ขอนำมาเป็นประเด็นแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจากสามีและภริยา
ตามคำชี้แจงกรมสรรพากร (ฉบับที่ 2) ลงวันที่ 14 มกราคม 2556 มาปุจฉา - วิสัชนา ต่อจากสัปดาห์ก่อนดังนี้
ปุจฉา มีหลักเกณฑ์การยื่นรายการและเสียภาษีแยกต่างหากจากกัน ตามมาตรา 57 ฉ แห่งประมวลรัษฎากรอย่างไร
วิสัชนา การยื่นรายการและเสียภาษีแยกต่างหากจากกัน ตามมาตรา 57 ฉ แห่งประมวลรัษฎากร กำหนดให้สามีและภริยาต่างฝ่ายต่างมีหน้าที่ยื่นรายการและเสียภาษีในนามตนเอง ทั้งนี้ ไม่ว่าความเป็นสามีภริยาจะได้มีอยู่ตลอดปีภาษีหรือไม่ก็ตาม ซึ่งต่างจากปีภาษีที่ผ่านๆ มา ตามมาตรา 57 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร ได้กำหนดให้ถือเอาเงินได้ของภริยาเป็นเงินได้ของสามี ในกรณีที่ความเป็นสามีภริยาได้มีอยู่ตลอดปีภาษี และต่างฝ่ายต่างมีเงินได้ เว้นแต่กรณีที่ภริยามีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (1) แห่งประมวลรัษฎากร ภริยาจะใช้สิทธิแยกคำนวณภาษีต่างหากจากสามีตามมาตรา 57 เบญจ แห่งประมวลรัษฎากรก็ได้
ปุจฉา มีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินที่ไม่อาจแยกได้ว่าเป็นของสามีหรือภริยาแต่ละฝ่ายจำนวนเท่าใด อย่างไร
วิสัชนา สำหรับเงินได้พึงประเมินที่ไม่อาจแยกได้ว่าเป็นของสามีหรือภริยาแต่ละฝ่ายจำนวนเท่าใด
(1) ถ้าเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (2)(3)(4)(5)(6)(7) และ (8) แห่งประมวลรัษฎากร ให้แบ่งเงินได้พึงประเมินเป็นของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่ง
(2) เฉพาะเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (8) แห่งประมวลรัษฎากร จะเลือกแบ่งเป็นของแต่ละฝ่ายตามส่วนที่ตกลงกันก็ได้ แต่รวมกันต้องไม่น้อยกว่าเงินได้พึงประเมินที่ได้รับ ถ้าตกลงกันไม่ได้ให้แบ่งเป็นของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่ง
เมื่อได้เลือกตาม (1) หรือ (2) แล้ว ให้ถือว่าเป็นวิธีการยื่นรายการสำหรับปีภาษีนั้น หากมีการเปลี่ยนแปลงวิธีการเลือกยื่นรายการในปีภาษีเดียวกัน จะต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรก่อน
ปุจฉา มีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการเลือกยื่นรายการและเสียภาษีรวมกันอย่างไร
วิสัชนา โดยทั่วไปสามีภริยาที่ต่างฝ่ายต่างมีเงินได้ ท่านให้สิทธิแยกคำนวณและเสียภาษีเงินได้ต่างหากจากกันตามสิทธิแห่งความเท่าเทียมกันของชายและหญิงตามรัฐธรรมนูญ
อย่างไรก็ตาม ตามมาตรา 57 ฉ แห่งประมวลรัษฎากรกำหนดให้สิทธิเหนือกว่ากรอบของเท่าเทียมกันดังกล่าว โดยกำหนดเกี่ยวกับการเลือกยื่นรายการและเสียภาษีรวมกันว่า สามีและภริยาอาจเลือกยื่นรายการและเสียภาษีโดยเลือกเอาเงินได้ทุกรายการไปรวมกันและยื่นเสียภาษีในนามของฝ่ายใด ฝ่ายหนึ่งหรือจะเลือกแยกเฉพาะเงินได้ตามมาตรา 40 (1) แห่งประมวลรัษฎากร ยื่นรายการและเสียภาษีในนามของตนเองก็ได้ ดังนี้
วิธีที่ 1 การยื่นรายการและเสียภาษีรวมกันทั้งหมด ให้ถือเอาเงินได้พึงประเมินทั้งหมดของภริยาเป็นเงินได้ของสามีหรือเอาเงินได้พึงประเมินทั้งหมดของสามีเป็นเงินได้ของภริยา
วิธีที่ 2 การเลือกยื่นรายการและเสียภาษีรวมกันบางส่วน ให้ถือเอาเงินได้พึงประเมินทั้งหมดตามมาตรา 40 (2) - (8) แห่งประมวลรัษฎากร ของภริยาเป็นเงินได้ของสามี หรือเอาเงินได้ทั้งหมดตามมาตรา 40 (2) - (8) แห่งประมวลรัษฎากร ของสามีเป็นเงินได้ของภริยา ส่วนเงินได้ พึงประเมินตามมาตรา 40 (1) แห่งประมวลรัษฎากร ของแต่ละฝ่ายให้แยกยื่นรายการและเสียภาษีในนามของตนเองก็ได้ เมื่อได้เลือกยื่นรายการและเสียภาษีวิธีใดวิธีหนึ่งในสองวิธีดังกล่าวแล้ว ให้ถือว่าเป็นวิธีการยื่นรายการสำหรับปีภาษีนั้น หากมีการเปลี่ยนแปลงวิธีการเลือกยื่นรายการในปีภาษีเดียวกัน จะต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรก่อน ซึ่งสามีภริยาไม่ว่าความเป็นสามีภริยาจะได้มีอยู่ตลอดปีภาษีหรือไม่ต้องคิดคำนวณให้ดีว่าจะเลือกใช้วิธีใดที่จะได้ประโยชน์สูงกว่า
อนึ่ง หากต่อมาสามีหรือภริยาพบว่าเงินได้ที่แสดงไปในแบบแสดงรายการนั้นขาดไป ในการยื่นแบบแสดงรายการเพิ่มเติมจะต้องนำเงินได้ที่ยื่นขาดดังกล่าวไปถือเป็นเงินได้ของสามีหรือของภริยาแล้วแต่กรณี โดยสามีและภริยาต้องร่วมรับผิดในการเสียภาษีที่ค้างชำระ
พบกันใหม่สัปดาห์หน้าครับ
