“ธนาคารโลก” ชม “หวยเกษียณ” นวัตกรรมการออมน่าทึ่ง จ่อศึกษาร่วมทำโมเดลต้นแบบ

นายเผ่าภูมิ โรจนสกุล รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยภายหลังการหารือทวิภาคีกับ Ms. Mamta Murthi รองประธานธนาคารโลก และคณะผู้บริหารธนาคารโลก ในห้วงการประชุมสภาผู้ว่าการธนาคารโลกและกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (WB-IMF Spring Meetings) ประจำปี 2568 ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. โดยหัวข้อการหารือเน้นที่การปฏิรูประบบสวัสดิการเพื่อรองรับสังคมสูงวัย ซึ่งจะเป็นประเด็นสำคัญส่วนหนึ่งในรายงาน Flagship Report สำหรับประเทศไทยในการเป็นเจ้าภาพจัดประชุม WB-IMF ในปี 2569 ที่กรุงเทพมหานคร

ในการหารือดังกล่าว ทั้งสองฝ่ายได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับโครงสร้างประชากรของประเทศกำลังพัฒนา โดยธนาคารโลกประเมินเบื้องต้นว่า ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยด้วยอัตราเร่งที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของโลก และมีช่องว่างทางการคลังในการรับมือกับปัญหาดังกล่าวอยู่ในระดับเทียบเท่าค่าเฉลี่ย ซึ่งยังแสดงให้เห็นว่าไทยยังมีศักยภาพทางการคลังในการรองรับสังคมสูงวัยได้

ธนาคารโลกได้ทำการประเมินเครื่องมือต่างๆ ที่ไทยมีอยู่เพื่อรับมือกับสังคมสูงวัย ซึ่งครอบคลุมถึงกองทุนประกันสังคม กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ และกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) โดยได้ให้ความสนใจเป็นพิเศษกับ โครงการสลาก กอช. หรือ "หวยเกษียณ"

ทางธนาคารโลกได้แสดงความชื่นชมต่อโครงการนี้อย่างมาก โดยให้ความเห็นว่าเป็น "นวัตกรรมที่น่าทึ่ง" ในการนำวิถีชีวิตและความชอบในการเสี่ยงโชคของประชาชนในประเทศมาแปลงเป็นระบบการออมที่มีแรงจูงใจกระตุ้นได้อย่างน่าสนใจ ซึ่งถือเป็นโมเดลตัวอย่างที่ธนาคารโลกประสงค์จะศึกษาเชิงลึกร่วมกับประเทศไทยอย่างใกล้ชิด เพื่อนำไปปรับใช้และสร้างเป็นแนวทางสำหรับประเทศกำลังพัฒนาอื่นๆ ที่กำลังประสบปัญหาการขาดการออมเพื่อรองรับสังคมสูงวัยในอนาคต

นายเผ่าภูมิ กล่าวเพิ่มเติมว่า โครงการ "หวยเกษียณ" ไม่เพียงแต่สร้างระบบการออมที่ใช้แรงจูงใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ยังใช้งบประมาณเพียงเล็กน้อยประมาณ 750 ล้านบาทต่อปี แต่สามารถกระตุ้นให้เกิดเม็ดเงินจากการออมได้สูงถึงปีละ 13,000 ล้านบาท นอกจากนี้ ยังเป็นการดึงเม็ดเงินที่เคยอยู่ในการเสี่ยงโชคนอกระบบเข้าสู่ระบบ และแปลงให้เป็นเงินออมของประชาชนในประเทศ

สำหรับรายละเอียดของโครงการสลาก กอช. หรือ "หวยเกษียณ" เป็นสลากขูดแบบดิจิทัล ราคาใบละ 50 บาท เปิดขายให้กับประชาชนชาวไทยที่มีอายุ 15 ปี ขึ้นไป และสามารถซื้อได้ไม่เกิน 3,000 บาทต่อเดือน สลากจะออกรางวัลทุกวันศุกร์ ผู้ถูกรางวัลจะได้รับเงินรางวัลผ่านระบบพร้อมเพย์ทันที โดยมีรางวัลที่ 1 จำนวน 5 รางวัล มูลค่ารางวัลละ 1,000,000 บาท, รางวัลที่ 2 จำนวน 10,000 รางวัล มูลค่ารางวัลละ 1,000 บาท, และรางวัลพิเศษ (แจ็คพอต) 1 รางวัล (ถ้ามี) จุดเด่นสำคัญของโครงการนี้คือ เงินค่าซื้อสลากทั้งหมดจะเป็นเงินออมของผู้ซื้อสลาก โดยไม่ว่าผู้ซื้อจะถูกรางวัลหรือไม่ก็ตาม เมื่อผู้ออมมีอายุครบ 60 ปี จะได้รับเงินค่าซื้อสลากทั้งหมดที่สะสมมาตลอดชีวิตคืน พร้อมกับผลตอบแทนจากการลงทุน

ปัจจุบัน "โครงการ หวยเกษียณ" ได้ผ่านความเห็นชอบในหลักการจากสภาผู้แทนราษฎรในวาระที่ 1 แล้ว และได้มีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญขึ้นพิจารณาจำนวน 31 คน ซึ่งคาดว่าจะเข้าสู่การพิจารณาในวาระที่ 2 และ 3 ทันทีที่เปิดสมัยประชุมสภาผู้แทนราษฎรต่อไป