วางแผนการเงินแล้ว ทำอย่างไรให้ลงมือทำได้จริง?

หลายคนตั้งใจจะออมเงินทุกเดือน แต่พอถึงสิ้นเดือนกลับเหลือเงินไม่มาก ลองกำหนดจำนวนเงินที่ออมไหว แล้วแยกเก็บไว้ทันทีที่ได้รับรายได้ แทนที่จะรอเก็บจากเงินที่เหลือปลายเดือน เรื่องอื่น ๆ ในการวางแผนการเงินก็คล้ายกัน เรารู้ว่าควรมีเงินสำรอง จัดการหนี้ ลงทุน หรือเตรียมเกษียณ แต่ในชีวิตจริงยังมีค่าใช้จ่ายและภาระอีกหลายอย่าง จึงต้องดูว่าเรื่องไหนสำคัญที่สุด ควรเริ่มจากอะไร และทำได้มากน้อยแค่ไหนตามกำลังของตัวเอง

รู้สถานะการเงินก่อนจัดลำดับ

ก่อนจะตัดสินใจว่าจะทำเรื่องไหน ลองดูรายรับรายจ่าย ทรัพย์สิน หนี้สิน เงินสำรอง และความคุ้มครองที่มีอยู่ รวมถึงภาระที่ต้องดูแลด้วย เราจะได้รู้ว่าแต่ละเดือนมีเงินเหลือเท่าไร และเรื่องไหนที่ควรจัดการก่อน เช่น หากมีหนี้ดอกเบี้ยสูงหรือเงินสำรองยังไม่เพียงพอ การดูแลเรื่องเหล่านี้อาจสำคัญกว่าการรีบเอาเงินไปลงทุน

เมื่อเห็นสถานะการเงินของตัวเองแล้ว ก็ลองมาดูเป้าหมายที่วางไว้ ไม่ว่าจะซื้อบ้าน ส่งลูกเรียน หรือเตรียมเกษียณ เราต้องรู้คร่าวๆ ว่าแต่ละเรื่องใช้เงินเท่าไรและต้องใช้เมื่อไร บางเป้าหมายเลื่อนออกไปได้ แต่บางเรื่องมีช่วงเวลาที่ต้องใช้เงินแน่นอน จึงต้องดูทั้งความจำเป็นและผลกระทบหากเตรียมเงินไม่ทัน เมื่อนำจำนวนเงินที่ต้องใช้มาเทียบกับเงินที่มีอยู่และเวลาที่เหลือ ก็จะเห็นว่าต้องออมเพิ่มเดือนละประมาณเท่าไร หากจำนวนนี้สูงเกินกว่าที่ออมไหว อาจต้องปรับเป้าหมายหรือขยายระยะเวลาออกไป

เลือกเรื่องสำคัญแล้วเริ่มลงมือทำ

เราไม่จำเป็นต้องรอให้ทุกเรื่องลงตัวก่อน การเก็บเงินสำรอง ชำระหนี้ และเริ่มลงทุนอาจทำควบคู่กันได้ ขึ้นอยู่กับรายได้ ภาระ และความจำเป็นของแต่ละคน ตัวอย่างเช่น

• ถ้าเงินสำรองยังไม่พอ อาจเริ่มแยกเงินจำนวนที่ไหวเข้าบัญชีสำรองทุกเดือน โดยไม่กระทบค่าใช้จ่ายจำเป็น

• ถ้ามีหนี้หลายก้อน ลองดูทั้งยอดคงเหลือ อัตราดอกเบี้ย และค่างวด แล้วเลือกว่าก้อนไหนควรจ่ายเพิ่มก่อน

• ถ้ามีคนในครอบครัวที่ต้องดูแล ลองดูว่าความคุ้มครองที่มีอยู่เพียงพอกับภาระที่รับผิดชอบหรือไม่ และค่าเบี้ยประกันยังอยู่ในระดับที่จ่ายไหว

• ถ้าเป็นเป้าหมายระยะยาว อาจทยอยออมและลงทุนควบคู่ไปได้ โดยเลือกให้เหมาะกับเวลาที่จะใช้เงินและระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้

ทำตามแผนให้ต่อเนื่อง

ช่วงแรกเราอาจตั้งใจออมหรือจ่ายหนี้เพิ่มได้ดี แต่เมื่อมีรายจ่ายอื่นเข้ามา สิ่งที่ตั้งใจไว้ก็อาจถูกเลื่อนออกไป การตั้งโอนเงินอัตโนมัติหลังได้รับรายได้ แยกบัญชีตามเป้าหมาย หรือตั้งเตือนวันตรวจยอดออมและหนี้ไว้ล่วงหน้า ช่วยให้ไม่ต้องคอยจำและตัดสินใจเรื่องเดิมทุกเดือน หากรายได้หรือค่าใช้จ่ายเปลี่ยนไป ก็สามารถปรับยอดเงินออมและเงินที่ตั้งใจจ่ายหนี้เพิ่มได้ โดยไม่จำเป็นต้องยึดจำนวนเดิมทุกเดือน

กลับมาดูแผนเป็นระยะ

เมื่อทำตามแผนไปสักระยะ ลองตรวจสอบว่าเราออมเงินได้ตามที่ตั้งใจไว้หรือไม่ หนี้ลดลงเท่าไร แต่ละเป้าหมายคืบหน้าไปแค่ไหน หากยังไม่เป็นไปตามที่วางไว้ ก็จะได้หาสาเหตุและปรับแผนให้เหมาะสม นอกจากนี้ เมื่อชีวิตมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญ เช่น เปลี่ยนงาน มีบุตร ซื้อบ้าน หรือเริ่มดูแลคนในครอบครัว ก็ควรทบทวนแผนอีกครั้ง เพราะรายได้ ค่าใช้จ่าย และภาระที่ต้องรับผิดชอบอาจเปลี่ยนไปจากเดิม

ลองเลือกเรื่องที่สำคัญกับตัวเองสักหนึ่งเรื่อง แล้วกำหนดว่าจะเริ่มทำเมื่อไร อาจเป็นการแยกเงินออม จ่ายหนี้เพิ่ม หรือเตรียมเงินสำหรับเป้าหมายที่วางไว้ โดยเริ่มจากจำนวนที่เหมาะกับสถานะการเงินของตัวเอง แล้วค่อยปรับไปตามความเหมาะสม