สิ่งสำคัญสำหรับประเทศไทยจึงไม่ใช่การคาดเดาว่าจีนหรืออเมริกาจะเป็นผู้ชนะ แต่เป็นการเตรียมความพร้อมให้คนไทยและธุรกิจไทยสามารถใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนโลกนี้ได้อย่างเต็มที่
การแข่งขันด้าน AI ในวันนี้ไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขันระหว่างบริษัทเทคโนโลยีอีกต่อไป แต่กลายเป็นการแข่งขันระหว่างสองมหาอำนาจอย่างสหรัฐอเมริกาและจีน ที่ต่างทุ่มเงินลงทุนมหาศาลเพื่อช่วงชิงความเป็นผู้นำทางเทคโนโลยี แต่สิ่งที่น่าสนใจคือทั้งสองประเทศมีแนวทางที่แตกต่างกัน
สหรัฐมีความได้เปรียบด้านชิปประมวลผลขั้นสูง บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ และการพัฒนา AI Model ชั้นนำ ขณะที่จีนให้ความสำคัญกับการลดต้นทุน การพัฒนาเทคโนโลยีภายในประเทศ และการนำ AI ไปประยุกต์ใช้กับภาคอุตสาหกรรมอย่างกว้างขวาง
การแข่งขันครั้งนี้ยังเกี่ยวข้องกับภูมิรัฐศาสตร์และความมั่นคงทางเศรษฐกิจ สหรัฐใช้มาตรการควบคุมการส่งออกชิปประมวลผลขั้นสูงและเทคโนโลยีบางประเภทไปยังจีน
ขณะที่จีนพยายามลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ พร้อมพัฒนาชิปและ AI Model ของตนเอง ทำให้การแข่งขันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเรื่องประสิทธิภาพของเทคโนโลยี แต่ยังรวมถึงต้นทุนและความสามารถในการนำไปใช้งานจริงด้วย
รายงาน AI Index 2026 ของมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดระบุว่าช่องว่างด้านความสามารถระหว่าง AI Model ชั้นนำของสหรัฐและจีนแคบลงอย่างมาก ขณะที่ต้นทุนการใช้งาน AI ก็ลดลงอย่างรวดเร็ว
โดยรายงานก่อนหน้านี้ระบุว่าต้นทุนการใช้งาน AI ที่มีความสามารถเทียบเท่า GPT-3.5 ลดลงมากกว่า 280 เท่าภายในเวลาไม่ถึงสองปี สิ่งนี้สะท้อนว่าเทคโนโลยีที่เคยมีราคาแพงกำลังกลายเป็นบริการที่คนทั่วไปและธุรกิจขนาดเล็กสามารถเข้าถึงได้มากขึ้น
ผมจึงคิดว่าผู้ชนะในสงคราม AI อาจไม่ใช่ประเทศที่สร้างโมเดลฉลาดที่สุด แต่เป็นประเทศที่สามารถนำ AI ไปสร้างผลผลิต รายได้ และความสามารถในการแข่งขันได้มากที่สุด เพราะต่อให้มีเทคโนโลยีที่ดีเพียงใด หากไม่สามารถนำไปใช้สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ เทคโนโลยีนั้นก็อาจกลายเป็นเพียงความสำเร็จทางวิศวกรรมที่ไม่คุ้มค่ากับเงินลงทุนมหาศาล
เมื่อมองกลับมาที่ประเทศไทย ผมคิดว่าเราไม่จำเป็นต้องแข่งขันกับมหาอำนาจในการสร้าง Large Language Model ขนาดใหญ่ที่สุดของโลก เพราะต้องใช้ทั้งเงินทุนและบุคลากรจำนวนมหาศาล แต่สิ่งที่เราควรทำคือการนำเทคโนโลยีที่มีอยู่แล้วมาต่อยอดให้เกิดประโยชน์กับอุตสาหกรรมที่ประเทศไทยมีความแข็งแกร่ง โดยเฉพาะการพัฒนา Application และ Solution ที่สามารถแก้ปัญหาให้กับภาคธุรกิจและประชาชนได้จริง
ประเทศไทยมีจุดแข็งหลายด้านที่ AI ไม่สามารถสร้างขึ้นมาทดแทนได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นอาหาร การท่องเที่ยว การบริการ หรือศิลปวัฒนธรรม แต่เราสามารถนำ AI เข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสิ่งเหล่านี้ได้ เช่น การพัฒนาระบบบริการลูกค้าหลายภาษา การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอาหาร หรือการช่วยให้ธุรกิจขนาดเล็กสามารถใช้เครื่องมือที่ในอดีตมีแต่บริษัทขนาดใหญ่เท่านั้นที่เข้าถึงได้
ขณะเดียวกัน ประเทศไทยกำลังได้รับความสนใจจากนักลงทุนต่างชาติในการสร้าง Data Center จำนวนมาก โดยข้อมูลจาก BOI ระบุว่าในปี 2025 มีคำขอรับการส่งเสริมการลงทุนในกิจการดาต้าเซนเตอร์ รวม 36 โครงการ มูลค่ากว่า 728,000 ล้านบาท ซึ่งเป็นโอกาสสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของประเทศ
แต่การมีดาต้าเซนเตอร์จำนวนมากไม่ได้หมายความว่าเราจะกลายเป็นประเทศที่มีความสามารถด้าน AI โดยอัตโนมัติ หากไม่มีการพัฒนาบุคลากรและผู้ประกอบการไทยให้สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มจากเทคโนโลยีเหล่านั้นได้
ผมเชื่อว่าแม้วันหนึ่งการลงทุนใน AI จะเกิดการปรับฐานอย่างรุนแรง เทคโนโลยี AI ก็จะยังคงอยู่และพัฒนาต่อไป เช่นเดียวกับอินเทอร์เน็ตหลังวิกฤต Dot-com สิ่งสำคัญสำหรับประเทศไทยจึงไม่ใช่การคาดเดาว่าจีนหรืออเมริกาจะเป็นผู้ชนะ แต่เป็นการเตรียมความพร้อมให้คนไทยและธุรกิจไทยสามารถใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนโลกนี้ได้อย่างเต็มที่
เพราะในสงคราม AI ประเทศไทยอาจไม่จำเป็นต้องเป็นผู้สร้างเครื่องยนต์ที่ทรงพลังที่สุดของโลก แต่เราต้องไม่ยอมเป็นเพียงผู้โดยสารที่รอให้คนอื่นพาไปถึงจุดหมาย





