“ทีวี”เป็นสื่อหลักที่เข้าถึงครัวเรือนไทยทั่วประเทศ ซึ่งการเปลี่ยนสู่ทีวีดิจิทัลที่มี "ช่องใหม่"เพิ่มขึ้น ส่งผลต่อพฤติกรรมการรับชมในยุคนี้
ไตรลุจน์ นวะมะรัตน นายกสมาคมมีเดียเอเยนซี่และธุรกิจสื่อแห่งประเทศไทย (MAAT) กล่าวว่าหลังจากทีวีดิจิทัล ช่องใหม่เริ่มออกอากาศตั้งแต่เดือนเม.ย.2557 ส่งผลต่อพฤติกรรมการดูทีวีที่มีรูปแบบกระจายจากจำนวนช่องที่เพิ่มขึ้น ขณะที่อุตสาหกรรมสื่อยังขาดข้อมูลด้านพฤติกรรมการรับชมทีวีดิจิทัล ที่จะนำมาใช้วางแผนสื่ออย่างมีประสิทธิภาพและตรงกลุ่มเป้าหมาย รวมทั้งการนำข้อมูลไปพัฒนาคอนเทนท์ตอบโจทย์ผู้ชมของกลุ่มผู้ประกอบการ
ดังนั้นสมาคมฯจึงได้ร่วมมือกับทีวีดิจิทัล 11 ช่อง ประกอบด้วย ช่อง3 ช่อง 28, ช่อง 13, เนชั่นทีวี ,นาว26, นิวทีวี,โมโน29,ไทยรัฐทีวี,พีพีทีวี,จีเอ็มเอ็ม25และช่องวัน โดยให้บริษัทวีดีโอ รีเสิร์ช อินเตอร์เนชั่นแนล (ประเทศไทย) จำกัด สำรวจและวิจัยเชิงคุณภาพด้านพฤติกรรมการรับชมทีวีดิจิทัลในปัจจุบัน
ข้อมูลที่จัดทำเป็นการสำรวจและวิจัยเพื่อศึกษาตลาดทีวีดิจิทัลเกิดใหม่ ที่มีจำนวนหลายช่อง รวมทั้งผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลช่องใหม่ต้องการข้อมูลเชิงลึกในการพัฒนาคอนเทนท์ตอบโจทย์ผู้ชมเพื่อเสริมประสิทธิภาพประกอบกิจการ ซึ่งเป็นข้อมูลภาพกว้างของการรับชม พฤติกรรมการรับชม กระทั่งอุปกรณ์ที่ใช้รับชม ไม่ใช่ข้อมูลเฉพาะเจาะเรื่องเรทติ้งรายการแต่ละช่อง
เจาะพฤติกรรมผู้ชมทีวี
คณินณัฐ นกน้อย ผู้อำนวยการฝ่ายธุรกิจ ฝ่ายวิจัยตลาดและสื่อโฆษณา บริษัทวีดีโอ รีเสิร์ช อินเตอร์เนชั่นแนล (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่าสำหรับรายงานสรุปผลพฤติกรรมการรับชมทีวีดิจิทัลฉบับแรก ดำเนินการสำรวจในพื้นที่กรุงเทพฯและเขตเมืองภาคกลาง เหนือ อีสาน และภาคใต้ ในกลุ่มอายุ 15-55 ปี รายได้ระดับกลางถึงสูง จำนวน 800 ตัวอย่าง โดยสำรวจ 3 ครั้งในช่วง มิ.ย.-ธ.ค.2558 รวม 2,400 ตัวอย่าง โฟกัสด้าน Audience Profile พฤติกรรมการรับชมทีวี การรับรู้เกี่ยวกับทีวีดิจิทัลและคอนเทนท์ที่นำเสนอ
การสำรวจดังกล่าวเป็นอีกมุมของข้อมูลที่ต้องใช้ประกอบธุรกิจทีวี เพราะโดยหลักสากลของการซื้อขายโฆษณาและการทำตลาด นอกจากข้อมูลทีวีเรทติ้ง ในต่างประเทศยังมีมุมมองที่สำคัญของสถานี คือ ข้อมูลและพฤติกรรมการรับชมทีวี ภาพลักษณ์ขอสถานีต่อการรับรู้ของผู้ชม รูปแบบเดียวกับ"แบรนด์ โพซิชั่นนิ่ง"
ในมุมของทีวีเรทติ้งจะเน้นปริมาณของผู้ชม ขณะที่ Audience Profile จะโฟกัสในเชิงคุณภาพการรับชมและฐานแฟน ซึ่งภาวะการแข่งขันสูงในอุตสาหกรรมทีวี ทำให้ข้อมูลเรทติ้งรายการอาจ"ไม่เพียงพอ"ในการวางแผนสื่อของผู้ซื้อโฆษณาและการวางกลยุทธ์ดำเนินธุรกิจของสถานี โดยเฉพาะ"ช่องใหม่" ท่ามกลางการกระจายตัวของผู้ชมที่มีทางเลือกในการเสพคอนเทนท์หลากหลาย
