ส.อ.ท. เตือนอย่าชะล่าใจ 'เดโมแครต' คุม 2 สภา แต่ 'ทรัมป์' ยังกุมอำนาจลุยภาษี

สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ประเมินภูมิทัศน์เศรษฐกิจการค้าโลกหลังทราบผลการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐอเมริกา ซึ่งพรรคเดโมแครตสามารถคว้าชัยชนะครองเสียงข้างมากได้ทั้งสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา ส่งผลให้การเมืองสหรัฐฯ ก้าวเข้าสู่ภาวะ "Divided Government" หรือรัฐบาลสภาแยกขั้วอย่างเต็มรูปแบบเมื่อเปิดนิติบัญญัติชุดใหม่ต้นปี 2570 ชี้แม้อำนาจตรวจสอบของสภาคองเกรสจะเข้มข้นขึ้น แต่แนวโน้มสงครามการค้า มาตรการภาษี และความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ยังมีทิศทางรุนแรงต่อเนื่อง

เปิดฉาก Divided Government ดักทางกฎหมาย แต่ "ทรัมป์" ยังคุมอำนาจเบ็ดเสร็จ

นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผยว่า ผลการเลือกตั้งครั้งนี้จะช่วยเพิ่มกลไกคานอำนาจและลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายอย่างฉับพลันในชั้นการออกกฎหมายและการจัดสรรงบประมาณ 

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความว่าสงครามการค้าหรือความขัดแย้งระหว่างประเทศจะคลี่คลายลงทันที"

เนื่องจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยังคงกุมอำนาจฝ่ายบริหารด้านการค้า การต่างประเทศ และการทหารในระดับสูง สามารถขับเคลื่อนนโยบายผ่านคำสั่งฝ่ายบริหาร (Executive Orders) และกฎหมายการค้าที่ได้รับมอบอำนาจไว้แล้ว โดยไม่ต้องขออนุมัติจากสภาคองเกรสเป็นรายกรณี

นอกจากนี้ นโยบาย "America First" ที่มุ่งปกป้องอุตสาหกรรมในประเทศ ดึงการลงทุนกลับถิ่น และลดการพึ่งพาสินค้าต่างชาติ ถือเป็นวาระแห่งชาติที่ได้รับการสนับสนุนจากทั้งสองพรรคการเมือง ทิศทางใหญ่จึงไม่เปลี่ยนแปลง แต่จะต่างกันเพียงวิธีปฏิบัติและความเข้มงวดในการตรวจสอบเท่านั้น

มาตรา 301-232 ดาบ 2 คมกระทบส่งออกไทย

ปัจจุบัน ฝ่ายบริหารสหรัฐฯ ได้เดินหน้าใช้มาตรการทางการค้าอย่างเข้มข้น ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อห่วงโซ่อุปทานโลก ได้แก่

1. มาตรา 301 (แรงงานบังคับ) บังคับใช้ภาษีเพิ่มเติมในอัตรา 12.5% ตั้งแต่วันที่ 24 กรกฎาคม 2569 

2. มาตรา 232 (ความมั่นคงแห่งชาติ) เก็บภาษีสินค้าเหล็ก อะลูมิเนียม และทองแดง 10–50% รวมถึงรถยนต์และชิ้นส่วน 15–25%

 3. การไต่สวนกำลังการผลิตส่วนเกิน (Excess Capacity): สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) อยู่ระหว่างสอบสวนครอบคลุม 16 เขตเศรษฐกิจสำคัญ ซึ่งรวมถึงประเทศไทย ซึ่งอาจนำไปสู่การตั้งกำแพงภาษีลอกใหม่ในอนาคต

อย่างไรก็ตาม สงครามการค้ารอบนี้เป็นดาบสองคมของเศรษฐกิจไทย แม้ไทยจะได้รับอานิสงส์จากการย้ายฐานการผลิตเข้ามาในประเทศ แต่ก็ต้องแลกกับการถูกสหรัฐฯ เพ่งเล็งและตรวจสอบเรื่องแหล่งกำเนิดสินค้า (Rules of Origin) การสวมสิทธิ์ และการส่งผ่านสินค้าจากประเทศที่สาม (Circumvention) อย่างหนักหน่วง รวมถึงการนำเงื่อนไขด้านแรงงาน สิทธิมนุษยชน และสิ่งแวดล้อมมาเป็นข้ออ้างทางการค้า

4 ยุทธศาสตร์ "ผ่าตัดธุรกิจไทย" รอดภาษีโลก

นางพิมพ์ใจ เน้นย้ำว่า ผลเลือกตั้งเปลี่ยนดุลการตรวจสอบในสหรัฐฯ แต่ไม่ได้เปลี่ยนทิศทางนโยบายที่เน้นผลประโยชน์ของสหรัฐฯ เป็นหลัก ไทยจึงไม่ควรรอให้การเมืองสหรัฐฯ ลดความเสี่ยงให้ แต่ต้องเร่งกระจายตลาด ตรวจสอบห่วงโซ่อุปทาน และลดต้นทุนพลังงาน เพื่อสร้างความแข็งแกร่งจากภายใน ส.อ.ท. จึงเสนอ 4 แนวทางเร่งด่วน ให้ผู้ประกอบการไทยปรับตัวเพื่อรักษาตลาดส่งออกคือ

1. กระจายตลาดและห่วงโซ่อุปทาน (Market & Supply Chain Diversification) ลดการพึ่งพาตลาดหรือแหล่งวัตถุดิบเดี่ยว เร่งเร่งใช้ประโยชน์จากข้อตกลง FTA และหาพันธมิตรใหม่

2. ยกระดับระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability & Standards) ทำระบบข้อมูลแหล่งกำเนิดวัตถุดิบและสัดส่วนการผลิตในประเทศให้ชัดเจน ยกระดับมาตรฐานแรงงานและ ESG ให้ได้มาตรฐานสากลเพื่อรับมือการตรวจสอบสวมสิทธิ์

 3. บริหารต้นทุนและความเสี่ยงความผันผวน (Cost & Risk Management) วางแผนป้องกันความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน ควบคู่กับการลดต้นทุนพลังงานด้วยการปรับมาใช้พลังงานหมุนเวียน 

4. สร้างมูลค่าเพิ่มหลบศึกราคา (Value Creation) อัดฉีดการลงทุนด้าน R&D เทคโนโลยี และนวัตกรรม สร้างแบรนด์สินค้าไทยให้มีจุดเด่น หนีการแข่งราคาในตลาดโลกที่นับวันจะมีต้นทุนการปฏิบัติตามกฎระเบียบสูงขึ้น