สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) เดินหน้ารับฟังความคิดเห็นการจัดทำ “ค่าพยากรณ์ความต้องการไฟฟ้า (Load Forecast)” เพื่อใช้เป็นฐานสำคัญในการจัดทำแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (PDP2026) ให้สอดคล้องกับบริบทเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และพฤติกรรมการใช้พลังงานที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัล และพลังงานสะอาด
นายทศพร ศิริสัมพันธ์ ประธานอนุกรรมการพยากรณ์ และจัดทำแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ เปิดเผยว่า การจัดทำค่าพยากรณ์ครั้งนี้มีการ “ยกเครื่องสมมติฐานใหม่” ให้ทันต่อสถานการณ์ ทั้งด้านเศรษฐกิจ ประชากร และเทคโนโลยี
โดยนำปัจจัยใหม่ที่มีบทบาทสูงเข้ามาประเมินอย่างรอบด้าน อาทิ การขยายตัวของ Data Center เศรษฐกิจดิจิทัล การใช้ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) แนวโน้มการผลิตไฟฟ้าใช้เอง (IPS) รวมถึงมาตรการอนุรักษ์พลังงาน และการบริหารจัดการโหลด
ทั้งนี้ การพยากรณ์ยังคงยึดฐานจากการเติบโตของเศรษฐกิจ (GDP) ควบคู่กับ “ดีมานด์ใหม่” จากโครงการโครงสร้างพื้นฐาน และนโยบายสำคัญ เช่น รถไฟฟ้าความเร็วสูง ระบบขนส่งมวลชน และความต้องการไฟฟ้าในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ซึ่งรวมถึงดีมานด์จาก EV และ Data Center ที่จะเป็นแรงขับเคลื่อนหลักในระยะข้างหน้า
ขณะเดียวกัน สนพ.ได้นำปัจจัย “ฝั่งลดความต้องการ” เข้ามาประกอบการประเมินมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการติดตั้ง Solar Rooftop ระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) และมาตรการอนุรักษ์พลังงานเชิงรุก ส่งผลให้ภาพรวมความต้องการไฟฟ้ายังคงเติบโตต่อเนื่อง แต่ในอัตราที่ “ชะลอลง” เมื่อเทียบกับอดีต
ผลการพยากรณ์พบว่า ในกรณีต่ำ (Low Case) ความต้องการไฟฟ้าสูงสุด (Peak) จะเพิ่มจากประมาณ 36,450 เมกะวัตต์ ในปี 2569 เป็น 71,340 เมกะวัตต์ ในปี 2593 หรือเติบโตเฉลี่ย 2.9% ต่อปี โดยมีการใช้ไฟฟ้ารวมอยู่ที่ 386,081 ล้านหน่วย ขณะที่กรณีสูง (High Case) ความต้องการไฟฟ้าสูงสุดจะเพิ่มเป็น 77,374 เมกะวัตต์ หรือเติบโตเฉลี่ย 3.2% ต่อปี และมีการใช้ไฟฟ้ารวม 434,371 ล้านหน่วย ซึ่งมีแรงหนุนหลักจากการเติบโตของ EV และ Data Center
อีกประเด็นสำคัญคือ “พฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าที่เปลี่ยนไป” โดยเฉพาะช่วงเวลาการใช้ไฟฟ้าสูงสุด (Peak) ที่มีแนวโน้มเลื่อนจากช่วงกลางวันไปสู่ช่วงกลางคืน จากการชาร์จรถ EV และการใช้ไฟฟ้าในภาคธุรกิจดิจิทัล ส่งผลต่อรูปแบบการวางแผนระบบไฟฟ้าในอนาคต
ในเชิงนโยบาย สนพ.มองว่าจำเป็นต้องเตรียมความพร้อมในหลายด้าน ทั้งการปรับโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าให้สะท้อนต้นทุน และพฤติกรรมการใช้ การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานรองรับ Data Center การส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าใช้เอง รวมถึงการเปิดให้ใช้โครงข่ายไฟฟ้า (Open Access) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และความยืดหยุ่นของระบบ
การเปิดรับฟังความคิดเห็นครั้งนี้จะถูกนำไปใช้ปรับปรุงค่าพยากรณ์ความต้องการไฟฟ้า เพื่อจัดทำแผน PDP2026 ให้มีความแม่นยำ และยืดหยุ่นมากขึ้น รองรับการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัล เทคโนโลยีพลังงานสะอาด และยกระดับความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศในระยะยาว โดยถือเป็น “จุดตั้งต้นสำคัญ” ของการกำหนดทิศทางระบบไฟฟ้าไทยในยุคเปลี่ยนผ่านพลังงาน
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์