จากผลการสำรวจผู้ชมทีวี พบว่าการรับชมทีวีดิจิทัลอยู่ที่ 75.6% ของประชากรในทุกแพลตฟอร์ม ทั้งช่องทางกล่องทีวีดาวเทียม, กล่องรับสัญญาณระบบดิจิทัลและจอทีวีระบบดิจิทัล ,เคเบิลทีวีและอินเทอร์เน็ตทีวี โดยตลอด 6 เดือนที่สำรวจเติบโตเฉลี่ยทุกเดือนที่ 3.9%
ทีวีดิจิทัล'ช่องใหม่'แฟนพุ่ง
การสำรวจผู้ชมทีวีดิจิทัล ได้วิเคราะห์ภาพรวมพฤติกรรมทั้ง การรับชม (Reach) และการรับชมอย่างต่อเนื่อง (Fan) โดย"การรับชม" หมายถึงผู้ชมที่ดูคอนเทนท์ของช่องทีวีดิจิทัลต่างๆ 1 ครั้ง ในช่วงเวลา 1 เดือนที่ผ่านมา ส่วน"การรับชมต่อเนื่อง" หมายถึง ผู้ชมที่ดูคอนเทนท์ ของช่องทีวีดิจิทัลต่างๆ ในช่วง 1 เดือนที่ผ่านมาและดูคอนเทนท์ ของช่องนั้นมากกว่า 2 วัน ต่อสัปดาห์ และมากกว่า 30 นาทีขึ้นไป
จากการสำรวจพบว่าพฤติกรรมชมระหว่าง Reach และ Fan ของช่องทีวีดิจิทัลมีแนวโน้มสูงขึ้น โดยเฉพาะ"ช่องใหม่" สะท้อนให้เห็นว่าผู้ชมดูช่องใดช่องหนึ่งอย่างต่อเนื่องและดูนานขึ้น แสดงให้เห็นว่าช่องใหม่ สามารถสร้างแฟนของช่องให้คนดูเริ่มติดตามได้อย่างต่อเนื่องเพิ่มขึ้น เฉลี่ยคิดเป็น 86% ของการรับชม
ในภาวะการแข่งขันสูง ทีวีดิจิทัลช่องใหม่และช่องเล็ก ที่มีการรับชมไม่สูง แต่พบสัดส่วนของแฟนสูงขึ้น เชื่อว่าเป็นการดึงผู้ชมมาจากช่องใหญ่ ที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมทีวี ที่มีช่องจำนวนมาก ทำให้ผู้ชมมีพฤติกรรมเปลี่ยนช่องไปมา เมื่อถึงระดับหนึ่ง จะเริ่มเลือกรายการที่เป็นแฟนและใช้เวลาอยู่กับช่องมากขึ้น นับตั้งแต่ ต.ค.2558 เป็นต้นมา "ความเป็นแฟนของแต่ละช่องปรับตับสูงขึ้นต่อเนื่อง ถือเป็นแนวโน้มที่ดีของช่องเกิดใหม่ที่ทำให้แฟน อยู่กับช่องนานขึ้น
"แม้การรับชมไม่สูงมาก แต่ไม่เป็นปัญหาสำหรับช่องทีวี หากทำให้ผู้ชมดูนานขึ้นและบ่อยขึ้น ซึ่งจะกลายเป็นฐานแฟนของช่องต่อไปในอนาคต ส่งผลให้ภาพรวมเรทติ้งขยับขึ้น"
ไตรลุจน์ กล่าวเพิ่มเติมว่าข้อมูลผู้บริโภคจากการสำรวจพฤติกรรมผู้ชมร่วมกับช่องทีวีดิจิทัลในครั้งนี้ เป็นข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญและเป็นจุดเริ่มต้นที่ส่งสัญญาณว่าผู้ประกอบการและสมาคมพร้อมที่จะร่วมมือในการพัฒนาอุตสากรรมทีวีให้แข็งแกร่ง ตอบโจทย์ผู้ชมและธุรกิจต่างๆที่ต้องการสื่อสารผ่านทีวีดิจิทัล
โดยการสำรวจเฟสแรกแม้จะอยู่ในช่วงครึ่งปีหลัง 2558 แต่ด้านพฤติกรรมการรับชมผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงจากเดิมไม่มาก ทั้งนี้ หากได้รับความร่วมมือจากผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลต่อเนื่อง วางแผนจะสำรวจพฤติกรรมผู้ชมในกลุ่มต่างจังหวัดเพิ่มขึ้น ซึ่งจะทำให้ได้รับข้อมูลเชิงลึกและการรับรู้เกี่ยวกับทีวีดิจิทัลในกลุ่มผู้ชมตลาดแมสมากขึ้น
