหม่ เร่งสางปม ถมทะเล 'แหลมฉบัง 3'

โครงการพัฒนาท่าเรือแหลมฉบัง ระยะที่ 3 นับเป็นหนึ่งในเมกะโปรเจกต์สำคัญของการเพิ่มขีดความสามารถขนส่งทางน้ำของประเทศ โดยการท่าเรือแห่งประเทศไทย (กทท.) ได้เริ่มกระบวนการเปิดให้เอกชนยื่นข้อเสนอร่วมลงทุนในช่วงปี 2562 และคณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้เห็นชอบร่างสัญญาร่วมลงทุน เมื่อวันที่ 9 พ.ย.2564 โดยเป้าหมายในขณะนั้น กทท.คาดว่าจะเร่งรัดงานก่อสร้างท่าเรือ F1 แล้วเสร็จในปี 2568 และท่าเรือ F2 จะดำเนินการให้แล้วเสร็จในปี 2572

ขณะที่การดำเนินงานในปัจจุบันยังประสบปัญหาการส่งมอบพื้นที่ให้กับเอกชนคู่สัญญา คือ บริษัท จีพีซี อินเตอร์เนชั่นแนล เทอร์มินอล จำกัด (GPC) ซึ่งเป็นบริษัทร่วมทุนระหว่าง บริษัท กัลฟ์ เอ็นเนอร์จี ดีเวลลอปเมนท์ จำกัด (มหาชน) ถือหุ้นสัดส่วน 40% ร่วมกับบริษัท พีทีที แทงค์ เทอร์มินัล จำกัด (กลุ่ม ปตท.) ถือหุ้นสัดส่วน 30% และ บริษัท เชค โอเวอร์ซี อินฟราสตรัคเจอร์ โฮลดิ้ง จำกัด ถือหุ้นสัดส่วน 30%

สำหรับปัญหาที่กระทบต่อการส่งมอบพื้นที่ให้กลุ่ม GPC เพราะยังติดปัญหาทางเทคนิค เรื่องค่าความหนาแน่นของชั้นดินที่กำหนดไว้ระหว่าง กทท.และเอกชนไม่เท่ากัน โดยเป็นการตีความระหว่าง 2 สัญญา คือ สัญญาที่ กทท.จ้างกิจการร่วมค้า CNNC ถมทะเล ระบุไว้ในสัญญาว่าการถมทะเลจะต้องอัดแน่น และเรื่องการทรุดตัวในระยะเวลา 30 ปี ต้องไม่เกิน 20 เซนติเมตร

ส่วนสัญญาร่วมลงทุนระหว่าง กทท.กับ GPC กำหนดความหนาแน่นของวัสดุ อาทิ ทราย ต้องอัดแน่น และแข็งแรง ทำให้ขณะนี้ กทท. และกลุ่ม GPC ต้องร่วมตรวจสอบงานถมทะเล และเจรจารายละเอียดร่วมกัน นอกจากนี้ ได้มีการตั้งคณะกรรมการฯ ที่เป็นคนกลางเข้ามาร่วมหาแนวทางแก้ปัญหา โดยมีผู้เชี่ยวชาญจาก วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) ร่วมด้วย

โดยเหตุจากความล่าช้าที่เกิดขึ้นทาง GPC ได้ยื่นหนังสือมายัง กทท. เมื่อวันที่ 1 เม.ย.2569 เรียกร้องค่าชดเชยผลตอบแทนสุทธิ Net Present Value (NPV) จากที่เคยประมาณการณ์ไว้เดิม โดยนับเป็นการชดเชยค่าเสียโอกาส และค่าก่อสร้างที่เพิ่มขึ้นรวมประมาณ 4,000 ล้านบาท รวมถึงการขยายสัญญาสัมปทานไปอีก 2 ปี จากเดิมสัญญาสัมปทาน 35 ปี แบ่งเป็นการก่อสร้าง 2 ปี ดำเนินงาน 33 ปี

