รฟม.เปิดแผน ‘รถไฟฟ้าภูมิภาค’ ทุ่ม 1.6 หมื่นล้าน ลุยสร้าง ‘หาดใหญ่’

นายกาจผจญ อุดมธรรมภักดี ผู้ว่าการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) เปิดเผยถึงแผนพัฒนาโครงการระบบขนส่งมวลชนระบบรางในเมืองหลักภูมิภาค โดยระบุว่า การผลักดันโครงการระบบขนส่งมวลชนระบบรางในเมืองหลักภูมิภาค เป็นยุทธศาสตร์สำคัญของรัฐบาลและกระทรวงคมนาคมในการเสริมสร้างความแข็งแกร่งด้านเศรษฐกิจและยกระดับคุณภาพชีวิตให้แก่ภูมิภาค 

โดย รฟม.รับหน้าที่ในการขับเคลื่อนโครงการ ดำเนินการทบทวนและปรับปรุงแผนงานแต่ละโครงการ โดยคำนึงความเป็นไปได้ ความเหมาะสม ความคุ้มค่า และประโยชน์ต่อประชาชนเป็นสำคัญ รวมทั้งการเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและการสนับสนุนการลงทุนเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจของเมืองต่างๆ ตามแนวเส้นทาง

อย่างไรก็ดี ปัจจุบัน รฟม. ได้รับมอบหมายจากรัฐบาลและกระทรวงคมนาคม ให้เป็นผู้ดำเนินโครงการระบบขนส่งมวลชนในเมืองหลักภูมิภาค รวมทั้งสิ้น 5 จังหวัด ประกอบด้วย เชียงใหม่ ภูเก็ต นครราชสีมา พิษณุโลก และสงขลา ซึ่งแต่ละโครงการมีรายละเอียดดังนี้ 

1.โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดเชียงใหม่ สายสีแดง ช่วงโรงพยาบาลนครพิงค์ – อุทยานหลวงราชพฤกษ์ 
ปัจจุบัน รฟม.ได้จัดส่งข้อมูลและแบบแนวเส้นทางไปยังกระทรวงคมนาคมแล้ว คาดว่าจะเป็นโครงการรถไฟฟ้าภูมิภาคสายแรกที่เริ่มดำเนินการก่อสร้าง ซึ่ง รฟม.กำหนดเป้าหมายเปิดให้บริการในปี 2575 

2. โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดภูเก็ต ระยะที่ 1 ช่วงท่าอากาศยานนานาชาติภูเก็ต – ห้าแยกฉลอง
เนื่องด้วยแนวเส้นทางอยู่บนถนนทางหลวง ซึ่งทำให้ต้องบูรณาการงานร่วมกับกรมทางหลวงเพื่อแก้ปัญหาการจราจรติดขัดระหว่างก่อสร้าง อีกทั้งปัจจุบันยังมีโครงการทางพิเศษกะทู้ - ป่าตอง ที่เตรียมดำเนินการก่อสร้าง คาดจะแล้วเสร็จในปี 2573 
ดังนั้น รฟม.ประเมินว่าหากทางพิเศษสายนี้เปิดบริการ จะเพิ่มทางเลือกการเดินทางให้กับประชาชน ลดปริมาณการจราจร หลังจากนั้น รฟม.จะประเมินเริ่มโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าสายนี้ เป้าหมายเปิดบริการในปี 2575 

3. โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดนครราชสีมา สายสีส้ม ช่วงโรงพยาบาลเทพรัตน์ – สถานีร่วมจอหอ
ปัจจุบันอยู่ระหว่างศึกษาทบทวนแบบก่อสร้างโครงการ ซึ่งด้วยข้อจำกัดแนวเส้นทางที่มีระยะทางค่อนข้างมาก งบประมาณที่ต้องลงทุนจึงสูง ทำให้โครงการนี้ถูกจัดอยู่ในแผนดำเนินการระยะถัดไปจากรถไฟฟ้าจังหวัดเชียงใหม่ และภูเก็ต

4. โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดพิษณุโลก สายสีแดง ช่วงมหาวิทยาลัยพิษณุโลก – ห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัลพิษณุโลก 
รฟม. ได้ทบทวน TOR สำหรับดำเนินงานจ้างที่ปรึกษาเพื่อศึกษาความเหมาะสมและออกแบบโครงการเสร็จเรียบร้อยแล้ว ปัจจุบัน รฟม. อยู่ระหว่างทบทวนแผนงานของโครงการฯ เพื่อให้
สอดคล้องกับโครงการรถไฟความเร็วสูง ช่วงกรุงเทพฯ - พิษณุโลก - เชียงใหม่ ซึ่งมีผลต่อความคุ้มค่าของโครงการต่อไป โดยรถไฟความเร็วสูงถือเป็นปัจจัยสำคัญของปริมาณผู้โดยสาร ทำให้โครงการนี้ รฟม.จึงอยู่ระหว่างรอความชัดเจนของรถไฟความเร็วสูง

5.โครงการระบบขนส่งมวลชนโดยระบบราง อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 
ซึ่งคณะรัฐมนตรี (ครม.) ในคราวประชุมเมื่อวันที่ 5 ส.ค. 2569 ได้มีมติเห็นชอบร่าง พ.ร.ฎ. กำหนดจังหวัดให้ รฟม. ดำเนินกิจการรถไฟฟ้า (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... เพื่อดำเนินกิจการรถไฟฟ้าในจังหวัดสงขลา 
โดยโครงการนี้เดิมองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) จังหวัดสงขลา เป็นผู้ศึกษาไว้ ประเมินวงเงินลงทุนอยู่ที่ 16,186.01 ล้านบาท ซึ่งมีการออกแบบโครงการฯ กำหนดแนวเส้นทางเริ่มต้นจากแยกคลองหวะ มุ่งไปตามแนวถนนกาญจนวนิชจนถึงแยกคอหงส์ และมุ่งต่อไปตามแนวถนนเพชรเกษมจนถึงสถานีรถตู้ ระยะทางรวม 12.54 กิโลเมตร 
ขณะเดียวกัน มีสถานีให้บริการรวมจำนวน 12 สถานี มีโรงจอดและศูนย์ซ่อมบำรุง 1 แห่ง ที่สถานีคลองหวะ และมีจุดเปลี่ยนถ่ายรูปแบบการขนส่ง 3 แห่ง ที่สถานีคลองหวะ สถานีคอหงส์ และสถานีรถตู้

อย่างไรก็ดี จะต้องดำเนินการในขั้นตอนการเสนอตรา พ.ร.ฎ. ให้ รฟม. ดำเนินกิจการรถไฟฟ้าในจังหวัดสงขลา ซึ่งสถานะปัจจุบันอยู่ระหว่างนำร่าง พ.ร.ฎ. ดังกล่าวขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย เพื่อบังคับใช้เป็นกฎหมายต่อไป ทั้งนี้ หาก พ.ร.ฎ. ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว รฟม. ก็มีความพร้อมที่จะดำเนินการศึกษาทบทวนรายละเอียดความเหมาะสมและออกแบบโครงการ
โดยการศึกษาจะคำนึงถึงความสอดคล้องกับบริบทปัจจุบันที่มีการเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งข้อมูลพบว่า จังหวัดสงขลามีความหนาแน่นของประชากรสูง โดยส่วนใหญ่อยู่ในอำเภอหาดใหญ่ อีกทั้ง รฟม. จะนำบทเรียนจากมหาอุทกภัยในพื้นที่ปี 2568 เข้ามาประเมินและออกแบบโครงสร้างทางรางให้มีความปลอดภัยสูงสุด
สำหรับแผนการดำเนินโครงการรระบบขนส่งมวลชนหาดใหญ่ กำหนดเบื้องต้นดังนี้
- ปี 2569 การตรา พ.ร.ฎ. ให้ รฟม. ดำเนินกิจการรถไฟฟ้าในจังหวัดสงขลา
- ปี 2570 ดำเนินการจัดจ้างที่ปรึกษาเพื่อศึกษาทบทวนรายละเอียดความเหมาะสมและออกแบบ
- ปี 2570 - 2571 ศึกษาทบทวนรายละเอียดความเหมาะสมและออกแบบ
- ปี 2572 เสนอขออนุมัติโครงการและรูปแบบการร่วมลงทุน
- ปี 2573 - 2574 คัดเลือกเอกชน
- ปี 2574 - 2577 ก่อสร้างโครงการ
- ปี 2578 เปิดให้บริการ