‘ย้อนรอย’ บทลงโทษบล.

จากกรณีสำนักงานก.ล.ต. การพักใบอนุญาตในการเป็นผู้บริหาร ของ  “ประสิทธิ์ ศรีสุวรรณ” อดีตประธานกรรมการบริหารบล.แอพเพิล เวลธ์ จำกัด (มหาชน)เวลา 2 ปี ด้วยข้อหาละเลยการตรวจสอบดูแลระบบงานทำความรู้จักลูกค้าและตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้า รวมถึงการกำกับดูแลการทำธุรกรรมลูกค้า ซึ่งเป็นระบบงานหลักที่สำคัญและมีผลต่อความเชื่อมั่นในตลาดทุน

กรณีนี้ถือว่าสร้างแรงสั่นสะเทือนให้กับคนในวงการตลาดทุนไม่น้อยโดยเฉพาะผู้ที่นั่งอยู่ในตำแหน่งผู้บริหารบล.ซึ่งปัญหาหลักในรายงานของก.ล.ต.ระบว่าปัญหาที่เกิดขึ้นมาจากการทำหลักเกณฑ์ทั่วไปเกี่ยวกับการรู้จักลูกค้า (Know Your Customer:KYC)  เรื่องดังกล่าวเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการป้องกันการทำความผิดในตลาดทุน ทั้งการโอนหุ้นและการสร้างราคาหุ้น

ทั้งนี้ประเด็นการถูกลงโทษผู้บริหารในตลาดทุนในกรณีการทำความรู้จักลูกค้า ไม่ใช่ครั้งแรกในตลาดทุน แต่หากย้อนไปจะพบว่ายังมีกรณีอื่นๆ ที่ผู้บริหารบล.ได้รับบทลงโทษดังกล่าวเช่นกัน 

โดยกรณีของการลงโทษจากคดีโด่งดังในการโอนหุ้นของนายชูวงษ์ แซ่ตั๊ง นักธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ มูลค่ากว่า 300 ล้านบาท ทำให้ผู้บริหารบริษัทหลักทรัพย์โดยลงโทษมาแล้ว 2 ราย คือ ธาดา จันทร์ประสิทธิ์ บล.เออีซี โดยลงโทษในฐานกระทำความผิด เป็นผู้ควบคุมระบบหลังบ้าน แต่ได้ละเลยการตรวจสอบดูแล และสั่งการให้มีการดำเนินการใดๆ เพื่อแก้ไขและปฏิบัติให้ถูกต้องและการรายงานจากผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับข้อมูลที่น่าสงสัยของลูกค้า

จนเป็นเหตุให้ บล. เออีซี มีการกระทำผิด ดังนั้น ก.ล.ต. จึงสั่งพักการให้ความเห็นชอบเป็นบุคลากรในธุรกิจตลาดทุน 6 เดือน และรวมถึงการลงโทษ พิสิทธิ์ ปทุมบาล ผู้บริหาร และผู้แนะนำการลงทุนด้านหลักทรัพย์ บล.เออีซี ซึ่งมีฐานะเป็นผู้ควบคุมงานด้าน front office พบว่า มีการละเลยการตรวจสอบดูแลและสั่งการให้มีการดำเนินการใด ๆ เพื่อแก้ไขและปฏิบัติให้ถูกต้อง ทั้งที่ได้รับทราบข้อมูลจากผลการตรวจสอบของบริษัทเอง และการรายงานจากผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับข้อมูลที่น่าสงสัยของลูกค้าจนเป็นเหตุให้ บล. เออีซี มีการกระทำผิด จึงถูกพักการทำหน้าที่เป็นเวลา 6 เดือน

นอกจากนี้ยังพบว่า มีกรณีการปรับเงินกับบล.ถึง 3 แห่ง ที่ถูกลงโทษปรับจากปัญหาการทำความรู้จักลูกค้า โดยในวันที่ 31 ส.ค. 2559 บล.แอพเพิล เวลธ์ จำกัด ถูกลงโทษปรับเงิน 2.27 ล้านบาท หลังจากพบการโอนหุ้นที่ไม่สอดรับกับศักยภาพทางการเงิน ในหุ้นบริษัทจดทะเบียนแห่งหนึ่งมูลค่า 8,501 ล้านบาท แต่บริษัทไม่ได้ทำการตรวจสอบเชิงลึก และในวันที่ 27 ก.ค.ลงโทษปรับเงิน บล.บัวหลวง 1.44 แสนบาท เพราะบริษัทไม่ทำความรู้จักลูกค้าให้รัดกุม 

ในวันที่ 31 ส.ค. 2559 ก.ล.ต.ปรับเงิน บล. เมย์แบงก์ กิมเอ็ง (ประเทศไทย) มูลค่า 2 แสนบาท เหตุมิได้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์โดยมีระบบงานในการทบทวนทำความรู้จักลูกค้าไม่รัดกุมเพียงพอ

ภัทธีรา ดิลกรุ่งธีระภพ นายกสมาคมบริษัทหลักทรัพย์ไทย ให้ความเห็นว่า การทำความรู้จักลูกค้าถือว่าเป็นเรื่องที่สำคัญที่ทุกบล.ในการทำธุรกรรมต่างๆ เพื่อป้องกันความผิดต่างๆ ซึ่งยอมรับว่า การทำความรู้จักลูกค้านั้นขึ้นอยู่กับความเข้มข้นของแต่ละบล.ว่าจะทำความรู้จักมากแค่ไหน ซึ่งปัจจุบันมองว่าการทำ KYCของบล.นั้นมีมาตรฐานที่เพียงพออยู่แล้วแม้จะมีหลายระดับ