นายจิระพงศ์ เทพพิทักษ์ ผู้อำนวยการท่าเรือแห่งประเทศไทย (กทท.) คนใหม่ เปิดเผยภายหลังเข้ารับตำแหน่งอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 13 พ.ย.ที่ผ่านมา โดยระบุว่า ภารกิจแรกที่จะดำเนินการให้เป็นรูปธรรม คือ โครงการพัฒนาท่าเรือแหลมฉบัง ระยะที่ 3 ซึ่งได้รับมอบหมายจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ให้เร่งรัดแก้ไขปัญหา โดยย้ำว่าจะต้องเป็นไปตามกระบวนการที่ถูกต้องและเป็นธรรมกับทุกฝ่าย เพื่อให้โครงการเดินหน้าต่อเร็วที่สุด

อย่างไรก็ดี ทราบว่าในช่วงที่ผ่านมา กทท.ได้หารือร่วมกับกลุ่ม GPC เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาร่วมกันอย่างต่อเนื่อง โดยมีการเจรจาแล้วประมาณ 1 – 2 ครั้ง ซึ่งภายหลังเข้ารับตำแหน่งครั้งนี้ ตนจะเร่งพิจารณารายละเอียดทุกส่วนที่เกี่ยวข้องรวมไปถึงสัญญาเดิมที่กำหนดไว้ เพื่อหาแนวทางออกที่เหมาะสม โดยประเมินว่าจะได้ข้อสรุปของทางออกอย่างเป็นรูปธรรม เห็นทิศทางที่ชัดเจนขึ้นภายใน 3 – 6 เดือนนับจากนี้

“เรื่องนี้หากท้ายที่สุดจำเป็นต้องแก้ไขสัญญา ก็ไม่ได้ดำเนินการในเร็ววัน เพราะต้องมีการเสนอผ่านหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อร่วมถึงหารือ ทั้งในส่วนของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) คาดว่าหากจะต้องแก้สัญญาก็ใช้เวลามากกว่า 1 ปี แต่ยืนยันว่าสุดท้ายเรื่องนี้ต้องมีคนรับผิดชอบ และผมจะทำให้ดีที่สุด ส่วนค่าเสียหายที่เอกชนเรียกร้องเชื่อว่าเจรจากันได้”

สำหรับโครงการท่าเรือแหลมฉบัง ระยะที่ 3  วงเงินลงทุน 1.14 แสนล้านบาท แบ่งเป็น การลงทุนเป็นส่วนของ กทท. ประมาณ 49,000 ล้านบาท ซึ่งสถานะปัจจุบันงานก่อสร้างภาพรวมคืบหน้าแล้ว 74% แบ่งเป็น

สัญญา 1 งานก่อสร้างทางทะเล ประกอบด้วย การขุดลอกร่องน้ำ การก่อสร้างเขื่อนกันคลื่น และการถมทะเลเพื่อจัดเตรียมพื้นที่สำหรับพัฒนาท่าเทียบเรือ ปัจจุบันงานส่วนนี้คืบหน้าแล้วประมาณ 98% เหลืองานเก็บรายละเอียดอีกประมาณ 2%

สัญญา 2 งานก่อสร้างระบบสาธารณูปโภค ประกอบด้วยระบบถนน ไฟฟ้า และประปา ซึ่งเริ่มดำเนินการตั้งแต่เดือน ม.ค. 2568 ปัจจุบันมีความก้าวหน้าประมาณ 29%

สัญญา 3 งานก่อสร้างระบบรถไฟภายในท่าเรือ เพื่อเชื่อมต่อการขนส่งสินค้าจากพื้นที่หลังท่าเทียบเรือเข้าสู่โครงข่ายรถไฟ โดยมีแผนพัฒนาทางรถไฟเข้าสู่ท่าเทียบเรือฝั่ง F ระยะทางประมาณ 2,000 เมตร และฝั่ง E ระยะทางประมาณ 1,500 เมตร สถานะอยู่ระหว่างเตรียมเปิดประมูลก่อสร้าง

สัญญา 4 งานจัดหาและติดตั้งอุปกรณ์ขนถ่ายสินค้า รวมถึงระบบเทคโนโลยี สนับสนุนการดำเนินงานท่าเรือ สถานะปัจจุบันอยู่ระหว่างเตรียมจัดซื้อจัดจ้าง