ไทย เร่งยกระดับห่วงโซ่อาหารสัตว์ ดันมูลค่าเนื้อสัตว์ส่งออกสู่ตลาดโลก

มาตรฐานความยั่งยืนด้านการเกษตรกำลังกลายเป็น "กติกาใหม่" ของการค้าระหว่างประเทศ ท่ามกลางแรงกดดันจากผู้บริโภคและประเทศผู้นำเข้าที่ต้องการความโปร่งใสและตรวจสอบย้อนกลับได้ตลอดห่วงโซ่อุปทานอาหาร ในบริบทนี้ ประเทศไทยในฐานะผู้ส่งออกเนื้อสัตว์รายสำคัญของโลก กำลังเร่งยกระดับกระบวนการผลิตทั้งระบบ โดย อาหารสัตว์ ถูกมองเป็นจุดตั้งต้นสำคัญของคุณภาพและความยั่งยืน

หนึ่งในฟันเฟืองสำคัญคือ อุตสาหกรรมเนื้อสัตว์ส่งออกของไทย โดยเฉพาะไก่และสุกร ซึ่งได้รับการยอมรับด้านมาตรฐานความปลอดภัยและคุณภาพในระดับสากลมาอย่างยาวนาน ทว่าในวันนี้ คู่ค้าในตลาดหลักอย่างยุโรปหรือญี่ปุ่น เริ่มตั้งกำแพงการค้าที่เน้นเรื่อง "คาร์บอนฟุตพรินต์ (Carbon Footprint)" และ "สวัสดิภาพสัตว์" ทำให้ อุตสาหกรรมปศุสัตว์ไทย ต้องเร่งยกระดับมาตรฐานความยั่งยืน เพื่อรักษาฐานลูกค้าและอัปเกรดมูลค่าเนื้อสัตว์ให้เป็นสินค้าพรีเมียม 

ปัจจัยชี้ขาดที่จะทำให้อุตสาหกรรมเนื้อสัตว์ไทยได้คุณภาพดีและมีมาตรฐานความยั่งยืนอย่างแท้จริงคือ "อาหารสัตว์" เพราะคุณภาพของ เนื้อสัตว์ เริ่มต้นจากสิ่งที่สัตว์กินเข้าไป นอกจากนี้แหล่งที่มาของ อาหารสัตว์ ยังเป็นตัวกำหนดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Scope 3) ของผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์เกือบทั้งหมด ในบรรดาวัตถุดิบอาหารสัตว์ ถั่วเหลือง ถือเป็นแหล่งโปรตีนหลักที่มีบทบาทสำคัญต่อการเจริญเติบโตของสัตว์เศรษฐกิจ และเนื่องจากประเทศไทยยังต้องพึ่งพาการนำเข้าเป็นหลัก แหล่งที่มาของถั่วเหลืองจึงกลายเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อความยั่งยืนของทั้งอุตสาหกรรม

คาร์ลอส ซาลินาส (Carlos Salinas) ผู้อำนวยการบริหารประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกของ สมาคมส่งออกถั่วเหลืองแห่งสหรัฐอเมริกา (USSEC) ในฐานะหน่วยงานด้านการตลาดและส่งเสริมการค้า ระบุว่า ถั่วเหลือง เป็นหนึ่งในสินค้าเกษตรส่งออกสำคัญอันดับต้นๆ ของสหรัฐ สิ่งที่ทำให้ถั่วเหลืองจากสหรัฐ (U.S. Soy) แตกต่างและโดดเด่นกว่าแหล่งผลิตอื่นอย่างบราซิลหรืออาร์เจนตินาคือ ความยั่งยืน ที่มาพร้อมกับคุณภาพที่สม่ำเสมอ โครงสร้างการเกษตรของเรากว่า 96% เป็นฟาร์มครอบครัว เกษตรกรจึงให้ความสำคัญกับการดูแลทรัพยากรเพื่อส่งต่อไปยังคนรุ่นถัดไป พร้อมนำเทคโนโลยีความแม่นยำสูง (Precision Agriculture) มาใช้เพื่อเพิ่มผลผลิตและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมให้มากที่สุด

ทั้งนี้ เพื่อสะท้อนภาพความยั่งยืนจากต้นน้ำอย่างเป็นรูปธรรม เรื่องราวของ ร็อบบ์ อีโวลด์ต (Robb Ewoldt) เกษตรกรรุ่นที่ 6 จากรัฐไอโอวา สหรัฐอเมริกา และหนึ่งในคณะกรรมการของ USSEC เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการทำเกษตรที่คำนึงถึงอนาคตในระยะยาว ร็อบบ์สืบทอดฟาร์มของครอบครัวที่ดำเนินกิจการต่อเนื่องมายาวนาน โดยปลูกทั้งข้าวโพด ถั่วเหลือง พืชอาหารสัตว์ รวมถึงการเลี้ยงปศุสัตว์ควบคู่กันไป อย่างไรก็ตาม ในช่วงกว่า 20 ปีที่ผ่านมา เขาได้ปรับเปลี่ยนแนวทางการทำเกษตรไปสู่ระบบที่ให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์ทรัพยากรและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น

ร็อบบ์ อธิบายถึงการใช้เทคโนโลยีความแม่นยำในการบริหารจัดการการใช้ปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพ การทำเกษตรแบบไม่ไถพรวน (no-till) เพื่อลดการพังทลายของหน้าดิน และการปลูกพืชคลุมดิน (cover crops) เพื่อฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ตามธรรมชาติของดิน แนวทางเหล่านี้ไม่เพียงช่วยเพิ่มคุณภาพผลผลิต แต่ยังมีส่วนช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและเสริมสร้างความยั่งยืนในระยะยาว

"ในฐานะเกษตรกรสหรัฐ เรามุ่งมั่นที่จะส่งมอบถั่วเหลืองและกากถั่วเหลืองที่ไม่ได้มีเพียงความคุ้มค่าในเชิงราคา แต่ยังสะท้อนถึงคุณภาพและความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อสนับสนุนผู้ผลิตอาหารสัตว์และผู้บริโภคในประเทศไทย" เขากล่าว

เมื่อถั่วเหลืองคุณภาพสูงจากสหรัฐ ถูกนำมาใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ของไทย จึงมีส่วนช่วยยกระดับทั้งคุณภาพและความน่าเชื่อถือของ เนื้อสัตว์ไทย ใน ตลาดโลก ไม่เพียงในมิติของความปลอดภัยและโภชนาการ แต่ยังครอบคลุมถึงมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่ผู้บริโภคยุคใหม่ให้ความสำคัญ

ในบริบทของห่วงโซ่อาหารโลกที่กำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่ ความยั่งยืน ความร่วมมือระหว่างผู้ผลิตในระดับต้นน้ำและปลายน้ำจึงมีบทบาทสำคัญมากขึ้น และ ถั่วเหลืองจากสหรัฐ นับเป็นหนึ่งในองค์ประกอบที่ช่วยเชื่อมโยงการผลิตที่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม เข้ากับการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับอุตสาหกรรมเนื้อสัตว์ของไทยในเวทีโลกได้อย่างเป็นรูปธรรม